2026-yilgi Jahon chempionati: Yodda qoladigan lahzalar
Yaxshi, yomon va xunuk — 2026-yilgi Jahon chempionati hammasini o‘zida jamladi.
Vizalar bilan bog‘liq bosh og‘riqlar, osmonga chiqib ketgan chiptalar narxi, hakamlarning bahsli qarorlari, hatto AQSh prezidenti Donald Trumpning telefon qo‘ng‘iroqlari. Turnir atrofidagi shovqin-shuvqinlar maydondagi futbolni ham ko‘lankada qoldirayotgandek tuyuldi.
Shu sharoitda majburiy suv ichish tanaffuslari, ob-havo sabab kechikkan o‘yinlar, tomoshabinlar orasidagi haddan tashqari tajovuzkor kayfiyat — hammasi bir-biriga ulanib ketdi. Lekin olti haftalik marafon tugagach, Kanada, Meksika va AQSh bo‘ylab o‘tkazilgan bu mundialdan yodda qoladigan eng yorqin lahzalar baribir boshqa bo‘ldi.
Oxir-oqibat, eslashga arziguliklari ana shular.
Vozinha: maydonda qahramon, tribunada ona
Cape Verde darvozaboni Vozinha turnirni tajribali, lekin ko‘pchilikka uncha tanilmagan futbolchi sifatida boshladi, yakunda esa butun dunyoga tanilgan ismga aylandi. Instagram sahifalari uni to‘satdan kashf etib, millionlab muxlislar oldida namoyish eta boshladi.
40 yoshli darvozabon guruh bosqichida bo‘lajak jahon chempionlari — Spain hujumini yakkama-yakka ushlab qoldi. Sakradi, sho‘ng‘idi, birin-ketin seyvlar qildi va ispaniyaliklarni gol urishdan mahrum etdi. Eng qiziq tomoni shundaki, onasi buni Cape Verde terma jamoasi mundialga yo‘l olmasidan ancha oldin bashorat qilib qo‘ygandi.
Ammo turnir boshida Vozinha uchun bitta og‘riqli nuqta bor edi: onasi tribunada emasdi. AQSh vizosini olish uchun kerak bo‘lgan garov puli oilaning cho‘ntagiga sig‘madi. Darvozabon onasining yo‘qligidan afsuslanib gapirganidan so‘ng, bu hikoya ijtimoiy tarmoqlarda yashin tezligida tarqaldi.
Bosim o‘z ishini qildi. AQSh rasmiylari uning onasi uchun to‘lovni bekor qildi va navbatdagi o‘yin uchun Miami, Florida shahriga uchib kelishiga yordam berdi. Maydonda o‘g‘li, tribunada esa ko‘zlari yoshga to‘lgan ona. Cape Verde tarixidagi ilk mundial sahnasi shunday manzara bilan bezandi.
Lamine Yamal emas, Keyne — Spainning kichik yulduzi
Spain chempionlikni qo‘lga kiritdi, Lamine Yamal esa yana bir kubokni shaxsiy sovrinlari qatoriga qo‘shdi. Lekin tribunada boshqa bir ism butun dunyoni o‘ziga qaratdi.
Uch yoshli Keyne — Lamine Yamalning ukasi. U maydon chetida, katta ekranlarda, har bir gol nishonida paydo bo‘ldi. O‘ziga xos raqslari, samimiy qiyofasi va hech qanday ssenariysiz, tabiiy quvonchi bilan turnirning haqiqiy “shoumeni”ga aylandi.
Har o‘yindan so‘ng bir xil manzara takrorlandi: Lamine maydondan chiqishi bilan Keyne uning bag‘riga yugurib boradi, keyin esa maydonni kichik sarguzasht maydonchasiga aylantiradi. Spain yulduzi qo‘liga Jahon chempionati kubogini ko‘tardi, ammo uning uchun eng qimmat mukofot shu kichkina ukasining quchog‘i bo‘lib qolgani ko‘rinib turardi.
O‘zbekiston yutqazdi, lekin yutgan aslida kim?
O‘zbekiston – Colombia uchrashuvi hisob bo‘yicha emas, hissiyot bo‘yicha ham og‘ir kechdi. 3:1 hisobidagi mag‘lubiyatdan so‘ng eng katta iztirobni maydondagi futbolchilar emas, tribunadagi kichik muxlis his qildi.
Qo‘lida kichik kubok maketi, ko‘zida yosh. Colombia uchinchi golni urgan zahoti u o‘sha kubokka yuzini bosib, yig‘lab yubordi. Atrofdagi colombialik muxlislar buni ko‘rib turib qolmadi.
Birdaniga butun sektor bir ovozda: “Uzbekistan! Uzbekistan!” deb baqira boshladi. Raqib muxlislari o‘z jamoasini emas, yutqazgan jamoa bolasi ruhini ko‘tarish uchun shovqin ko‘tardi. O‘sha lahza ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi, millionlab ko‘rildi va, albatta, O‘zbekiston terma jamoasigacha yetib bordi.
Shundan so‘ng o‘sha bola — Isfandiyor Begmatov — terma jamoa mashg‘ulotiga taklif qilindi. U futbolchilar bilan uchrashdi, imzolangan futbolka, bo‘ri shaklidagi o‘yinchoq va, eng muhimi, o‘z terma jamoasiga yanada kuchliroq muhabbat bilan uyga qaytdi. Hisobni hech kim eslab qolmasligi mumkin, lekin shu sahna O‘zbekiston futbol tarixida alohida o‘rin egallaydi.
Merlin: oddiy o‘rdakdan mundial ramziga
Merlin ismli o‘rdak Jahon chempionatiga chipta olmagan, lekin baribir stadionlar atrofida bemalol sayr qildi. Mexico futbolkasini kiyib olgan bu patli do‘st birdaniga turnirning norasmiy talismaniga aylandi.
Merlinning egasi Karla Gomez uni oddiy uy hayvoni sifatida olib kelgandi. Lekin ijtimoiy tarmoqlar, muxlislar va jurnalistlar o‘rdakni qo‘yib yubormadi. Merlin Mexico prezidenti Claudia Sheinbaum bilan uchrashdi, uning oilasiga moddiy yordam ko‘rsatish va Merlin brendini rasmiylashtirish bo‘yicha va’dalar berildi.
Keyin stadionlarda Merlinning o‘yinchoq versiyalari paydo bo‘la boshladi. Eng ta’sirli lahza esa Mexico – England uchrashuvidan keyin yuz berdi. Mexico 3:2 hisobida mag‘lub bo‘ldi, yuraklar ezildi, ko‘zlar namlandi. Shunday paytda bir mexicoalik muxlis qo‘lidagi Merlin o‘yinchog‘ini kichik ingliz muxlisiga sovg‘a qildi.
Mag‘lubiyat, alam, lekin shu bilan birga futbolning asl ruhi — raqibga hurmat, bolaga quvonch ulashish. Bir o‘rdak atrofida shakllangan bu hikoya turnirning eng samimiy ramzlaridan biriga aylandi.
Rojdestvo sviteri va Santiago Gimenezdan sovg‘a
Mexico terma jamoasi ilk o‘yiniga tayyorlanayotgan paytda Santi ismli maktab o‘quvchisi oldida bitta savol turardi: “Qanday qilib El Tri ni maktabda namoyish etaman?” Uning futbolkasi yo‘q edi.
U o‘ylab o‘tirmadi. Yashil, oq va qizil rangli Rojdestvo sviterini kiyib oldi. Mexico bayrog‘i ranglari, shijoat va bolalarcha ijodkorlik. Shu qadar samimiy ko‘rinish ijtimoiy tarmoqlarga tushdi va bir zumda tarqaldi.
Bu tasvir Mexico terma jamoasi futbolchisi Santiago Gimenezga ham yetib bordi. U kichik Santi uchun maxsus futbolka tayyorlatdi — orqasiga “Santi” deb yozilgan, o‘zi bilan ismi bir xil bo‘lgan kichik muxlisga atalgan sovg‘a.
Bir maktab topshirig‘i, bitta sviter va natijada — butun mamlakat bo‘ylab tarqalgan hikoya. Mexico futboli o‘z muxlislariga qaytargan navbatdagi kichik, ammo unutilmas ehtirom.
Hey Jude, lekin bu safar — Bellingham uchun
England muxlislari 2026-yilgi mundialda o‘z qo‘shiqlaridan voz kechgani yo‘q, lekin bitta ohang alohida jarangladi. Har o‘yindan keyin, har g‘alabadan so‘ng, hatto alamli lahzalarda ham stadionlar “Hey Jude” kuyiga to‘ldi.
Bu safar qo‘shiqning markazida The Beatles emas, Jude Bellingham turardi. 23 yoshli yarim himoyachi turnir davomida England uchun haqiqiy yetakchiga aylandi. France darvozasiga urgan yettinchi goli uni terma jamoa tarixida bu mundialdagi eng yaxshi to‘purar darajasiga olib chiqdi.
Bellingham yakunda turnirning uchinchi eng yaxshi to‘purari bo‘lib qaytdi — faqat Kylian Mbappe va Lionel Messi undan o‘zib ketdi. England esa uchinchi o‘rinni egalladi. Lekin tribuna uchun eng asosiysi — natija emas, kuylash imkoniyati bo‘ldi.
Har bir “Hey Jude” yangraganida Bellingham maydon markazida turib, atrofida aylangan futbolchilar, qo‘llarini baland ko‘targan muxlislar va bir necha soniyaga butun bosimni unutgan jamoa. Shu lahzalar England uchun bronza medallardan ham qadrliroq bo‘lishi mumkin.
Curacao: 7:1 hisobidagi mag‘lubiyat — bayramga aylangan tun
Curacao tarixida ilk bor Jahon chempionatiga yo‘l oldi. Turnir taqvimi esa ularga juda qiyin raqibni olib keldi — Germany. Milliy madhiyalari yangragan paytda esa eng katta hayajonni maydondagi futbolchilar emas, chetda turgan bosh murabbiy his qildi.
78 yoshli Dick Advocaat ko‘z yoshlarini yashira olmadi. U mundial tarixidagi eng keksa murabbiy sifatida maydonga chiqdi. Yillar, tajriba, ko‘plab terma jamoalar va klublar ortidan nihoyat kichik orol davlatini eng katta sahnaga olib chiqdi.
O‘yin esa hisob bo‘yicha og‘ir yakunlandi — 7:1. Ammo bu raqam Curacao uchun fojiaga aylanmadi, aksincha, bayramga o‘xshab ketdi. Chunki bu uchrashuvda Livano Comenencia terma jamoa tarixidagi ilk Jahon chempionati golini urdi.
Stadionda bo‘lgan curacaolik muxlislar uchun shu bitta gol yetarli edi. Ular o‘rinlaridan turib, madhiyalarini yana bir bor kuylashdi, futbolchilarni xuddi chempiondek olqishlashdi. Advocaat esa o‘sha lahzani so‘z bilan ifodalash qiyinligini tan oldi:
“Yoshim, xarakterim shunaqa — hissiyot tez yuzaga chiqadi. Qayerdan qayerga yetib kelganimizni ko‘rish… bu ajoyib tuyg‘u”, — dedi u.
2026-yilgi Jahon chempionati atrofida qancha bahs bo‘lmasin, tarixda qoladigan — mana shunday lahzalar. Savol esa endi bitta: keyingi mundialda futbol yana shuncha ko‘ngilni larzaga sola oladimi?
