Sobiq Eron futbolchilari Avstraliyada yangi sahifa ochdi
Fatemeh Pasandideh va Atefeh Ramezanisadeh uchun chorshanba oddiy marosim kuni emasdi. Bu kun ularning hayotida chiziq tortilgan, eski hayot bilan yangi taqdir ajratilgan sana bo‘lib qoldi. Ular endi rasmiy ravishda Avstraliya fuqarolari.
Ikki sobiq Eron terma jamoasi futbolchisi, bir paytlar o‘z yurtida “xoin” tamg‘asi bosilgan ayollar, Kanberrada fuqarolik qasamini aytar ekan, ko‘z o‘ngida o‘sha mash’um kun – madhiyani aytishdan bosh tortgan lahza yana bir bor jonlandi.
Madhiyasiz o‘yin va boshlanib ketgan bo‘ron
Voqea mart oyida bo‘lib o‘tgan Women’s Asian Cup paytida boshlangan edi. Eron delegatsiyasidan yetti nafar ayol – jumladan, Pasandideh va Ramezanisadeh – milliy madhiyani kuylashdan bosh tortib, butun mintaqada sarlavhalarga chiqdi. Ularning jimligi stadionda bir necha soniya davom etgan bo‘lishi mumkin, ammo siyosiy maydonda bu jimlik uzoq cho‘zildi.
Shu norozilik ortidan ular mezbon mamlakatdan himoya so‘radi. Eron rahbariyati uchun bu ochiqchasiga uyatli holat bo‘ldi, lekin boshqa tomonda – ayniqsa G‘arb ommaviy axborot vositalarida – bu qaror jasorat ramzi sifatida qarshi olindi. Hatto AQSh prezidenti Donald Trump ham ularning harakatini olqishlagan edi.
Bosim kuchaydi. Tahdidlar, targ‘ibot, siyosiy bosim. Yetti nafar ayoldan besh nafari oxir-oqibat yo‘lidan qaytdi va uyiga – Eronga qaytib ketdi. Ikki nafari esa orqaga yo‘l qoldirmadi. Pasandideh va Ramezanisadeh Avstraliyada qolishni tanladi.
“Bu kunni so‘z bilan ifodalab bo‘lmaydi”
Chorshanba kuni ular uchun hammasi rasman yakunlandi. Avstraliya Ichki ishlar vaziri Tony Burke boshchiligidagi marosimda ularga fuqarolik sertifikatlari topshirildi. Bu faqat hujjat emasdi – bu tanlovlarining tasdig‘i, orqaga yo‘l yo‘qligining huquqiy muhrlanishi edi.
“Kecha men uchun chinakam maxsus va unutilmas kun bo‘ldi. Avstraliya fuqarosi bo‘layotganimdan faxrlanaman va chuqur minnatdorman”, – dedi Atefeh Ramezanisadeh rasmiy bayonotida.
Fatemeh Pasandideh esa bu lahzani qisqa, lekin og‘ir yo‘lni eslatadigan so‘zlar bilan ta’rifladi: “Boshimizdan kechirganlarimizni, duch kelgan barcha sinovlarni hisobga olsak, bu lahzaning ahamiyatini so‘z bilan ifodalash qiyin”.
Ularning gaplarida tantana bor, lekin yengillik ham seziladi. Ular endi rasmiy ravishda yangi uyga ega. Ammo bu qarorning narxi – ortda qolgan yurt, oilalar, noaniq kelajak.
Brisbane Roar: yangi maydon, yangi hayot
Ular boshpana so‘raganidan atigi bir hafta o‘tib, suratlarda jilmayib, Avstraliya klubi Brisbane Roar bilan mashg‘ulot o‘tkazayotgani ko‘rinib qoldi. Futbol ular uchun faqat kasb emas, yangi hayotga tutashib turgan ko‘prik bo‘lib qoldi.
Chorshanba kuni klub ularni yana bir bor tabrikladi. Jamoa vakilining so‘zlari ortida chuqur hurmat sezilib turardi:
“Fevraldan beri ular boshidan kechirgan narsalar ko‘pchilik bir umrda ham ko‘rmaydigan darajada og‘ir”, – dedi klub vakili. – “Ularning ayni shu nuqtaga yetib kelganini ko‘rish – bu yerda, Brisbane Roar uchun sharaf. Biz bu yo‘lda kichik bo‘lsa-da, o‘z hissamizni qo‘shganimizdan xursandmiz”.
Keyin esa Avstraliya futbol madaniyatiga xos, lekin bu holatda yanada chuqurroq ma’no kasb etgan jumla aytildi: “Queensland endi ularning uyi. Agar qachondir yana mashg‘ulot libosini kiyib, maydonga qaytishni istashsa, eshiklarimiz ular uchun doimo ochiq”.
Bu faqat sport taklifi emasdi. Bu – qabul qilish, bag‘riga bosish, “sen bu yerda begona emassan” degan xabar edi.
Ortda qolganlar va noaniq kelajak
Delegatsiyaning qolgan besh a’zosi Eron tomon yo‘l oldi. Ularning taqdiri hanuz noaniq. AFP muxbirlari ularni Turkiyadan avtobusda Eron hududiga o‘tib ketayotgan paytda ko‘rgan: milliy terma jamoa sport kiyimida, sochlari yopiq, rasmiy talablarga to‘liq mos holda.
Tez orada Eron parlament spikeri Mohammad Bagher Ghalibaf ijtimoiy tarmoq X orqali bayonot berdi. U o‘yinchilar va ularni qo‘llab-quvvatlaganlar haqida “vatan farzandlari” deb yozdi va “Eron xalqi ularni bag‘riga bosishini” ta’kidladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, uyga qaytish orqali ular “Eron dushmanlarini ko‘ngli qolgan, anti-Eron kuchlarining aldovi va qo‘rqitishlariga bo‘yin egmagan”.
Rasmiy bayonotlar tinchlantiruvchi ohangda bo‘lishi mumkin. Ammo bu ayollarning kundalik hayoti, kelajakdagi sport faoliyati, terma jamoaga qaytish-qaytmasligi – bularning barchasi hanuz savol ostida.
Ikki yo‘l, bitta sahifa
Bir delegatsiya, bitta jamoa, bitta norozilik harakati – ammo ikki xil yo‘l. Besh nafari uyga qaytib, siyosiy tizim bilan murosa yo‘lini tanladi. Ikki nafari esa Avstraliyada qolib, o‘z hayotini butunlay yangidan qurishga qaror qildi.
Pasandideh va Ramezanisadeh endi Avstraliya fuqarolari. Ular uchun bu – xavfsizlik, yangi imkoniyatlar, futbol maydonida va undan tashqarida erkin harakatlanish demak. Ammo bu, ayni paytda, vatan bilan masofa, ayriliq, ortda qolganlar uchun xavotir hamdir.
Ularning hikoyasi futbolni ancha ortda qoldiradi. Bu – madhiyani aytish yoki aytmaslik haqidagi bahs emas. Bu – sportchi ham inson ekanini, uning qarori tribuna va siyosiy sahnadan tashqarida ham oqibatlarga olib kelishini yana bir bor eslatib qo‘ygan voqea.
Endi savol boshqacha: bu ikki futbolchi Avstraliyada qanday sport yo‘lini davom ettiradi – va bir kun kelib, ular maydonga yana qanday madhiyaga quloq soladi?
