21-kun: Jahon chempionati his-tuyg‘ulari

FIFA World Cup’ning 21-kuni futbolning nega “go‘zal o‘yin” deb atalishini yana bir bor isbotladi. Bu kun taktik doskalar, sovuqqon hisob-kitoblardan ko‘ra ko‘proq – insoniy tuyg‘ular, sinov va sabr haqida bo‘ldi.

England – DR Congo, Belgium – Senegal, USA – Bosnia kabi to‘qnashuvlar sahnaga chiqdi. Har birida alohida drama, alohida ritm. Dastlabki daqiqalardayoq kutilmagan gollar murabbiylarning rejasini chilparchin qildi, o‘yin senariylari bir zumda o‘zgardi. Ba’zi jamoalar shokka tushdi, boshqalari esa aynan shunday bosim ostida kuch topdi.

Hisobda ortda qolganlar taslim bo‘lmadi. Mantiqqa sig‘maydigan qaytishlar, so‘nggi daqiqalargacha bo‘lgan umidsiz, lekin ishonchli pressing – hammasi bir kunda jam bo‘ldi. Bir tomonda quvonchdan sakrayotgan futbolchilar, ikkinchi tomonda tizzasiga cho‘kib qolgan, ko‘zida savol va alam aralashgan yulduzlar. Maydonda yutqazishning naqadar og‘irligi aniq ko‘rindi.

Murabbiylar chizig‘i ham o‘ziga xos spektaklga aylandi. Har bir epizodda qichqiriq, ishora, hakamga norozilik, o‘yinchilarga ruhiy zarba – texnik zonadagi har bir qadam, har bir imo-ishora o‘yin keskinligini yanada oshirdi. Chekkada turib, o‘z jamoasining har bir pasini yuragi bilan his qilayotgan murabbiylar – bu kunning eng kuchli kadrlari orasida bo‘lishi shubhasiz.

Darvozalar oldidagi lahzalar esa alohida sahifa. Chiziq ustidan chiqarib yuborilgan to‘p, so‘nggi zarbani tanasi bilan to‘sib qolgan himoyachi, havoda uchib borayotgan darvozabon – bu epizodlar nafaqat texnik mahorat, balki ichki jasoratni ham ko‘rsatdi. Har bir qutqaruv – jamoa uchun nafas, raqib uchun esa yana bir ruhiy zarba.

Ammo bu kunning haqiqiy sehrini tribuna yaratdi. Tomoshabinlar – alohida roman. To‘lqin-to‘lqin bo‘lib ko‘tarilgan qichqiriqlar, gol urilgan paytdagi portlashga o‘xshash shovqin, mag‘lubiyatdan keyingi jimlik. Kimdir ko‘z yoshini yashira olmadi, kimdir bayroqni yelkaga o‘rab raqsga tushdi, yana boshqalar bo‘sh stullarga qaramay, oxirgi daqiqagacha qo‘llab-quvvatlashdan to‘xtamadi.

Bu fotogalereya aynan shu lahzalarni muzlatib qo‘yadi: mag‘lubiyat og‘irligini yelkasida ko‘tarib turgan futbolchi nigohi, chiziq bo‘ylab yugurayotgan, his-tuyg‘usini yashirmaydigan murabbiy, osmonga sakrab, chiziq ustida to‘pni qaytarayotgan himoyachi. Har bir kadr – alohida hikoya.

Va albatta, stadion tomlarigacha ko‘tarilgan, butun tun quloqlarda jaranglab qoladigan hayqiriqlar. Yig‘i, qichqiriq, qo‘shiq, kulgi – hammasi bir joyda, bir kun ichida. Shu lahzalar tufayli bu turnir yillar o‘tib ham esdan chiqmaydi.

21-kun maydonda ham, tribunada ham shafqatsiz, ammo unutilmas bo‘ldi. Endi savol bitta: bu his-tuyg‘ular bo‘ronidan keyin kim oxirigacha tik turib bera oladi?