Stan Wawrinka: Flushing Meadowsdagi xayrlashuvga tayyorgarlik
2026-yilgi US Open bir chempionning yakuniy sahnasiga aylanadi. Stan Wawrinka nihoyat Nyu-York kortlarida o‘ziga yarasha xayrlashuv oladi. Aynan shu yerda u o‘n yil avval, 2016-yilda, o‘zining uchinchi va so‘nggi “Grand Slam” unvonini ko‘targan edi.
Shveysariyalik bir qo‘l backhand ustasi uchun bu oddiy turnir emas. Bu to‘liq doirani yopadigan yakun. Bir avlod tennis muxlislari uchun esa – butun bir davrning tugashi.
Indian Wellsdan boshlangan hikoya
Wawrinka ko‘pchilik uchun doimo soyada qolgan ism bo‘ldi. Lekin soyada bo‘lish – kichik bo‘lish degani emas.
2008-yilda Indian Wellsdagi Pacific Life Open (hozirgi BNP Paribas Open) turnirida u hali ko‘pchilikka uncha tanish emasdi. O‘sha paytda tennis olami Roger Federer va Rafael Nadal atrofida aylanardi, yangi avlod esa endi eshik qoqayotgan edi. Chorak finalda Wawrinka qarshisida o‘sha paytdagi yangi chaqiriq – 2008 Australian Open chempioni Novak Djokovic turardi.
Hisob sovuqqina yoziladi: Djokovic – Wawrinka 7-6, 6-2. Lekin bu ularning hikoyasining nuqtasi emasdi, faqat birinchi verguli edi.
“Big Four”ga qarshi eng katta isyon
Keyingi o‘n yillikda tennisni “Big Four” hukmronligi belgilab berdi. Federer, Nadal, Djokovic va Andy Murray – final, rekord, tarix. Ammo bu devorlarni yorib o‘tishga qodir bo‘lgan kam sonli odamlar bo‘ldi. Shulardan eng qat’iyatlisi – Stan Wawrinka.
Juan Martin del Potro 2009-yilda US Openni yutib, gigantlar tizimini bir silkib qo‘ydi. Lekin uzoq muddatli, tizimli qarshilikni aynan Wawrinka ko‘rsatdi. U uchta “Grand Slam”ni qo‘lga kiritdi: 2014 Australian Open, 2015 French Open, 2016 US Open.
U o‘zini hech qachon Federer soyasidan chiqarishga urinib gapirmadi. Kort esa buni o‘zi hal qildi.
Eng chiroyli, eng vahshiy backhand
Bir qo‘l backhand bajaradiganlar ko‘p bo‘lgan. Lekin Wawrinka zarbasi boshqacha edi. Nafaqat chiroyli, balki vahshiy darajada kuchli. Raketa yo‘lga chiqqan paytda, go‘yo butun tana kuchi, yillik mashqlar, yig‘ilgan g‘azab va ishonch bir nuqtaga jam bo‘lardi.
Tomoshabinlar uchun bu estetik zavq edi. Raqiblar uchun esa jazoga o‘xshash zarba.
Uning 2014-yilgi Australian Opendagi yo‘li va o‘sha paytda ishlatgan Yonex raketasi ko‘plab muxlislar xotirasida saqlanib qolgan. U paytga kelib Wawrinka nafaqat chiroyli o‘ynaydigan, balki yirik finalda ham titramaydigan o‘yinchiga aylangan edi.
Federerdan mustaqil meros
Wawrinka nomi ko‘pincha Federer bilan yonma-yon tilga olinadi. Bunga sabab ham bor. 2008-yil Pekindagi Olimpiadada ular juftlik bahslarida oltin medalni qo‘lga kiritishdi. 2014-yilda esa Shveysariya bilan birga Davis Cupni yutishdi.
Ammo Wawrinka merosi faqat Federerdan keladigan nurlar bilan o‘lchanmaydi. U o‘z yo‘lini o‘zi yotqizdi. Ayniqsa “Grand Slam”larda.
2014-yilda u Australian Openda Rafael Nadalni to‘rt setda mag‘lub etib, ilk yirik unvonini qo‘lga kiritdi. O‘sha paytda ko‘plar buni bir martalik “portlash” deb qabul qildi. Lekin Parijdagi 2015 French Open va Nyu-Yorkdagi 2016 US Open g‘alabalari bu fikrni butunlay o‘zgartirdi. Bu tasodif emas edi. Bu tizimli, ruhiy jihatdan pishgan chempionning ishi edi.
Djokovic bilan yozilgan alohida bob
Wawrinka va Djokovic qarama-qarshiliklari alohida kitob yozishga arzigulik. Indian Wellsdagi ilk uchrashuvdan keyin ularning yo‘llari eng yirik sahnalarda kesishdi.
Roland Garros 2015. Flushing Meadows 2016. Har safar Wawrinka Djokovicga qarshi kortga chiqqanida, statistikaga emas, yurakka ishongan muxlislar paydo bo‘lardi. Chunki Wawrinka aynan shu daqiqalarda eng katta raqiblarni yiqita oladigan odamga aylanardi.
Endi esa 2026-yilgi US Openga kelib, taqvim yana shunday ssenariyni taklif qilmoqda: Wawrinka birinchi bosqichda Matteo Berrettiniga qarshi o‘ynaydi. Bu uchrashuvning o‘ziyoq tomoshabinlar uchun “popkorn tayyorlab qo‘yadigan” darajadagi duel. Agar u yutsa – va bu katta “agar” – ikkinchi bosqichda yana Djokovic kutib turishi mumkin. Tarix yana bir marta aylanishi mumkin.
Shaxsiy xotiralar, umumiy tuyg‘u
Wawrinka kabi o‘yinchilar sportni shaxsiy tajribaga aylantiradi. Kimdir uni ilk bor televizorda ko‘rgan, kimdir stadionda, kimdir esa statistik jadvalda. Lekin ko‘pchilik uchun u o‘smirlik va kattalik oralig‘idagi yillar fon musiqasi bo‘lib qoldi.
Uning uchta “Grand Slam”i, Federerdan mustaqil chempionga aylanishi, bir qo‘l backhandining mukammalligi – bular nafaqat Shveysariya, balki butun tennis avlodi xotirasida qoladi.
Tennisda esa bir haqiqat o‘zgarmaydi: klub sportidan farqli o‘laroq, bu yerda timsollar abadiy emas. Tottenham Hotspur kabi klub qoladi, tarkib yangilanadi, lekin nom o‘sha. Tennisda esa ismning o‘zi ketadi. Eng ko‘pi bilan murabbiylar o‘rindig‘ida, yon tribunada, yoki kamdan-kam hollarda turnir direktorining kabinetida qaytib ko‘rinasiz, xolos.
Qachonki raketa osib qo‘yilsa…
Tennischi nafaqaga chiqqanida, hammasi juda keskin tugaydi. Hech qanday “keyingi mavsum” yo‘q. Kalendar sizni kutmaydi. Tour davom etadi, reytinglar yangilanadi, yangi ismlar paydo bo‘ladi. Flavio Cobolli, Sandro Tonali, Savio kabi yangi avlod sahnaga chiqadi. Kechagi gigantlar esa asta-sekin esdalik videolarida, statistik jadvallarda qoladi.
Wawrinka kortdan ketganida ham aynan shunday bo‘ladi. Tour yashaydi. Yangi chempionlar paydo bo‘ladi. Lekin Flushing Meadowsdagi o‘sha xayrlashuv – ayniqsa 2016-yilgi g‘alabadan o‘n yil o‘tib – uning tennis tarixidagi o‘rnini chizib qo‘yadigan chiziq bo‘ladi.
Endi savol bitta: Stan Wawrinka o‘zining so‘nggi US Open sahnasida yana bir bor gigantlarni larzaga keltira oladimi yoki bu safar Flushing Meadows faqat bir buyuk kareraning pardasi tushadigan joyiga aylanadimi?
