Bottesford Town jamoasi Birminghamdagi yozgi o‘yinlarga yo‘l olmoqda
Nyu-Yorkdagi Jahon chempionati finaliga yo‘l izlayotgan Angliya terma jamoasi atrofida shovqin avjiga chiqqan bir paytda, boshqa bir “milliy” orzu Shimoliy Linkolnshiradagi sokin markaziy bog‘da shakl olayapti. Scunthorpe markazidagi Central Park ichida, iyulning issiq oqshomida daraxt soyasida mashg‘ulot o‘tayotgan kichik guruh futbolchilar ko‘rinadi. Ular telekameralar va millionlab tomoshabinlardan yiroq, lekin o‘zlari uchun bundan kam bo‘lmagan katta sahnaga tayyorlanishyapti – Special Olympics GB National Summer Games.
Bottesford Town’dan Birmingham sari
Bu jamoa ilk bor tuzilganda faqat Daun sindromiga ega bo‘lgan yoshlar uchun mo‘ljallangandi. Oradan yillar o‘tib, saf kengaydi: intellektual nogironlikning turli ko‘rinishlari, autizm, ADHD va boshqa o‘quv qiyinchiliklari bo‘lgan o‘yinchilar bir maydonda birlashdi. Endi ular Bottesford Town Football Club bazasidan chiqib, 26–30 avgust kunlari Birminghamdagi Alexander Stadiumda bo‘lib o‘tadigan milliy yozgi o‘yinlarga yo‘l olmoqda.
Dastlabki yillarda bu bolalar maydonda ham, hayotda ham kichik-kichik qadam tashlardi: birov bilan ko‘z urishtirish, jamoadoshiga pas berish, mashg‘ulotga o‘z vaqtida kelish. Endi esa ular o‘z ranglariga ega, to‘liq jamoa sifatida saf tortgan, taktika va pozitsiyalarni muhokama qiladigan, medallar uchun kurashadigan darajaga yetdi. O‘tgan sakkiz yil ichida o‘zgarish ko‘zga yaqqol tashlanadi.
Jake buning yorqin timsoli. U 2017-yilda Special Olympics musobaqasida kumush medal olgan. Bu safar esa maqsad aniq: oltin. Uning ko‘zida ikkita raqam porlaydi – ikkita gol. Jake burchak zarbalarini ijro etadi, to‘pni “o‘rash” sirlarini mamnunlik bilan tushuntirib beradi va o‘ziga xos maydoncha ishonchi bilan gapiradi. Bu ishtiyoq tasodif emas, yillar davomida to‘plangan mehnat mevasi.
Onaning qat’iyati, klubning eshigi va ochilgan imkoniyatlar
Jake’ning onasi Sue bu hikoyaning ko‘rinmas, lekin markaziy qahramonlaridan biri. U jamoa tashkil topganidan beri yonma-yon: mablag‘ yig‘ish, transport, hujjatlar, ota-onalar bilan ishlash – barchasi uning yelkasida. Uning boshqa o‘g‘li Aiden ham nogironlikka ega, hozir jamoaga murabbiylik qilishni o‘rganmoqda. Bu endi faqat futbol emas, butun oila hayot tarziga aylangan loyiha.
Sue o‘n yilcha avval Bottesford Town FC eshigini taqillatganida, maqsad bitta edi: Jake va uning do‘stlariga o‘ynash uchun joy topish.
O‘g‘li oddiy jamoalarda qiynalardi. Temp baland, talablar boshqa, ritmga moslashish og‘ir. Shunda u o‘g‘li uchun mos muhit yaratishga bel bog‘ladi. “U futbolni sevadi va o‘ynashni xohlaydi”, degan fikr uni klubga olib keldi. Bottesford Town javoban eshikni keng ochdi.
Bugun Sue ularning sport zalini, yil bo‘yi foydalaniladigan 4G maydonini alohida e’tirof etadi. Sharoit nafaqat texnik mahoratni, balki do‘stlikni ham mustahkamladi. Jamoa ichida paydo bo‘lgan bog‘lanishlar, mashg‘ulotdan keyin birga kulgi, safarlarda bo‘lishilgan xotiralar – bularning barchasi o‘yinchilarning hayotini butunlay o‘zgartirib yubordi.
Sue uchun bu yo‘l boshidanoq noma’lum edi. Nogiron farzand tug‘ilganda ko‘plab savollar, xavotirlar, cheklovlar ko‘rinadi. U esa o‘ziga bitta maqsad qo‘ydi: o‘g‘illari hayotdan imkon qadar ko‘proq narsani olishlari kerak. Futbol shu maqsadni ro‘yobga chiqaradigan kuchli vositaga aylandi.
Pandemiya zarbasi va 10 ming funtlik to‘siq
Barcha yo‘llar Birminghamga qarab ochilayotgandek tuyulgan bir paytda, 2021-yilgi o‘yinlar pandemiya sabab bekor qilindi. Qog‘ozda bu oddiy qaror bo‘lib ko‘rindi, amalda esa ko‘plab futbolchilar uchun og‘ir zarba bo‘ldi. Sue aytganidek, bir nechtasi sezilarli darajada ortga ketdi. Jake ham shular qatorida edi.
Ular yana qayta tiklanishi, yana o‘ziga ishonishi kerak bo‘ldi. Bu safar raqib faqat maydondagi jamoalar emasdi – motivatsiya, ruhiy bosim, kundalik qo‘rquvlar ham qarshi tomonda saf tortgan edi.
Eng katta sinov esa moliyaviy bo‘ldi. Ikki jamoa uchun safar va turar joy xarajatlarini qoplash maqsadida 10 ming funt yig‘ish zarur edi. Bu raqam kichik klublar va ota-onalar uchun oson emas. Ammo jamoa to‘xtamadi: tadbirlar, xayriya, kichik-kichik tashabbuslar orqali zarur summa yo‘l-yo‘lakay yig‘ildi. Ularning har bir funti orqasida kimningdir nonushtadan voz kechishi, kimningdir qo‘shimcha smenada ishlashi, kimningdir shunchaki ishonchi bor.
Murabbiylar shtabi va o‘sib borayotgan jamoa
Manager Michael Potts uchun ham bu odatiy murabbiylik lavozimidan ko‘ra ko‘proq narsani anglatadi. U hozir tayyorgarlik “kuchayib borayotganini” aytadi, futbolchilar hayajon bilan sanani kutmoqda. 4G maydonda o‘ynash ularga texnik jihatdan o‘sish, to‘pni tezroq aylantirish, harakatlanish ishonchini oshirish imkonini berdi.
Jamoa tarkibi kengaygani sari murabbiylar shtabi ham o‘zgarishga majbur bo‘ldi. Har bir futbolchining ehtiyoji, qabul qilish tezligi, diqqatini jamlash darajasi boshqacha. Potts va uning hamkasblari mashg‘ulotlarni shunga qarab qayta qurdi. Kimlargadir oddiy takror-takror ko‘rsatish kerak, kimlargadir qisqa va sodda ko‘rsatma yetarli. Biroq natija bir xil: maydonda o‘zini jamoaning to‘liq a’zosi sifatida his qiladigan futbolchi.
Darvozabon Mason bunga yaxshi misol. U jamoaning “toshdek mustahkam” himoyasi haqida faxr bilan gapiradi. So‘ngra hazil aralash jiddiy ohangda Angliya terma jamoasi himoyasiga ham maslahat beradi: ko‘proq mashq qilish, darvozabon esa to‘pni to‘g‘ri tashlashga alohida e’tibor qaratishi kerak. U so‘nggi musobaqasida penalti qaytargan, endi maqsad – oltin medal.
Himoyachi Taylor esa bu jamoaga o‘n yil avval qo‘shilgan. U ham hozirgi tayyorgarlikdan mamnun. Uning shaxsiy rejalari ham kamtar emas: to‘rtta gol. Himoyachi uchun bu dadil raqam, lekin bu yerda orzu qilishdan hech kim cho‘chimaydi.
Markaziy bog‘dagi katta sahna
Mashg‘ulot tugab, park bo‘ylab ortga yurarkan, daraxtlar orasidan ko‘rinib turgan manzara bir zumga muzlaydi: o‘z ranglarida yugurayotgan, murabbiy ko‘rsatmalarini tinglayotgan, bir-birini ruhlantirayotgan jamoa. Ularning har bir harakati ortida yillar davomida yig‘ilgan qat’iyat, oilalarning fidoyiligi, klubning ochiq eshiklari va Special Olympics GB taqdim etgan imkoniyatlar turibdi.
Bu bolalar uchun Birmingham – shunchaki musobaqa emas. Bu sahnaga chiqish huquqi uchun kurashgan, pandemiya zarbasidan keyin tiklangan, 10 ming funtlik devorni yengib o‘tgan yo‘lning mantiqiy davomi.
Endi savol bitta: Alexander Stadiumdagi yozgi kechada, medal taqish marosimida Bottesford Town ranglari nechta bo‘yin atrofida jilvalanadi?
