AQShning turnirdagi mag‘lubiyati va Eron bayrami
AQShning hamkash mezbon sifatidagi ertagi Seattle’da keskin yakunlandi. Belgiyaning 4:1 hisobidagi zarbasi nafaqat stadionni jim qoldirdi, balki minglab kilometr narida – Tehronda – shodiyonaga sabab bo‘ldi.
Tehrondan kelgan sovuq javob
Turnirni guruh bosqichida uchta durang bilan tark etgan Eron terma jamoasi sport maydonida emas, siyosiy sahnada o‘zini g‘olib deb bilmoqda. Shimoliy Amerikadagi haftalar davom etgan keskinlikdan so‘ng, AQShning chiqib ketishi Eron Futbol Federatsiyasi uchun tayyor maydon bo‘lib qoldi.
Federatsiya rasmiy bayonotida ohang keskin edi. Ular futbolni siyosat ustidan “g‘alaba qozongan kuch” sifatida tasvirlab, butun dunyo “siyosatning xo‘rlik bilan mag‘lub bo‘lganini nishonlayapti”, deb ta’kidladi. Bu gaplar bevosita Vashingtonga, ayniqsa, AQSh Ichki xavfsizlik kotibi Markwayne Mullin tomonga qaratilgani aniq sezilib turardi.
Mullin turnir avvalroq Eronning safdan chiqqanidan ochiqchasiga mamnun bo‘lganini aytgan edi. U Eron delegatsiyasi vizalarining bekor qilingani, ularning AQSh hududini tark etgani ustidan xursand bo‘lganini yashirmadi. Uning “ular ketayotganidan juda xursandman” mazmunidagi so‘zlari Tehronda qaynab turgan norozilikni yanada alangalatdi.
Eron tomoni javobni cho‘zib o‘tirmadi. Federatsiya bayonotida amerikalik amaldorlarning “dushmanona” fikrlari Eron uchun yangilik emasligi, mamlakat aholisi “AQSh rasmiylarining kamsitishlari va yolg‘onlariga allaqachon ko‘nikib bo‘lgani” yozildi. Ularning fikricha, mezbon davlat sifatida kutiladigan xalqaro me’yorlar va sport tamoyillariga bepisandlik aynan mana shu gaplarda yaqqol ko‘rinib turibdi.
“Ularning Eronning musobaqadan chiqib ketganidan ochiq xursand bo‘lishi, bizning jamoamizdan ko‘ra, o‘zlari haqida ko‘proq gapirib turibdi”, – deyiladi bayonotda.
“Gumanizm” sinovi va ko‘chirilgan bazalar
Eron Federatsiyasi faqat so‘z bilan cheklanib qolmadi, ular o‘zlarining turnir davomida ko‘rgan muomalasini ham birma-bir sanab o‘tdi. Asosiy da’volar – “nohush, g‘ayriinsoniy va mutlaqo noprofessional” sharoitlar.
Eron delegatsiyasi avvaliga Arizona shtatida joylashgan bazada qarorgoh qurmoqchi edi, ammo ular majburan Meksikoga ko‘chirilgani aytilmoqda. Shuningdek, federatsiya prezidenti Mehdi Taj ham kirgan 11 nafar xodimga viza berilmagani qayd etildi. Bularning bari Tehron nazarida bir butun manzara – sport maydonidan tashqarida ham bosim va siyosiy o‘yinlar davom etganining isboti sifatida ko‘rsatilmoqda.
Bu shikoyatlar fonida AQSh terma jamoasining o‘zi ham tobora siyosat girdobiga tortilib bordi.
Balogun, diskvalifikatsiya va Trump soyasi
Seattle’dagi hal qiluvchi uchrashuv atrofidagi eng katta bahs Folarin Balogun nomi bilan bog‘liq bo‘ldi. Avvalgi bosqichda to‘g‘ridan-to‘g‘ri qizil kartochka olgan hujumchi odatdagi qoidalarga ko‘ra ushbu o‘yinni o‘tkazib yuborishi kerak edi.
Shu paytda siyosat sahnaga chiqdi. Donald Trump FIFA’dan diskvalifikatsiyani ko‘rib chiqishni so‘raganini tan oldi. Natijada, avtomatik bir o‘yinlik chetlatish 12 oyga “muzlatib qo‘yildi” va Balogun Mauricio Pochettino asosiy tarkibiga qaytdi.
Qaror butun dunyo bo‘ylab keskin bahslar, favoritizm va bosim haqidagi ayblovlarni keltirib chiqardi. FIFA’ning bunday yumshoqligi nafaqat raqiblar, balki neytral tomoshabinlar orasida ham ishonchsizlik uyg‘otdi. Endi esa, AQShning 4:1 hisobidagi mag‘lubiyati bu bahslarni yanada keskinlashtirishi tayin.
Belgiyaning maydondagi javobi
Stadionda esa gapni Belgiyaning o‘zi aytdi. To‘rtinchi gol kiritilgach, futbolchilar tantana vaqtida mashhur “Trump raqsi”ni takrorlab, siyosiy fonni ochiqchasiga masxara qildi. Bu sahna kameralar orqali butun dunyoga tarqaldi va ijtimoiy tarmoqlarda darhol muhokama markaziga aylandi.
Belgiyaning o‘yin uslubi, pressing va keskin hujumlari allaqachon AQSh mudofaasini titratib bo‘lgandi. Oxirgi raqs esa natijani ramziy muhrlab qo‘ygandek bo‘ldi: maydonda futbol, uning atrofida esa siyosat o‘ynaldi.
AQSh uchun bu mag‘lubiyat – sportiy fojia emas, balki siyosiy rezonansga ega yakun. Eron uchun esa bu natija o‘zi ishtirok etmagan pley-off bosqichida ham davom etayotgan kurashning ramziy g‘alabasi sifatida talqin qilinmoqda.
Savol esa ochiq qoladi: bu turnir xotirasida ko‘proq nima qoladi – gollar va kombinatsiyalar, yoki vizalar, bayonotlar va sahna ortidagi telefon qo‘ng‘iroqlari?
