Will Keane va Harry Kane: Orzu va Haqiqat

Ba’zan futbolchining butun taqdiri bitta epizodga, bitta burilishga bog‘lanib qoladi. 2012-yil may oyida, Shveysariyaga qarshi U-19 Yevropa chempionati saralash o‘yinida Angliya hujum chizig‘ida ikkita ism bor edi: Will Keane va Harry Kane. O‘sha paytda ko‘pchilik, bir necha yil o‘tib jahon chempionati yarim finaliga tayyorlanayotgan futbolchi Will bo‘ladi, deb o‘ylagan bo‘lardi, Harry emas.

O‘sha paytda Will Keane uchun hamma narsa ko‘tarilish sari ketayotgandi. U Manchester United safida katta futbolga debyut qilgan, Youth Cup yutgan, Angliya yoshlar terma jamoalarida porlayotgan, yo‘l faqat tepaga qarab ochilgandek tuyulardi. U o‘zi aytganidek, “hech qanday zarba yemagan, qo‘rqmas” yigit edi.

Keyin esa taqdir eshikni qarsillatib yopdi.

Bir tizzadan boshlangan qulashi

Shveysariyaga qarshi o‘sha o‘yin oxirida og‘ir tizza jarohati. Shunchaki og‘riq emas – 16 oyga cho‘zilgan tanaffus. Zaxira va asosiy jamoa o‘rtasidagi eng nozik, eng muhim davrda.

O‘sha 16 oy ichida Harry Kane nimalar qildi? Norwich va Leicester safida ijaraga bordi, o‘zini ko‘rsatdi, Tottenham tarkibiga yo‘l topdi. Will esa, shifoxona, reabilitatsiya zallari va tugamaydigan tiklanish mashg‘ulotlari girdobida qoldi.

“Vaqt masalasi,” deydi Keane hozir. “Ba’zi futbolchilar butun faoliyati davomida mayda jarohatlar bilan o‘tib ketadi, lekin hech narsa ularni yo‘ldan urmaydi. Menda esa eng og‘ir zarba eng nozik pallada keldi.”

Uning so‘zlarida armon bor. Agar bu jarohat ikki yil kechroq bo‘lganida, ehtimol u allaqachon Manchester United tarkibida mustahkam o‘rnashgan bo‘lardi. Ammo aynan o‘sha o‘tish davrida 16 oy yo‘qolib qoldi – va eshiklar yopila boshladi.

Bugun Harry Kane Argentina bilan uchrashuvga tayyorlanayotgan bir paytda, Will Keane Leicestershiredagi Champneys Springs bazasida PFAning 12 haftalik mavsumoldi lagerida ter to‘kmoqda. 33 yoshda, shartnomasi yo‘q, lekin hali taslim bo‘lmagan hujumchi.

Shartnomasi yo‘q hujumchi va yangi imkon izlash

PFA tashabbusi uchinchi yil ishlayapti: klubsiz qolgan futbolchilarga raqobatbardosh muhit, mashg‘ulot, o‘yinlar va ko‘zga tashlanish imkonini beradi. 45 nafar o‘yinchi orasida Will Keane ham bor. U o‘zini deyarli to‘laqonli jamoa a’zosi kabi his qilmoqda.

Tibbiyot xodimlari, murabbiylar, ma’muriyat, media – hammasi bor. Eng muhimi, bir nechta nazorat uchrashuvlari rejalashtirilgan. Klublar maxsus ilova orqali futbolchilarning mashg‘ulot ma’lumotlarini ko‘ra oladi, to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lana oladi. Bu, aslida, PFA transfer ro‘yxatiga o‘xshash tizim.

Keane bunday noaniq holatda ham sokin. Bu uning shartnomasiz qolishi birinchi marta emas. 2020-yilda Covid davrida Ipswich moliyaviy xavotirlar sabab shartnomadagi bir yillik opsionni ishga tushirmadi. O‘shanda ham u bo‘sh qoldi. Keyin esa Wigan qayta qo‘ng‘iroq qildi.

Bugunga kelib, sakkizta klub, 335 ta o‘yin, 85 ta gol. Raqamlar shunday. Ammo bu raqamlar ortida ruhiy kurash, qayta-qayta boshlash, yana yiqilish va yana turish bor.

Rashfordga ochilgan eshik, Keane uchun yopilgan kun

Agar birinchi ACL jarohati yetarlicha og‘ir bo‘lmaganida, keyingisi yanada achchiqroq bo‘ldi. 2016-yil fevralida, Shrewsburyga qarshi FA Cup uchrashuvida Keane “chovini yirtib oldi”. Uch kundan keyin Midtjyllandga qarshi Europa League o‘yini. Zaxirada bo‘lishi kerak bo‘lgan Will emas, endi 17 yoshli Marcus Rashford edi.

Anthony Martial mashg‘ulot oldi qizish paytida jarohat oldi, tarkibdan chiqib ketdi. Louis van Gaal Rashfordga ishonch bildirdi. Natija? Ikki gol, yorqin debyut. Keyin esa Premier League doirasida Arsenalga qarshi yana dubl.

Will Keane o‘sha paytda Amerikada edi. Operatsiya uchun uchib borgan, Filadelfiyoga qo‘ng‘an, telefonini yoqqanida Rashfordning navbatdagi gollarini ko‘rdi. 23 yoshli hujumchi o‘sha kunni yaxshi eslaydi – u uchun bu Manchester United bilan hikoyaning amalda tugagan kuni edi. O‘zi va oilasi bolaligidan qo‘llab-quvvatlagan klubda asosiy tarkib futbolchisiga aylanish orzusi o‘sha yerda so‘ndi.

Keyin Hull City. Premier Leaguega endigina ko‘tarilgan klub, yaxshi imkoniyat, yangi sahifa. Atigi oltinchi o‘yin. Yana ACL. Yana 14 oy tanaffus.

“Bu ezib tashladi,” deydi u. Bir mavsum butkul o‘tkazib yuborildi. Hull tushib ketdi. O‘sha jamoaning yosh yulduzlari esa yuqoriga uchib ketishdi: Harry Maguire – Leicester, Andy Robertson – Liverpool, Sam Clucas – Swansea. Keane esa yana jarohat xonasida.

Ruhiy burilish: Wigan va yangi qarash

Bu davr Keane uchun nafaqat tizzalar, balki ong bilan ham kurash boshlangan pallaga aylandi. U ilgari ham sport psixologlari bilan ishlagan, ijobiy fikrlashga urinib ko‘rgan. Lekin Wigan safida u butunlay boshqacha yo‘l tanladi.

Futbol bilan ishlamagan, biroz “ruhiy” yo‘nalishga ega psixolog bilan hamkorlik boshladi. Ijobiy niyat, manifestatsiya, vizualizatsiya – odatda sportchilar intervyusida kam uchraydigan so‘zlar, lekin Keane hayotida ular muhim o‘rin egallay boshladi.

“Qutidagi hamma usullarni sinab ko‘rgan edim, baribir jarohatlar davom etardi. Shuning uchun boshqa yo‘l tanladim,” deydi u. Orqaga qarab, buni ancha oldin boshlamagani uchun achinadi. Ayniqsa faoliyatining boshida, eng og‘ir zarbalar kelgan paytda.

U o‘ziga bo‘lgan ishonchning naqadar hal qiluvchi ekanini yaxshi tushunib yetdi. Manchester United atrofida yurgan, keyin bir nechta Championship ijaralari, muvaffaqiyatsiz davrlar, o‘ziga shubha paydo bo‘lishi. Wigan esa uni yana yuqoriga otib yuborgan nuqta bo‘ldi.

Keane ichida qolgan “agar”larni yashirmaydi. Agar ruhiy tomonni ertaroq yo‘lga qo‘yganida-chi? Agar o‘sha shubhalar jarohatlarga ham ta’sir qilgan bo‘lsa-chi? U hatto ayrim og‘ir jarohatlarining oldini to‘g‘ri ruhiy holat bilan olish mumkin bo‘lganiga ishora qiladi.

Harry Kane: shubhasiz ishonch

Bir paytlar U-19 darajasida yonma-yon hujum chizig‘ini bo‘lishgan ikki Kane bugun butunlay boshqa dunyolarda. Harry Kane haqida gap ketganda, Willning birinchi ta’rifi – o‘ziga bo‘lgan mutlaq ishonch.

Yoshlik chog‘ida ham tanqidlar bo‘lgan: “tez emas, juda mobil emas” degan gaplar. Lekin Will uning texnikasini, zarba ustida ishlashiga sarflagan soatlarini, mukammallikka bo‘lgan obsesiyasini yaqindan ko‘rgan. Bugun esa bularning natijasini butun dunyo ko‘rib turibdi.

U Harryni “to‘liq hujumchi” deb ataydi. Eng qiziq tomoni – bu ishonch takabburlik emas. U penalti yo‘qotishi, imkoniyatni boy berishi mumkin, lekin baribir keyingi zarbani olish uchun oldinga chiqadi. Eng yuqori darajadagi futbolchilarni aynan shunday ruhiy qat’iyat ajratib turadi, deydi Will.

Ikki bayroq, bitta yurak

O‘tgan mavsumni Reading safida ijarada yakunlaganidan so‘ng, Will Keane Preston bilan ham xayrlashdi. Endi u bozorni kuzatayapti. Gap-so‘zlar bor, suhbatlar bo‘lgan, lekin klublar avval o‘z “A, B, C” nishonlarini quvib boradi. Mavsum yomon boshlansa, vahima boshlanadi, eshiklar ochilishi mumkin. U bunga tayyor.

Terma jamoa masalasida ham u o‘ziga xos o‘rtada qolgan. Yoshligidan Angliya safida U-21 darajasigacha o‘ynagan, katta futbol esa Republic of Ireland bilan keldi. Otasi u yerdan, o‘zi esa Angliyada tug‘ilib-o‘sgan. “Har ikkala tomonda ham oyog‘im bor,” deydi u. Irlandiya formasini kiyganidan faxrlanadi, lekin Angliya bilan ham bog‘liqlik kuchli.

33 yoshda Will Keane o‘zini tugagan deb hisoblamaydi. Tizzalar sinagan, rejalari o‘zgargan, lekin ichidagi hujumchi hali ham gol izlaydi. Harry Kane jahon sahnasida rekordlar quvayotgan bir paytda, Will o‘zining keyingi klubini, balki yana bir terma jamoa chaqiruvini kutmoqda.

Savol endi shunday: bu safar eshik ochilganda, tanasi va ongi uni ichkariga kirishga yetarlicha ko‘tarib bera oladimi?