Belgiya va AQSh: Futbolda Qayta Uchrashuv
Belgiya darvozaboni Thibaut Courtois uchun bu raqamlar va statistika emas, xotira masalasi. U AQSh bilan Jahon chempionatidagi so‘nggi uchrashuvni eslasa, ko‘z oldiga avvalo Tim Howard keladi.
2014-yil Braziliyada bo‘lib o‘tgan o‘sha kecha. Howard 16 ta seyv amalga oshirgan, ammo baribir 2:1 hisobidagi, qo‘shimcha bo‘limlardagi mag‘lubiyatdan qochib bo‘lmagandi. Qarshi tomonda esa hozir hamon asosiy darvozabon bo‘lib turgan, endi 34 yoshga kirgan Courtois turgandi. O‘sha “klassik”dan o‘n yildan ortiq vaqt o‘tgan bo‘lsa-da, dushanba kuni yana aynan u darvoza ustunlari orasida bo‘ladi — bu safar ham pley-off bosqichida, yana AQShga qarshi.
Orada esa amerikalik futbol butunlay boshqa bosqichga ko‘tarildi.
Courtois buni ochiq tan oladi: “Ular juda ko‘p iqtidor yetishtira oladi va dunyoda kuchli kuchga aylanishi mumkin. Ular allaqachon jamoa sifatida juda yaxshi, yaxshi o‘ynashadi. Bu yaxshi evolyutsiya, va bu Jahon chempionatida buni ko‘rsatishyapti. Umid qilamanki, bu (dushanba) yakun topadi va biz yutamiz, lekin og‘ir o‘yin bo‘lishini kutyapmiz”, — deydi u.
AQSh futbolining sinov va qaytishi
O‘sha Braziliyadagi kecha amerikalik muxlislarni hayajonga solgan, mamlakatda futbolga qiziqishni keskin oshirgan edi. Shunga qaramay, sport hali ham AQShda to‘liq “mainstream” maqomini egallash uchun kurashmoqda. Yo‘lda og‘ir zarbalar ham bo‘ldi: 2017-yilda Trinidad va Tobago ustidan kutilmagan mag‘lubiyat, 2018-yil Rossiyadagi Jahon chempionatini butunlay o‘tkazib yuborishga olib kelgan halokatli kecha.
Endi esa manzara boshqa. Argentina mutaxassisi Mauricio Pochettino boshchiligidagi bu jamoa yoz bo‘yi “amerikalik tajriba”ni quchoq ochib qabul qildi. Endi ular tarixiy chegara — AQSh futboli hech qachon bosib o‘ta olmagan bosqichga atigi bir g‘alaba masofasida turibdi.
Turnirda to‘rtta o‘yindan uchtasida g‘alaba. Yevropa klublarida toblangan yulduzlar bilan to‘la tarkib. Old chiziqda Christian Pulisic va Folarin Balogun kabi nomlar. Balogun dushanba kungi o‘yinga ham ro‘yxatda — uning qizil kartochkasini qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha Prezident Donald Trump tomonidan FIFA prezidenti Gianni Infantino bilan bo‘lgan muloqotdan so‘ng u maydonga tushishga haqli bo‘lib qolgan.
Bu jamoa endi boshqa. Lekin raqib ham eski emas.
Belgiya tajribasi va davom etayotgan “oltin” avlod
Courtois bilan birga 2014-yilda AQShga qarshi maydonga tushgan yarim himoyachi Axel Witsel ham bugungi AQShni o‘sha davrdagi bilan solishtirib bo‘lmasligini aytadi.
“Texnik jihatdan ular yaxshiroq, — deydi Witsel. — Jismonan ham, o‘yin davomida bera oladigan intensivlik bo‘yicha ham. Va, albatta, murabbiylik uslubi ham”.
Belgiya tarkibida o‘sha Braziliyodagi Jahon chempionatidan to‘rt futbolchi hanuz bor. Courtois va Witsel bilan bir qatorda, 2018-yilda jamoani uchinchi o‘ringa olib chiqqan kampaniyaning markazida turgan Kevin De Bruyne va Romelu Lukaku hamon asosiy kuch sifatida maydonga chiqmoqda. Yillar o‘tdi, ammo “Qizil iblislar”ning yuragi hanuz urib turibdi.
Bu tajribani AQSh himoyachisi Alex Freeman ham e’tirof etadi. Belgiyaning Senegal ustidan 0:2 hisobidan 3:2 ga o‘girib yuborilgan g‘alabasi unga katta taassurot qoldirgan.
“Ular doim hurmat qilingan, Jahon chempionatida bunday pallalarda doim ajoyib bo‘lgan millat, — deydi Freeman. — Biz uchun esa savol shunday: biz ham bu lahzalarda qanday qilib muhim bo‘la olamiz va o‘z ta’sirimizni qoldira olamiz?”
Statistik yuk va eski jarohatlar
Raqamlar AQSh foydasiga emas. Jahon chempionatida Yevropa jamoalariga qarshi ketma-ket 13 ta o‘yinda g‘alabasiz seriya. Umumiy hisobda 3 g‘alaba, 6 durang, 15 mag‘lubiyat. Yaqinda, mart oyidagi o‘rtoqlik uchrashuvida esa Belgiya amerikaliklarni 5:2 hisobida yanchib tashlagan.
Bunday fon ostida 2014-yilgi o‘yin ko‘plar uchun ramzga aylangan. Himoyachi Chris Richards o‘sha kechani, ayniqsa Howardning jasoratini eslab, hanuz iliq tabassum qiladi.
“Bu zavqli edi, — deydi Richards. — O‘sha paytda odamlar Belgiyaning ‘Golden Generation’i haqida juda yuqori gapirishardi, va bizning yigitlarimiz ular bilan yelkama-yelka kurashdi. Endi bu sahnani qayta sahnalashtirish hayajonli. Va bu safar natija biz tomonda bo‘lishini umid qilamiz”.
“Qasos” avlodi
Agar AQSh dushanba kuni g‘alaba qozonsa, bu nafaqat chorak final yo‘li ochilishi, balki butun amerikalik futbol uchun burilish nuqtasi bo‘lishi mumkin. Braziliyadagi mag‘lubiyat o‘sha paytda atigi 9 yosh bo‘lgan Freeman kabi bolalarga bir narsani ko‘rsatdi: ular bir kun kelib dunyoning eng kuchli jamoalari bilan tengma-teng kurasha oladi.
Endi u o‘sha ilhom bergan avlodni hurmat qilishni, Tim Howard va o‘tmishdagi AQSh terma jamoalarini, kelajakdagi futbolchilarni ham unutmaslikni istaydi.
“Biz qasosni xohlaymiz, to‘g‘rimi? — deydi Freeman. — O‘sha paytdan qolgan qasos, va uch oy oldin ularga yutqazganimiz uchun ham qasos. Biz uchun bu — ‘biz yutishimiz kerak’ degan kayfiyatni ichimizga singdirish, va bilishki, biz buni faqat o‘zimiz uchun emas, butun millat uchun qilamiz”.
Endi savol bitta: bu safar tarixni yozadiganlar yana Belgiya bo‘ladimi yoki nihoyat sahnaga AQShning yangi, qat’iy avlodi chiqadimi?
