Pat Rafter: Padel maydonida yangi afsona
Pat Rafter Avstraliya sporti uchun allaqachon afsona. Sobiq dunyo reytingi yetakchisi, ikki karra US Open chempioni, reklama taxtalaridan tortib, katta kortlargacha bo‘lgan yo‘lni zabt etgan yulduz. Oradan yillar o‘tdi, lekin uning samimiy tabassumi hamon o‘sha, tanasi esa hanuz raqobatni ko‘taradi. Endi u raketkani boshqa maydonga ko‘chirdi – padelga.
Aussie Crocs va Opera House sahnasidagi yangi sahifa
Rafter yaqinda Aussie Crocs tarkibiga kiritildi. Bu – Avstraliya padel terma jamoasi, tennisga yaqin, lekin kichikroq kortda o‘ynaladigan yangi sport turi atrofida shakllanayotgan milliy loyiha. Ular 15-avgustdan boshlab Sydney Opera House maydonida ko‘rgazmali uchrashuvlarda ishtirok etishadi. Sahna – dunyoga tanish, sport – endi kuch yig‘ayotgan.
Rafter rasmiy ravishda Padel Australia elchisi sifatida tanilgan, lekin u o‘z o‘rnini shunchaki faxriy maqom deb bilmaydi. 53 yoshida ham u o‘zini bu jamoada bo‘lishga “haqiqatan loyiqman” degan kayfiyatda ko‘radi. Sababi oddiy: u bu sportni jiddiy qabul qilgan.
“Men ancha qattiq shug‘ullanaman,” deydi u. “Tana ma’lum chegaradan ortig‘iga yo‘l qo‘ymaydi, lekin baribir ishlaydigan, boshqa yumushlari bor yigitlarga qaraganda ko‘proq mashq qilaman.”
Byron Baydagi odatdagi kuni ertalabdan boshlanadi: 40 daqiqalik cho‘zilish va kuch mashqlari – “shunchaki yurib, harakatlana olish” uchun. Keyin deyarli har kuni kamida 90 daqiqa padel kortida, orada do‘stlari bilan plyajda regbi uslubidagi o‘yin, kechga borib esa zal, sauna va muzli vanna. Rafter uchun bu faqat sport emas, turmush tarzi.
“Bu farovonlik uchun ham, o‘zim yoqtirgan ishlarim. Lekin ayni paytda padel kortida bo‘lishim uchun zarur sog‘lig‘imni ham ta’minlaydi,” deydi u.
Tennis Australia uchun yangi oila: padel va pickleball
Tennis Australia so‘nggi yillarda raketka sportlarini kengroq “oila”ga aylantirishga urinmoqda. Padel va unga yaqin mini-tennis turi bo‘lgan pickleball ham shu strategiyaning bir bo‘lagi. Rafter – bu yo‘nalishdagi eng katta targ‘ibotchi.
Shunga qaramay, u an’anaviy tennisdan uzilib ketgani yo‘q. U kelasi oy Londonda bo‘lib o‘tadigan Laver Cup musobaqasida Rest of the World jamoasining vitse-kapitan sifatida qatnashadi. U yerda u Avstraliyaning hozirgi raqam bir raqibasi Alex De Minaur bilan yana birga ishlaydi.
De Minaur: reytingda beshlikda, lekin grandslamda to‘siq
27 yoshli De Minaur o‘tgan oy dunyoning eng kuchli besh nafar tennischisi qatoriga kirib, so‘nggi 17 yilda bu natijaga erishgan ilk avstraliyalik erkak bo‘ldi. Lekin uning yo‘lida bitta devor hanuz turibdi: grandslam yarim finali.
U chorak finalga yetti marta chiqdi, yetti marta to‘xtadi.
“Bu uning bo‘lishni istagan joyi emas,” deydi Rafter. “U juda yaxshi, juda barqaror o‘ynab kelmoqda, lekin u ‘yaxshi’ bo‘lishni xohlamaydi, undan ham yaxshiroq bo‘lishni istaydi. U o‘zi birinchi bo‘lib aytadi: bu turnirlarda chuqur bosqichlarga chiqishni, grandslam yutishni xohlaydi.”
2026 yil Avstraliya tennisi uchun De Minaur atrofida aylanmoqda. Ash Barty sahnadan ketganidan beri, Nick Kyrgios kabi yorqin, lekin uzilib-uzilib ko‘rinadigan iste’dodlar fonida aynan u mash’alni ko‘tarib yuribdi. Yil o‘rtasidagi reytinglar esa mamlakat tennisi uchun unchalik ham xushmanzara bo‘lmagan manzarani chizadi.
Ayollar orasida birorta avstraliyalik ilk 50 talikka kira olmadi. Eng yuqori o‘rin – Rossiyada tug‘ilib, keyin fuqarolik olgan Daria Kasatkina hissasiga yozilgan. U jarohatlar va notekis mavsumdan keyin yana o‘z o‘yinini topishga urinmoqda. Maya Joint, Talia Gibson va Emerson Jones kabi yoshlar porlash ishoralarini ko‘rsatdi, ammo grandslamlarning ikkinchi haftasiga muntazam chiqadigan darajada o‘z o‘rnini mustahkamlab ulgurmadi.
Erkaklar tomonida De Minaur ortidan kelayotgan eng yaqin ism – 83-o‘rindagi James Duckworth. Yaqinda ilk 40 talikda bo‘lgan Alexei Popyrin va Jordan Thompson pastlab ketdi. Rafter ham, oddiy muxlislar kabi, bitta savol bilan yashaydi: keyingi grandslam chempioni qayerdan chiqadi?
“Avstraliyada imkoniyatlar bor, dasturlarimiz, tizimlarimiz yaxshi. Nega biz Ispaniyadagi kabi ko‘p o‘yinchi yetishtirmayapmiz? Bilmayman,” deydi u.
Uningcha, Avstraliyaning geografik yakkaligi ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi: yoshlar xalqaro tajriba borasida tengdoshlaridan orqada qoladi. Lekin Rafter aniq bitta javob yo‘qligini ham tan oladi.
“Turli hikoyalarni qo‘shib, turlicha tushuntirish mumkin, lekin to‘g‘ri javob qaysi? O‘tmishda biz har doim o‘yinchi yetishtirganmiz, va men baribir bir paytlar yana shunday bo‘lishiga ishonaman. Grandslam g‘oliblari bo‘yicha biroz qurg‘oqchilik bo‘ldi, lekin baribir kimnidir olqishlash uchun odatda bitta bo‘lsa ham odamimiz bo‘lgan.”
Cruz Hewitt: ism tanish, uslub boshqa
Bu hafta Vashingtondagi turnirda Avstraliya erkaklar tennisi uchun ramziy lahza yuz berdi. De Minaur ikkinchi davrada Cruz Hewitt bilan to‘qnash keldi. Cruzning otasi – Lleyton Hewitt – 2002 yilda US Openni yutgan, grandslam g‘olibi bo‘lgan so‘nggi avstraliyalik erkak.
Cruz Hewitt bu yil Wimbledon o‘smirlar toifasida finalga chiqqan ilk avstraliyalik bo‘ldi – aynan De Minaurdan keyin. Yaqinda u ilk bor ATP tour darajasida ham g‘alaba qayd etdi. 17 yosh, katta kortlar uchun tayyorlanayotgan navbatdagi nomzod.
U otasi kabi qo‘lini burun tomoniga tortib, o‘ziga xos tarzda bayram qiladi, lekin o‘yin uslubi boshqacha. Lleyton va De Minaur singari mudofaada chaqqon bo‘lish o‘rniga, Cruz ko‘proq tashabbusni o‘zi olishni yoqtiradigan, hujumkorroq tennischi sifatida tasvirlanadi.
“U 17 yoshda, keyingi uch-to‘rt yili juda qiziq bo‘ladi, qanday rivojlanishini ko‘ramiz,” deydi Rafter. “Qancha yaxshi bo‘lishini hozircha aniq aytolmayman. U, albatta, o‘yinchi. Qanchaga chiqadi – bilmaymiz.”
Vashingtondagi uchrashuvda esa tajriba so‘zi o‘z kuchini ko‘rsatdi. De Minaur o‘zidan o‘n yosh kichik raqibiga imkon qoldirmadi. Shunga qaramay, kortdagi kayfiyat iliq bo‘ldi.
“Bu juda maxsus lahza bo‘ldi, uning bir qismi bo‘lganim uchun minnatdorman,” dedi De Minaur uchrashuvdan keyin. U Lleyton Hewittning Avstraliya tennisidagi uzoq yillik roli tufayli Cruz bilan aloqalari o‘n yillik tarixga ega ekanini eslatib o‘tdi.
61 daqiqa davom etgan o‘yin yakunida De Minaur raqibiga nafaqat keyingi uchrashuvlarda, balki keyingi o‘n yillik faoliyatida ham omad tilaydi. Bu – hali faqat yuzasini tirnayotgan, o‘z salohiyatining chuqur qatlamlariga yetib bormagan o‘smirga berilgan ishonch edi.
Rafter va padel: yana bir bor “yuzasini tirnash”
Cruz Hewittning kelajagi qanday bo‘lishini vaqt ko‘rsatadi. Rafter esa o‘zining yangi maydonida – padelda – aynan shu “boshlanish” hissini yana bir bor boshdan kechirmoqda. Bu sportni unga 2023 yilda qo‘shnisi tanishtirgan.
“Tanam uchun yaxshi g‘oya-mi? Ehtimol, yo‘q. Lekin men: ‘Hali bo‘lar ekanman, borimcha boraman’, deb o‘yladim,” deydi u.
U o‘zini bu sportda endigina eshikni ochgan, keyingi bosqichga o‘tish yo‘lini qidirmoqchi bo‘lgan odamdek his qiladi.
“Mening hozirgi darajamda men faqat yaxshilanish yo‘llarini, keyingi pog‘onaga qanday o‘tishni o‘rganishni endi boshlayapman. Yuzasini tirnayapman, xolos.”
Avstraliya tennisi ham xuddi shunday holatda emasmi? De Minaur reytingning yuqori qatida, Cruz Hewitt esa juniorsaroydan chiqib kelmoqda. Savol bitta: bu ikki ism – va ularning avloddoshlari – qachon grandslam kubogini yana “uyga” qaytaradi?
