2026 Wafcon: Qit’ani titratishi mumkin bo‘lgan yetti yulduz
Afrika futboli yakshanba kuni yana yorqin sahnaga chiqadi. 2026 yilgi Women’s Africa Cup of Nations start oladi, amaldagi chempion Nigeriya esa navbatdagi toji uchun safarbar. Turnirni ketma-ket uchinchi bor mezbonlik qilayotgan Marokash esa nihoyat o‘z uyida ko‘tarib ola olmagan kubokni qo‘lga kiritishni ko‘zlamoqda.
Bu safar garov yanada yuqori. Yarim finalga chiqqan to‘rt jamoa 2027 yilgi Fifa Women’s World Cup yo‘llanmasini ham qo‘lga kiritadi. Shunday pallada sahnaga chiqadigan ayrim futbolchilarning ismi esa alohida tilga tushishga tayyor.
Quyida kuzatishga arziydigan yetti futbolchi.
Okoronkwo – Nigeriyaning yana bir zarbasi bormi?
O‘tgan yilgi finalni eslang. Super Falcons 0:2 hisobida mezbonlarga yutqazib qo‘ygan, stadion jimib qolgandi. Aynan o‘sha paytda 29 yoshli hujumchi sahnaga chiqdi.
AFC Toronto forvardi turnir davomida jamoasining rekordni yana ham cho‘zgan, o‘ninchi chempionligiga bosh-qosh bo‘ldi: ikki gol, olti golli uzatma. Lekin raqamlar hammasini aytib bera olmaydi.
U chorak finaldan boshlab asosiy tarkibda maydonga tusha boshladi va ijodkorlikni sovuqqon yakunlash bilan birlashtirdi. Finalda esa eng og‘ir daqiqada mas’uliyatni o‘z zimmasiga oldi: sovuqqonlik bilan penaltini aniq ijro etdi va Nigeriyaning qaytishiga uchqun soldi.
Shu bilan to‘xtab qolmadi. Folashade Ijamilusi kiritgan hisobni tenglashtiruvchi golga ham, Jennifier Echegini urgan so‘nggi daqiqalardagi g‘alaba to‘piga ham aynan Okoronkwo pas berdi. Bir final – to‘liq burilish ssenariysi, markazda esa u.
Shunga qaramay, u o‘tgan yili Confederation of African Football mukofotlarida e’tibordan chetda qoldi. Endi esa bu turnir uning uchun nafaqat chempionlik, balki o‘zini qit’a oldida yana bir bor isbotlash, “unutib bo‘lmaydigan”lar safidan joy olish imkoniyati bo‘lib turibdi.
Tabitha Chawinga – Malavi orzusining bosh quroli
Malavi ilk bor Wafcon sahnasida. Turnirdagi eng past reytingli jamoalardan biri, lekin old chiziqda bitta ism raqiblarni hushyor tortishga majbur qiladi: Tabitha Chawinga.
OL Lyonnes hujumchisi o‘tgan mavsumda klubini Fransiyada beshinchi marta ketma-ket chempion qilgan hujum chizig‘ining markazida bo‘ldi. 2023 yilda Paris St-Germain safida u o‘z mamlakatidan chiqqan ilk ayol bo‘lib Uefa Champions League’da maydonga tushdi va gol urdi. Tarixga bitilgan satr.
Endi esa u Wafcon sahnasida, yonida esa undan kichik singlisi Temwa. Ular Malavi hujum chizig‘ini boshqaradi. Raqiblar? Og‘ir guruh: Nigeriya, Zambiya va Misr. Ammo Tabitha bunday bosimga ko‘nikkan.
“Men Afrika Cup of Nations’ga chiqishni uzoq kutdim,” deydi u. “Yevropada katta o‘yinlar o‘ynadim, lekin qizlarga doim aytaman: ‘uyalmanlar, qo‘rqmanglar’. Boshlashni va nimalarga qodir ekanimizni ko‘rishni sabrsizlik bilan kutyapmiz.”
Bu so‘zlar shunchaki motivatsiya emas. Bu – o‘z yelkasida butun mamlakat umidini olib chiqayotgan futbolchining ichki ishonchi.
Ghizlane Chebbak – Atlas sher ayollarining so‘nggi urinishi?
Marokash uchun bu final bo‘lishi mumkin bo‘lgan turnir. Ayniqsa kapitan uchun.
35 yoshli Ghizlane Chebbak o‘tgan yilgi finalda Nigeriyaga qarshi hisobni ochgan edi, ammo oxir-oqibat yana kumush medal bilan kifoyalanishga to‘g‘ri keldi. Oldingi yil ham xuddi shunday: final, uy maydoni, alamli mag‘lubiyat.
U shunga qaramay oltin butsani qo‘lga kiritdi – besh gol. 2022 yilda ham eng yaxshi to‘purarlar safida edi, o‘shanda esa Janubiy Afrika Marokash orzusini to‘xtatgandi. Endi esa Al-Hilal hujumchisi, noyabr oyida Afrika yil futbolchisi deb topilgan Chebbak, o‘z tarixini butunlay boshqa rangda yozishga urinadi.
Bu nafaqat shaxsiy ambitsiya. Bu oilaviy meros ham. Uning otasi Larbi 1976 yilda Marokash erkaklar terma jamoasi bilan Afrika Cup of Nations chempioniga aylangan. Chebbak esa uchinchi urinishda o‘sha yo‘lni takrorlashni, oilaning futbol tarixini noyob “dubl” bilan to‘ldirishni xohlaydi.
Bu yoshda, bu bosim ostida, uy maydonida. Savol oddiy: bu uning so‘nggi katta imkoniyatimi?
Annedy Awuor – Keniya darvozasi va umidlar qalqoni
Harambee Starlets uchun bu turnir – sinov. Reytingda final bosqichidagi jamoalar ichida ikkinchi eng past o‘rinda turishadi – dunyoda 128-pog‘ona. Lekin darvoza chizig‘ida turgan ism raqiblar rejasini o‘zgartirishi mumkin: Annedy Awuor.
U Keniyaning 2016 yildan keyin ilk bor final bosqichiga qaytishida hal qiluvchi rol o‘ynadi. O‘tgan yil fevralida Tunisga qarshi birinchi saralash bosqichining javob uchrashuvida Awuor ikkita penaltini qaytardi. Bunday lahzalar jamoaning mentalitetini o‘zgartiradi.
27 yoshli darvozabon so‘nggi ikki yil ichida Ruminiyadagi Farul Constanta klubi bilan ketma-ket ikki marta chempionlikni qo‘lga kiritib, xalqaro tajribasini oshirdi. Endi esa u Marokash, Jazoir va Senegal bilan murakkab A-guruhida Keniyaning so‘nggi chizig‘ida turgan asosiy tayanch.
Kutilmagan sensatsiya kerak bo‘lsa, avval darvozabon ishonch bag‘ishlashi kerak. Keniya aynan shunga umid bog‘layapti.
Habiba Ghazi – Misrning yo‘qolgan o‘n yilligi va qaytgan umidi
Misr Wafcon sahnasiga qaytmoqda, va bu qaytish ortida bir futbolchining uzun yo‘li yotibdi. Habiba Ghazi so‘nggi bor mamlakat ayollar terma jamoasi turnirda qatnashganida atigi 14 yoshda edi. Shunga qaramay, u 2016 yilda Cleopatras tarkibiga kiritilgan, faqat maydonga tushishga ulgurmadi.
Oradan o‘n yilga yaqin vaqt o‘tdi. Endi u – Al Ahly yarim himoyachisi, o‘z o‘yinini qayta qurishga majbur bo‘lgan futbolchi. Uch yil avval u oldingi chatishtiruvchi pay (ACL)ni uzib olgan, bu ko‘p futbolchilarning karerasini izdan chiqaradigan jarohat. Ghazi esa qaytdi.
U ilhomni erkaklar terma jamoasidan topmoqda – Misr erkaklar jamoasining 2026 yilgi Fifa World Cup’da 1/8 finalga qadar yetib borishi butun mamlakatni junbushga keltirdi.
“Bu bizning ayollar jamoamiz uchun eng katta motivatsiya,” deydi u. “Ular yuraklarimizni quvonchga to‘ldirishdi. Endi bizda katta mas’uliyat bor – ilhom berish va Misr ayollar futboli merosini, ayniqsa Afrika sahnasida, davom ettirish.”
Endi navbat ularda. Misr ayollar jamoasi o‘z tarixining yangi bobini yozishga tayyormi?
Janice Da Luz – yarim stavkali orzu, to‘liq vaqtli yetakchi
Bu yilgi final bosqichining ikkinchi debyutanti – Cape Verde. Bu jamoa ilk xalqaro o‘yinini atigi 2018 yilda o‘tkazgan. Shunday qisqa tarix fonida ular allaqachon Wafcon finaliga chiqishdi. Bu hikoyaning markazida esa chap qanot himoyachisi va sardor – Janice Da Luz.
U terma jamoa dastlabki qadamlaridan beri tarkibda. 2020 yilda sardorlik bog‘ichini taqdi. Qiziq tomoni, u maydondan tashqarida ham jiddiy yo‘l bosib o‘tgan: u tizimlar va kompyuter muhandisligi bo‘yicha diplomga ega. Terma jamoa esa to‘liq havaskor futbolchilardan tuzilgan.
Shunga qaramay, Da Luz va uning jamoadoshlari saralashda haqiqiy xarakter ko‘rsatdi. U Guinea ustidan 6:3 umumiy hisobdagi g‘alabada ikki o‘yinda ham gol urdi. So‘ngra Bamako safarida, yo‘lda Mali ustidan kutilmagan g‘alaba keltirgan jamoaning bir qismi bo‘ldi. Qiziq jihati, Mali ham reyting bo‘yicha final bosqichiga chiqqani uchun, bu raqiblar yana to‘qnash kelishadi.
Praia shahri asosidagi Seven Stars bilan ko‘p bora chempion bo‘lgan Da Luz uchun bu turnir – yarim stavkali hayot tarzini to‘liq vaqtli orzuga aylantirish imkoniyati.
Wafcon sahnasida yangi yuzlar, eski gigantlar va keskin savol
Nigeriyaning tajribali yulduzlari, Marokashning uy maydonidagi bosimi, Malavi va Cape Verde kabi yangi ishtirokchilarning jasorati, Keniya va Misrning qaytish istagi – bularning bari bitta turnirda to‘qnash keladi.
Braziliyoga olib boradigan yo‘l aynan shu yerda, Afrika qit’asida boshlanadi. Savol esa juda sodda, lekin javobi murakkab: ushbu yulduzlar ichidan qaysi biri nafaqat o‘z jamoasining, balki butun turnirning taqdirini o‘zgartiradi?
