Argentinaning kechgi zarbasi: Angliya futbolining buzilgan orzusi

Thomas Tuchel Nyu-Yorkdagi final eshigi burni tagida yopilib qolgan paytda aybni o‘z zimmasiga oldi. Uning Angliyasi oldinga o‘tgan zahoti orqaga chekinib, juda erta himoyaga o‘tirib oldi. Argentina esa bunday hadyani qabul qilmay qo‘yolmadi.

Ikkinchi bo‘lim boshida Anthony Gordonning goli Angliyani tarixiy marraga yaqinlashtirgandek tuyuldi. Chetda o‘ynalayotgan birinchi erkaklar jahon chempionati finali – atigi bir necha daqiqa narida edi. Ammo amaldagi chempionlar bu ssenariyni yirtib tashlashni afzal bildi. Avval Enzo Fernández uzoq masofadan darvozani titratdi, so‘ng zaxiradan chiqqan Lautaro Martínez jarohat ustiga tuz sepdi: qo‘shimcha vaqtda, ikkinchi daqiqada urilgan zarba Argentinani yakshanba kungi finalga, Nyu-Yorkdagi Spain bilan to‘qnashuvga olib chiqdi.

Angliya futbolchilari so‘nggi hushtakdan so‘ng gazonga qulab tushishdi. Harry Kane ularni safga yig‘ib, safarda kelgan muxlislar oldiga olib bordi, minnatdorchilik bildirdi. Orqada esa Jude Bellingham ko‘z yoshini artib turardi. Boshqa tomonda butunlay boshqa manzara: Lionel Messi tiz cho‘kib, mushtlarini havoda silkib, ketma-ket ikkinchi finalni nishonladi.

Tuchelning xatosi va orqaga chekinish

Tuchel o‘zini yashirmadi. U Declan Rice va Reece Jamesni maydondan olib, uch daqiqa o‘tmay Fernándezning goli kiritilgan, tizimni besh himoyachiga o‘tkazgan qarorini ochiq tan oldi.

“Biz orqa chiziqni beshlikka o‘tkazishga qaror qildik, chunki bo‘shliqlar juda katta edi, – dedi Tuchel. – Argentina ko‘proq xavf bilan o‘ynay boshladi, ritm topdi, ularda hech narsani yo‘qotmaydigandek kayfiyat paydo bo‘ldi. Bu ularni bo‘shatdi, bizni esa orqaga surdi. Biz birdan juda ko‘p narsani yo‘qotishimiz mumkinligini his qila boshladik. Mas’uliyat, albatta, murabbiyda. Ish bermasa, qaror noto‘g‘ri bo‘lganini aytish oson.”

U Angliyaning ustunlikni ushlab qola olmasligi mentalitet muammosimi, degan savolga ham javob qaytardi. Uningcha, bu “ingliz la’nati” emas, balki takrorlanayotgan futboliy og‘riq.

“Men buni qandaydir inglizcha narsa, la’nat deb o‘ylamayman. Turli paytlar, turli murabbiylar, turli futbolchilar, turli vaziyatlar, – dedi u. – Bugun bizni yiqitgan narsa – qaysi tuzilma bilan o‘ynamaylik, yetarlicha faol bo‘lmaganimiz. Millionta murabbiy o‘yindan keyin buni boshqacha tahlil qiladi, lekin qarorni maydonda men qabul qilaman. Shuning uchun mas’uliyatni ham men olaman.”

So‘zlariga ko‘ra, hozircha afsus yo‘q. Faqat bo‘sh qolgan final yo‘lagi.

“Jamoa hammasini berdi va biz juda, juda yaqin edik. 1:0 hisobiga to‘liq haqli edik. Sharoitlarni inobatga olsak, bu bizning eng yaxshi o‘yinlarimizdan biri bo‘ldi, balki eng yaxshisi. Jamoa zo‘r edi – lekin natijani chiziqdan oshirib o‘ta olmadik.”

12 foiz to‘p nazorati va bo‘g‘ilgan lider

Statistika hikoyani yalang‘och ko‘rsatadi: Gordonning golidan tortib, Lautaro Martínezning g‘alaba to‘piga qadar bo‘lgan davrda Angliya bor-yo‘g‘i 12 foiz to‘p nazoratiga ega bo‘ldi. Bu raqamlar Kane so‘zlarini tasdiqlaydi.

“Juda alamli, bolalar uchun alamli, hamma uchun: jamoa, shtab, muxlislar uchun, – dedi u BBCga. – O‘yinning katta qismida yaxshi o‘ynadik. Lekin 1:0 hisobida oldinga chiqqach, faqat ushlab qolishga urinayotgandek bo‘lib qoldik, bu darajada esa bu yetarli emas. Golimizdan keyin, ular ko‘proq futbolchi bilan oldinga o‘tdimi yoki biz ularni odamma-odam tutolmadikmi, bilmayman, lekin to‘lqin ortidan to‘lqin bo‘lib keldi. Biz esa faqat blok qo‘yishga urinib, chidayotgandek bo‘ldik. Oxirida esa bu yetmadi.”

Angliya bosimi so‘nib, Argentina maydonni egallab borar ekan, tuzum emas, ruhiy holat buzilgani yaqqol sezildi. Himoyachilar charchoqni yashira olmadi, oldingi chiziq esa to‘pni ushlab tura olmadi.

Asablar, bayroqlar va chegaradan o‘tgan kayfiyat

Hushtak chalindi, lekin asablar jimimadi. Bellingham o‘yin tugaganidan keyin Argentina zaxira futbolchisi Valentín Barco boshining orqa qismiga qo‘l tekkizgandek bo‘ldi, u tomonga keskin harakat qildi. Uni maydondan Manchester United darvozabonlari Dean Henderson va James Trafford tortib chiqardi. Hakamlar hech qanday chora ko‘rmadi.

Shu paytda boshqa bir Manchester United vakili – Lisandro Martínez maydonda bayroq bilan nishonlayotgan edi. Undagi yozuv: “Las Malvinas son Argentinas”. Bu – Folklend urushiga ishora, siyosiy ohang esa zudlik bilan ko‘zga tashlandi. G‘alaba shukuhi, tarixiy og‘riq va futboliy ekstaz bir bayroqda jam bo‘lib ketdi.

Argentinaning yana bir qaytishi va “qon hidlagan” jamoa

Bu Argentinaning turnirdagi birinchi qaytishi emas. Oldinroq ular 1/8 finalda Egyptga qarshi 0:2 hisobidan 3:2 ga o‘girib, o‘yinni tortib olgandi. Lautaro Martínez bu ruh yana ishga tushganini ta’kidladi.

“England taxminan 60 daqiqa davomida qattiq bosim qildi. Golni topgach, ortga chekindi va bu bizga to‘pni aylantirish, o‘yinni kengaytirishda ko‘proq xotirjamlik berdi”, – dedi u.

Bosh murabbiy Lionel Scaloni ham ko‘zlari namlangan holda jamoasining jangovar ruhini alohida tilga oldi.

“Bu jamoa qiyinchilikka duch kelganida eng yaxshi o‘ynaydi, – dedi Argentina ustozi. – Murakkab vaziyatda edik, suvga qon tomganday bo‘ldi va biz shunga tashlandik. Olti-yetti imkoniyat yaratdik, to‘p ichkariga kirmadi, lekin jamoa oxirigacha kurashdi. Ular gol urganidan keyin biz o‘zimizni haqiqiy ko‘rsatdik – bu futbol biz uchun nimani anglatishini ko‘rsatadi, bu taktikadan ham narida.”

Argentina yana bir bor o‘lim yoqasidan qaytdi. Endi esa ular Spain bilan finalda uchrashadi. Savol esa Angliya uchun: bu og‘ir kecha – navbatdagi jarohatmi yoki nihoyat biror narsani tubdan o‘zgartiradigan burilish nuqtasimi?