Scaloni va Tuchel: Yarim final oldidan futbol va tarix
Argentinaliklar uchun bu oddiy yarim final emas. Angliya uchun ham shunday. Ammo Lionel Scaloni hozir eng avvalo bir narsani qilishga urinmoqda – bu o‘yinni faqat futbol maydonida qoldirish.
Scaloni: “Urushni o‘yinga aralashtirish – tentaklik bo‘ladi”
Argentina va Angliya o‘rtasidagi raqobat o‘nlab yillarga borib taqaladi. Maydonda – Diego Maradona, David Beckham, penaltilar, qo‘l bilan urilgan gollar, qasos izlagan avlodlar. Maydondan tashqarida esa – 1982-yilgi Folklend urushi, suverenitet bo‘yicha davom etayotgan bahslar, tribunada hanuz yangraydigan siyosiy qo‘shiqlar.
Shu fon oldidan bugungi yarim final (Irlandiya vaqti bilan soat 20:00) atrofidagi kayfiyat oson boshqarilmaydi. Lekin Scaloni chiziqni aniq chizib qo‘ydi.
“Bu futbol o‘yini, – dedi Argentina bosh murabbiyi. – Men bularni aralashtira olmayman, o‘sha yillardagi voqealarga hurmat yuzasidan.”
U qisqa pauza qildi, so‘ng davom etdi:
“Bu bizning tariximizdagi juda qayg‘uli davr edi, va biz hozir ko‘p narsani o‘zgartira olmaymiz. Ikkalasini bir-biriga qo‘shish – tentaklik. Biz urush bo‘lganini tanqid qilamiz.”
Scaloni uchun asosiy chiziq ravshan: xotira – o‘z o‘rnida, futbol – o‘z yo‘lida.
“Albatta, odamlar tarixni, bo‘lib o‘tganini eslaydi. Lekin bu futbol o‘yini, biz narsalarni aralashtirmasligimiz kerak. Ha, biz argentinaliklarni, urushda halok bo‘lganlarni eslaymiz, lekin keling, bularni bir-biriga qo‘shmaylik.
“Bugungi futbolchilar nimani qilishgan o‘sha, juda ko‘p yillar avval bo‘lib o‘tgan voqealar bilan? Bu qayg‘uli davr edi, biz buni, albatta, eslaymiz, lekin buni o‘yinga olib kirish – noto‘g‘ri bo‘ladi.”
Shu so‘zlar bilan Scaloni o‘z jamoasini tarixiy yukdan himoya qilmoqchi. Ular maydonga urush xotirasini emas, o‘z o‘yinini olib chiqishi kerak.
Tuchel: “Ular tarix bilan yonadi, biz esa o‘z tariximizni yozmoqchimiz”
Raqib tomonida esa Thomas Tuchel butunlay boshqacha, ammo birdek kuchli energiyani sezmoqda. Uning Angliyasi – chidamli, qaysar, “gritty” jamoa. Endi ular ikkinchi bor jahon chempionati finaliga chiqish uchun imkoniyatga ega.
Bu Angliyaning tarixdagi to‘rtinchi jahon chempionati yarim finali. Tuchel esa ularni 1966-yildan beri ilk bor finalga olib chiqishni ko‘zlamoqda. O‘sha paytda Alf Ramsey boshchiligidagi jamoa kubokni ko‘targan, shundan beri esa Angliya har safar nimadandir ozgina ortda qolgandek yashab keladi.
“Ba’zi futbolchilarni yaxshi bilaman, ayrimlarini o‘zim ham boshqarganman, – dedi Tuchel. – Ularni his qilish mumkin. Ko‘rib turibsan: ularda o‘sha ‘chekka’ bor.”
U Angliyaning bugungi yuzini bir nechta jumlada aniq chizib berdi.
“Ular gol o‘tkazib yuborganda ham, o‘yin tarang bo‘lganda ham buni sezasan. Ularni yengish juda qiyin. Shunday. Ular qattiq jamoa.
“Ular deyarli to‘rt yil avvalgi jamoaning o‘zginasi. Ularning birligi ko‘rinib turibdi, qilayotgan qurbonliklarini ko‘rish mumkin.”
Tuchel uchun bu faqat taktika yoki tizim emas, bu mentalitet masalasi.
“Ular ortda qolganida ham vahimaga tushmaydi. O‘z uslubiga ishonishadi. Ularning uslubi juda hissiy. Qatar’da shunday bo‘lgan, hozir ham shunday. Murabbiyi ham o‘sha.
“Albatta, tarix ham bor – ular tarix bilan yonishadi, ular bundan kuch olishadi, bu ular uchun juda katta ma’no kasb etadi.
“Biz aynan shunday raqibni kutyapmiz. Qarshimizda shunday jamoa turadi. Lekin biz ham hissiymiz, bizda ham qat’iyat bor, bunday o‘yinga chiqish uchun kerak bo‘ladigan mentalitet bor. Va biz bunga tayyormiz.”
Tuchel so‘zlarida ortiqcha shov-shuv yo‘q, lekin ichida ishonch juda aniq: Angliya bu safar o‘zini boshqacha yozmoqchi.
Scaloni va Angliya: qisqa, ammo iz qoldirgan aloqalar
Qizig‘i shundaki, Scaloni Argentina bosh murabbiyi sifatida hali Angliyaga qarshi o‘yin o‘tkazmagan. Sakkiz yillik davrida bu juftlik hech qachon rasmiy uchrashuvda to‘qnash kelmadi. Endi esa ilk uchrashuv – jahon chempionati yarim finalida.
Shu bilan birga, Scaloni uchun Angliya futboli begona emas. 2006-yilda u qisqa muddatli ijarada West Ham tarkibida to‘rt oy o‘ynagan. O‘sha davrni eslar ekan, u o‘zini ham, muxlislarning hissiyotini ham aldamaydi.
“West Ham muxlislari meni juda iliq eslamasligi mumkin, men yaxshiroq o‘ynashim mumkin edi”, – deya tan oldi u.
O‘sha mavsumdagi FA Cup finali uning karerasidagi eng og‘riqli, ayni paytda taqdirni o‘zgartirgan lahzalardan biriga aylandi. Scaloni himoyadagi xatosi tufayli to‘p Steven Gerrard oyog‘iga tushadi, u esa oxirgi daqiqalarda uzoq masofadan dahshatli zarba yo‘llab, hisobni 3:3 qiladi. Keyin esa penaltilar, Liverpool g‘alabasi, West Ham uchun yo‘qotilgan kubok.
“Bu hayotimdagi g‘alati davr edi, – deydi Scaloni. – Men u yerda turgan paytimda ham fikrim Argentina bilan (2006) jahon chempionati haqida edi.
“West Ham mendan o‘ynashimni xohlardi, men Alan Pardew qo‘l ostida har bir o‘yinda maydonga tushdim.
“Men katta xato qildim, lekin bu Gerrardga imkoniyat berdi, va bu mening hayotimni butunlay o‘zgartirdi, lekin yaxshi tomonga ham.
“Shu tarzda men rafiqam bilan tanishdim, inson o‘z taqdirini topishi kerak.
“Lekin West Ham muxlislari meni juda iliq eslamasligi mumkin, chunki biz o‘sha o‘yinni qo‘ldan chiqarib yuborgan edik.”
Shu xatodan keyin Scaloni futbolchilik karerasini davom ettirdi, keyin esa murabbiylikka o‘tdi. Bugun esa u Argentina bilan jahon chempionati yarim finalida turibdi, qarshisida esa Angliya – o‘sha mamlakat, u yerda birgina xato butun yakunni o‘zgartirgan edi.
Endi sahna boshqa, bosim boshqa, tarixi ham, mukofoti ham boshqa. Savol esa aniq: bu safar taqdir kim tomonga og‘adi?
