Nasser Al-Xelayfi FIFA saylovlariga nomzod emas
Gianni Infantino atrofidagi siyosiy bo‘ron kuchayib borayotgan bir paytda, futbol sahnasida kutilgan “katta nomzod” sahnaga chiqmasligini aniq qilib oldi. Paris Saint-Germain prezidenti Nasser Al-Xelayfi 2027 yildagi FIFA saylovlarida ishtirok etish haqidagi barcha gap-so‘zlarga qat’iy nuqta qo‘ydi.
Britaniya matbuoti — xususan, Politico va The Telegraph — uni UEFA ko‘magidagi “ideal nomzod” sifatida ko‘rsatib, Yevropaning FIFA tepasiga qaytish rejasining markaziga qo‘ygan edi. Shov-shuv, sarlavhalar, taxminlar. Ammo Al-Xelayfi tomonidan bitta aniq javob yetarli bo‘ldi.
Uning rasmiy vakili bayonot berdi: Al-Xelayfi bu lavozimga “na orzu, na niyat, na qiziqish” bildiradi. Yana ham aniqroq qilib aytganda, FIFA prezidentligi atrofidagi shovqin uni umuman qiziqtirmaydi. U o‘zini “global va Yevropa futbol institutlarini donolik va konstruktiv yo‘l bilan qo‘llab-quvvatlash”ga bag‘ishlaganini ta’kidladi.
Infantino loyihasiga qarshi Yevropa javobi
Britaniya nashrlari chizgan manzara sodda edi: FIFA ichida Infantino rejalari tufayli bosim oshib bormoqda, Yevropa esa bunga qarshi kuchli javob izlayapti. Shunday fon ichida Al-Xelayfi — tajribasi, ta’siri, UEFA bilan yaqinligi sabab — tabiiy voris sifatida ko‘rilgan.
Gap Infantino tashabbusi bo‘lgan tijoriy kompaniya haqida ketmoqda. FIFA bilan bog‘liq, lekin alohida tuzilma sifatida ko‘rilayotgan bu loyiha xalqaro federatsiyani xususiy investorlar oldiga yanada kengroq ochib berishni ko‘zlaydi. Yevropa futbol doiralari esa buni xavfli burilish, sport va an’anaviy qadriyatlarga zarba sifatida qabul qilmoqda.
UEFA pozitsiyasi ayniqsa keskin. Hatto Jahon chempionatini boykot qilish tahdigi ham tilga olingan. Bu shunchaki siyosiy signal emas, balki Infantino loyihasiga qarshi ochiq ogohlantirish edi.
Shu manzarada Al-Xelayfi nomzodi Yevropaning qarshi hujumi sifatida talqin qilindi. Ammo u bu o‘yinga kirishni istamadi.
Yevropaning ichidagi eng kuchli figurantlardan biri
Al-Xelayfi 2011 yildan beri Paris Saint-Germain prezidenti. Shu vaqt ichida u nafaqat klubni Yevropa elitasiga olib chiqdi, balki qit’a futbol siyosatining markaziy figuralaridan biriga aylandi.
U ko‘p yillardan beri UEFA Ijroiya qo‘mitasi a’zosi. Shuningdek, u bugun Yevropa klublarining eng yirik uyushmasi — European Football Clubs (EFC, avvalgi ECA)ga raislik qiladi. Bu tuzilma qit’a bo‘ylab 850 dan ortiq klub manfaatini ifodalaydi. Bu raqam emas, kuch. Lobbiy kuchi, ovoz kuchi, bosim kuchi.
Al-Xelayfining UEFA prezidenti Aleksander Ceferin bilan yaqin aloqalari ham sir emas. Ko‘pchilik nazarida, agar Yevropa bir kun FIFA tepasini qaytarib olishga qaror qilsa, u aynan shunday nomga tayanishi mantiqli edi. Lekin bugungi bayonotdan keyin bu ssenariy muzlatkichga qo‘yildi.
EFC va Infantino rejasi: ochiq qarama-qarshilik
Al-Xelayfi raisligidagi European Football Clubs ham jim turmadi. Tashkilot FIFA tomonidan ilgari surilgan tijoriy loyiha bo‘yicha “kutilmagan va bir tomonlama matbuot bayonotlari”ni “katta xavotir bilan” kuzatayotganini ma’lum qildi.
Bu shunchaki diplomatik ibora emas. EFC pozitsiyasi Yevropa futbolining keng qatlamlari kayfiyatini ifodalaydi. Gap faqat moliya yoki yangi kompaniya haqida emas. Gap o‘yin kelajagi, taqvim, musobaqalar qiymati, klublar va terma jamoalar o‘rtasidagi nozik muvozanat haqida ketmoqda.
Infantino rejasi FIFA’ni xususiy sektor sarmoyasiga keng ochib berishni ko‘zlaydi. Yevropadagi ko‘plab futbol doiralari bu yo‘lni xavfli deb biladi: ular uchun bu sportni uzoq yillar davomida shakllantirgan tamoyillarni yemirishi mumkin bo‘lgan burilish.
Shu nuqtada Al-Xelayfi ikki frontda ko‘rinadi: bir tomonda — FIFA tizimidagi o‘zgarishlarga ochiq tanqid bilan chiqqan Yevropa klublari rahbari, ikkinchi tomonda — aynan shu tizimning eng yuqori lavozimiga chiqishdan qat’iyan bosh tortayotgan shaxs.
Savol ochiq: endi kim?
Al-Xelayfi nomzodi atrofidagi shov-shuvlar tugadi, lekin asosiy savol joyida qoldi: Yevropa Infantino rejalariga qarshi kurashda kimga tayanadi?
UEFA hamon FIFA ichidagi kuch tarozisini o‘zgartirish yo‘llarini izlayapti. Klublar o‘z manfaatlarini qat’iy himoya qilmoqda. Infantino esa o‘z tijoriy loyihasidan voz kechgani yo‘q.
Al-Xelayfi esa tanlovini qildi: u prezidentlik poygasiga emas, futbol institutlari ichida ta’sir ko‘rsatish yo‘liga sodiq qoladi. Endi esa sahnada boshqa bir savol turibdi — 2027 yilga borib, FIFA tepasida haqiqatan ham kim turishni istaydi?
