sport pulse

Dylan Tombides nomi yana maydonda: hayotlar uchun kurash

Qatarda o‘tayotgan Fifa Under-17 World Cup avlodlar almashinuvi, yangi iste’dodlar, yangi orzular turniri bo‘lib ko‘rinadi. Ammo bu safar musobaqa kulislarida boshqa bir hikoya ham aylanmoqda. O‘n besh yil avval aynan shu turnir fonida saraton tashxisi qo‘yilgan sobiq West Ham United hujumchisi Dylan Tombides nomi bugun yana qaytdi – lekin bu gal statistikada emas, hayotlarni saqlab qolish tashabbusida.

Avstraliya yoshlar terma jamoasi sobiq hujumchisi 2014-yilda, atigi 20 yoshida saratondan vafot etgan. U West Ham tarkibida faqat bitta asosiy jamoa uchrashuvida maydonga tushishga ulgurgan, xolos. Ammo uning izidan boshlangan harakat bugun minglab o‘smir futbolchilar ongini o‘zgartiryapti.

DT38 – oilaviy fojianing futbolga aylangan merosi

Dylan vafotidan so‘ng onasi Tracey Lee va ukasi Taylor Tombides DT38 Foundation jamg‘armasini yo‘lga qo‘ydi. Maqsad bitta: 15–44 yoshli erkaklar orasida eng ko‘p uchraydigan kasallik – moyak saratoni haqida ogohlantirish, o‘zini tekshirish madaniyatini singdirish.

Endi bu jamg‘arma Fifa bilan hamkorlikda ishlamoqda. Qatardagi turnirda ishtirok etayotgan har bir jamoa – jami 48 terma, qariyb 1 200 futbolchi – testis saratoni belgilari va o‘z-o‘zini tekshirish ahamiyati haqida maxsus taqdimot oldi. Markazda esa bitta hikoya turibdi: Dylanning hikoyasi.

Tracey Lee buni yashirmaydi: ular uchun Fifa bilan bog‘lanish – ramziy cho‘qqi.

U shunday deydi, bu hamkorlik nafaqat ishlariga qonuniylik bag‘ishlaydi, balki motamni yengishga ham yordam beradi. Chunki ular bilishadi: bu ish kimningdir hayotini saqlab qolmoqda. Jamg‘arma allaqachon xabarlar olgan: kimdir o‘z tanasidagi o‘zgarishni sezib, Dylan voqeasini eslagan, kechiktirmagan, shifokorga borgan, saraton aniqlangan, davolangan va bugun o‘zini sog‘lom deb atay oladi. Bir oilaning fojiasi boshqasi uchun najotga aylangan.

Kulgi bilan boshlangan dars – jimlikda tugadi

Har bir taqdimot bir xil boshlanmagan. Yosh futbolchilar, murabbiylar, yopiq xonada “testis” haqida gap keta boshlaganida, tabiiyki, kulgi, kinoya, hazillar paydo bo‘lgan. O‘smir yigitlar uchun bu mavzu odatda shunday qabul qilinadi.

Lekin zal ichidagi kayfiyat tez o‘zgargan.

Fifa tibbiy direktori Dr Andrew Massey aytishicha, Dylanning tashxis va davolanish yo‘li haqida hikoya boshlangan zahoti, ayniqsa onaning og‘zidan, zalda boshqa bir ohang paydo bo‘lgan. 48 ta jamoa, 1 200 futbolchi – hammasi bir paytning o‘zida bu mavzuni jiddiy qabul qila boshlagan.

Tracey Lee o‘g‘lining qanday qilib kechikkan tashxis qurboni bo‘lganini batafsil aytib berdi. Dylan 2011-yilda klub shifokorlariga bormaslikka qaror qiladi. Sabab oddiy: West Ham o‘sha paytda tushib ketish xavfi ostida, u esa shifokorlar diqqatini futbolga qaratishni istagan. Shuning uchun oddiy GP qabuliga boradi. U yerda esa unga “bu shunchaki kista, odamlar butun umr kista bilan yashaydi” deyishadi.

Dylan mavsumni yakunlaydi, West Ham bilan o‘ynaydi, so‘ng Avstraliyaga uchib, terma jamoadagi jamoadoshlari bilan mashg‘ulotlarda ishtirok etadi. Keyin esa ular bilan birga Meksikoga, turnirga yo‘l oladi.

Aynan Meksikoda hammasi o‘zgaradi. U doping nazoratiga tasodifiy tanlanadi. Test natijasi esa “taqiqlangan modda yoki o‘sma” ehtimolini ko‘rsatadi. Shundan keyingina to‘g‘ri tashxis qo‘yiladi: moyak saratoni. Operatsiya, moyakni olib tashlash, so‘ng uch yil davom etgan og‘ir kimyoterapiya.

Tracey o‘sha davrni eslar ekan, shifokorlar navbatdagi davolash usulining atigi 10 foiz ishlash ehtimoli borligini aytganini yodga oladi. Ularning oilasi bu raqam ortidagi haqiqatni juda yaxshi biladi. Natija hammaga ma’lum.

Qatardagi yoshlarga og‘ir, lekin zarur saboq

Shu og‘ir tafsilotlar, onaning shaxsiy dardi taqdimotlarni quruq ma’ruza bo‘lishidan asrab qolmoqda. Bu – statistikalar emas, real odam, real futbolchining taqdiri.

Natija darhol ko‘rinadi. Jamaika yoshlar terma jamoasi futbolchilari Traceyga kelib, yo‘qotish uchun samimiy uzr bildiradi. Fransiya yoshlar jamoasi bilan bo‘lgan uchrashuv esa quchoqlashlar va qo‘l siqishlar bilan yakunlanadi. Dastlab mavzuni kulgi bilan qabul qilgan yigitlar endi boshqa narsa haqida o‘ylashmoqda: o‘z sog‘ligi, do‘stlari, jamoadoshlari haqida.

Bu taqdimotlar bir turnirning kichik epizodi bo‘lib tuyulishi mumkin. Ammo kimdir bugun kechqurun dush qabul qilayotganda, Dylan hikoyasini eslab, bir daqiqa vaqt ajratadi va o‘zini tekshiradi. Balki aynan shu daqiqa uning kelajagini saqlab qoladi.

Futbol odatda gollar, sovrinlar, transferlar bilan o‘lchanadi. Qatardagi bu tashabbus esa boshqa mezonni taklif qilmoqda: agar bir futbolchining merosi birgina hayotni bo‘lsa ham saqlab qolsa, bu qancha ochko, qancha medalga teng keladi?

Pinco Avto Omad — 12 ta avto uchun sovrinli o‘yinga qo‘shil