Alvaro Arbeloa va Xabi Alonso: Trufas, Fulham va Chelsea to‘qnashuvi
Alvaro Arbeloa faoliyatini diqqat bilan kuzatgan odamlar uchun Xabi Alonso Londonning g‘arbiga, Chelsea shtabiga ko‘chib o‘tishi bilan bir paytda Fulham bosh murabbiyligi uchun nomzodlar ro‘yxatida uning paydo bo‘lishi deyarli muqarrar edi. U butun karerasi davomida yaqin do‘stining izidan yurishni odat qilgan.
Deportivo La Coruna, Liverpool, Real Madrid, West Ham United va Ispaniya terma jamoasining sobiq himoyachisi Alonso ketidan Anfieldga uch mavsum kechikib bordi, La Roja safida ilk bor maydonga tushganda Xabi allaqachon deyarli 50 o‘yin o‘ynab bo‘lgan edi. Keyin esa yana bir bor uning ortidan Real Madrid akademiyasiga murabbiy sifatida qaytdi, ikki yil o‘tib. Va yana Alonso ishdan bo‘shatilganidan so‘ng, o‘tgan yanvarda “Los Blancos” birinchi jamoasining boshqaruvini ham uning qo‘liga topshirdi.
Bu do‘stlikda Alonso faqat bir necha bor ortga qarab, Arbeloani o‘rganishga majbur bo‘lgan. Masalan, Madrid bilan shartnoma imzolashda bir necha kunga kechikkanida. Yoki 2017-yil noyabrida ular “La Behobia – San Sebastian” 20 km yugurish musobaqasiga birga chiqqanida: o‘shanda Fulhamning hozirgi murabbiyi marrani 1:16:53 natija bilan kesib o‘tib, do‘stidan qariyb to‘qqiz daqiqa tezroq – Alonso 1:25:41 bilan kelgan.
Ularni faqat yarim hazil, yarim mazax “Trufas” laqabi birlashtirib turmaydi. Bu aloqaning qanchalik mustahkamligini sinagan og‘ir davrlar ham ko‘p bo‘lgan.
Endi esa taqdir ularni yangi sahnada qayta uchrashtiradi. Premier League bosh murabbiylari sifatidagi ilk o‘yini – bir-biriga qarshi. 24-avgust, dushanba kuni, g‘arbiy London derbisi: Arbeloa boshchiligidagi Fulham, Alonso olib kelgan Chelsea’ni qabul qiladi.
“Robin” emas, o‘z yo‘lini chizayotgan murabbiy
Hech kim 43 yoshli Arbeloani Alonso soyasida qolgan “kichik sherik” deb o‘ylamasligi kerak. Fulham o‘ziga qat’iyatli, mehnatkash, o‘tkir zehnli va xarakterli insonni olib keldi.
U g‘alabalar oladi. U muxlislar hurmatini qozonadi. Va u kimnidir albatta ranjitadi.
Ustiga-ustak, u jurnalistika bo‘yicha tahsil olgan. OAV bilan ishlashni, savol qayerdan kelishini, sarlavha qayerdan tug‘ilishini juda yaxshi biladi. Matbuot anjumanlarida qarshisida kim o‘tirganini tezda his qiladi.
2008–2012 yillardagi tarixiy “Yevro–JCh–Yevro” oltin seriyasida Ispaniya terma jamoasining har uchala sovrinida maydonga tushgan futbolchini hurmat qilmaslik – ahmoqlik. Lekin Arbeloaning o‘yinchilik davridayoq uning muttasil mehnati, tayyorgarlikka bo‘lgan talabchanligi va tabiiy iste’dodni orttirilgan tajriba bilan to‘ldirish zarurati murabbiylikka qanday ko‘chishi mumkinligi ko‘rinib turgan.
Taktika va moslashuvchanlik: sxemaga emas, g‘alabaga xizmat
Yoshlar jamoasidagi so‘nggi yillarda Arbeloa ko‘pincha 4-3-3 sxemasiga tayandi, lekin bu dogma emas edi. Birinchi jamoa boshqaruvini olgach, u 4-4-2, 4-2-3-1 va yana 4-3-3 ni navbatma-navbat ishlatdi. U o‘zini “bosh bo‘ri” deb biladi, lekin qat’iy sxema mahbusiga aylanmagan.
Arbeloaning ishidan xulosa chiqarishga oshiqayotganlar uchun eng to‘g‘ri yo‘l – uning trofeylar vitrinasi emas, balki u tarbiyalab chiqqan o‘quvchilarning hozirgi holati. Ularni qayerda ko‘ryapmiz, qanday o‘ynashmoqda – mana shu ko‘zguga qarash kerak.
Masalan, keng e’tibordan chetda qolgan, lekin muhim ikki nom: Nico Paz va Jacobo Ramon. Ular bu mavsum Serie A’da Cesc Fabregas boshqarayotgan Como safida 70 dan ortiq o‘yinda maydonga tushib, klubni tarixida ilk bor UEFA Champions League yo‘liga olib chiqishga yordam berishdi. Ikkalasi ham Madridning “La Fabrica” tizimida Arbeloa qo‘l ostida tarbiya olgan.
“La Fabrica”dan Bernabeuga: tayyor bo‘lib chiqqan bolalar
Eng e’tiborga molik faktlardan biri – Alonso ketganidan keyin Arbeloa klubning so‘nggi yillardagi eng katta yoshlar oqimini birinchi jamoaga olib chiqqan murabbiyga aylangani bo‘ldi.
“Los Blancos” birdaniga o‘z akademiyasidan chiqqan bir guruh o‘smirlar bilan to‘lib qoldi: Thiago Pitarch (18 yosh), Dani Yanez (18), Jorge Cestero (19), Victor Valdepenas (18), Diego Aguado (19). Ularga qo‘shimcha ravishda Cesar Palacios (21) va Manuel Angel (22) ham B jamoasidan chaqirilib, debyut qilishdi.
Eng ajablanarlisi – ularning qanchalik “tayyor” ekani edi. Futbol jihatidan yetuk, to‘p bilan xotirjam, qaror qabul qilishda dadil. Valdebebasdagi asabiy, tarang muhit ham, Santiago Bernabeu tunlarining bosimi ham ularni cho‘chitib qo‘ya olmadi.
LaLiga doirasida Elche ustidan yirik g‘alabada aynan shu bolalar muhim rol o‘ynadi. O‘yindan keyin Arbeloa Real Madrid TV efirida bunday degan edi:
“Men kabi Madrid akademiyasidan chiqib, birinchi jamoaga yetib kelgan inson uchun bugungi tun bilan bemalol baxtli holda o‘lsam bo‘ladi! O‘yindan keyin Yanez va Aguado bilan gaplashdim – men akademiyada ilk marta murabbiylik qilganimda ular 13–14 yoshda edi. Ularga Bernabeuda imkon berish – men uchun orzuning ro‘yobi. Ustiga ustak Thiago, Cesar, Gonzalo... bu tuyg‘uni so‘z bilan ifodalash qiyin. Juda baxtliman va faxrlanaman. Gap faqat ularni maydonga tushirishda emas, qanday o‘ynashlarida!”
Bu bolalarning ayrimlari Arbeloaning qisqa, ammo yorqin madridlik davridagi eng katta to‘rt g‘alabada ham asosiy sahnaga chiqishdi: murabbiylikdagi ustoz Jose Mourinho va Benfica ustidan Champions League’da qozonilgan zafarlar, shuningdek, o‘sha haftalarda ichki tartibsizliklardan aziyat chekayotgan Madridning Manchester City’ni musobaqadan chiqarib yuborishi.
Hammasi ideal bo‘ldimi? Albatta yo‘q. Lekin u murabbiylik mahoratini ko‘rsatdi va klubning so‘nggi o‘n yilliklardagi eng notinch, keskin davrlaridan birida birinchi jamoani boshqardi.
Torres, to‘qnashuvlar va xarakter
Arbeloa uchta yirik terma jamoa sovrinini old chiziqda Fernando Torres turgan tarkibda yutgan. Keyinchalik ular ikkalasi ham murabbiylik litsenziyalarini bir vaqtda, Ispaniya futbol federatsiyasi va UEFA dasturlari ostida qo‘lga kiritishdi.
Bu yaqinlik ularni keyinchalik Atletico va Real Madrid yoshlar jamoalariga boshchilik qilgan paytda to‘qnash kelishdan to‘xtatdimi? Yo‘q. Maydonda ham, chiziq bo‘yida ham, ular bir-biriga hech qanday chegara tan olmadi. O‘sha paytda na Torres, na Arbeloa o‘z klubi manfaatidan ortiq do‘stlikni o‘yladi.
Xuddi shunday taranglikni uning Gerard Pique va Iker Casillas bilan munosabatlarida ham ko‘rish mumkin. U yerda hech qachon iliqlik bo‘lmagan. Lekin eng yuqori darajadagi murabbiylar do‘st orttirish uchun emas, yutish uchun bu o‘yinda.
Shunga qaramay, Alonso bilan bo‘lgan aloqasi alohida. Chelsea va Fulham mavsum ochilishida to‘qnash kelganda bu rishta cho‘ziladi, sinovdan o‘tadi, lekin uzilmaydi degan taxmin qilish qiyin emas.
“Trufas”: bir hayqiriqdan tug‘ilgan laqab
“Trufas?” – deya savol tug‘ilishi tabiiy.
Laqab Liverpooldagi oddiy mashg‘ulotdan boshlangan. Bir kuni Alonso va Arbeloa pas almashish mashqini bajarayotganda bask futbolchisi do‘stiga qattiqroq ohangda baqirib yuborgan: “Qanaqa ‘Trufas’ uzatayapsan o‘zi?” Ispan tilidagi bu so‘z aslida “trufel” shirinligiga ishora qiladi, lekin bu yerda “axlat paslar”, “yaroqsiz uzatmalar” degan ma’noda ishlatilgan.
Yillar o‘tib, Alonso Real Madrid bosh murabbiyligiga tayinlanganida, laqab yana yuzaga chiqdi. Arbeloa ijtimoiy tarmoq X’da shunday yozdi: “Tabriklayman, Trufas. Endi boshlading, lekin allaqachon tarix yozayapsan. Uying seni kutyapti.”
Reja bo‘yicha hammasi boshqacha bo‘lishi kerak edi. Oxiri esa – na Alonso, na Arbeloa o‘ylaganidek bo‘lmadi. Lekin hayot ham, futbol ham ularni yana bir bor o‘xshash yo‘lak bo‘ylab yetaklab kelyapti.
Endi bu yo‘l g‘arbiy Londonda kesishadi. Savol oddiy: Craven Cottage va Stamford Bridge o‘rtasidagi navbatdagi duel – qaysi “Trufas” uchun haqiqiy burilish nuqtasiga aylanadi?
