Angliya futboli tarixidagi og‘riqli sahifa: Tuchelning yarim final qulashi
Atlanta kechasi Angliya futboli tarixiga yana bir og‘riqli sahifa qo‘shildi. MetLife Stadium’dagi yakshanba kungi katta finalga atigi bir necha daqiqa qolganda qo‘ldan boy berilgan imkon, Thomas Tuchel uchun esa eng og‘ir savollarni olib keldi.
Gordon goli va orqaga chekinish
Mercedes-Benz Stadium’dagi yarim finalning ikkinchi bo‘limi boshida Anthony Gordon to‘pni to‘rga yo‘llaganida, Angliya Ispaniyaga qarshi final sari bir oyog‘ini allaqachon Nyu-Jersiga qo‘ygandek edi. Uchrashuv ritmi ularning qo‘lida, Argentina esa titrab turgan.
Shu yerda burilish bo‘ldi. Angliya oldinga emas, orqaga qarab qadam tashladi.
Tuchelning ustunlikdan keyingi qarorlari keskin himoyaga suyanishni anglatdi. Chiziqlar siqildi, pressing pasaydi, xavfli qarshi hujumlar o‘rnini maydonning o‘z yarmida tirik qolish rejimi egalladi. Argentina esa aynan shuni kutayotgandi.
Bosim asta-sekin kuchaydi. To‘p ko‘proq Lionel Messi va Enzo Fernandez atrofida aylanib, Angliya jarima maydoni tomon to‘lqinma-to‘lqin yurishlar boshlandi. Himoya charchadi, pressing izdan chiqdi, o‘yin masofalari cho‘zilib ketdi.
Natija uzoq kuttirmadi. Kech bo‘limda Enzo Fernandez tenglashtiruvchi golni urdi. Bu zarba nafaqat hisobni, balki uchrashuvning ruhiy manzarasini ham o‘zgartirdi.
Messi uzatmasi, Lautaro zarbasi – va tanqidlar to‘lqini
Hisob 1:1 bo‘lgach, Angliya o‘ziga kela olmadi. Tuchelning ehtiyotkorlikka asoslangan yondashuvi endi yanada ko‘proq savol ostida qoldi, jamoa esa maydonda javob topa olmadi.
Uzatib bo‘lmaydigan lahza esa qo‘shimcha daqiqalarda keldi. Messi jarima maydoni ichiga aniq uzatma yo‘lladi, Lautaro Martinez esa bosh bilan zarba berib, 2:1 hisobini o‘rnatdi. Argentina final yo‘llanmasini tortib oldi, Angliya esa navbatdagi dramatik qulashi bilan yuzma-yuz qoldi.
Stadiondagi so‘nggi hushtak yangraguncha, Tuchelning “salbiy” uslubi haqida bahslar allaqachon boshlangan edi. Tomoshabinlar ham, mutaxassislar ham savolni yashirmadi: bu mag‘lubiyat taktika oqibati emasmi?
“La’nat yo‘q, bu futbol” – Tuchel javobi
Uchrashuvdan keyingi matbuot anjumanida Angliya bosh murabbiyi o‘z qarorlarini himoya qilmadi, lekin ulardan qochmadi ham.
Savol aniq edi: qarorlar xato bo‘ldimi?
Tuchel shunday dedi: o‘z qarorlarining tanqid qilinishini tabiiy deb bilishini, lekin buni “ingliz la’nati” yoki tarixiy ruhiy to‘siqlar bilan bog‘lamasligini aytdi. U o‘zini oqlashga urinmadi, mas’uliyatni qabul qildi.
U jamoa “passiv” bo‘lib qolganini tan oldi. Ayniqsa, ikkinchi bo‘limda charchoq ko‘zga tashlangani, pressing sifati tushib ketgani, struktura ichida ham yetarlicha faol bo‘lmagani haqida gapirdi. Uningcha, bu – psixologik la’nat emas, sof futbol muammosi.
Southgate xotiralari va takrorlanayotgan ssenariy
Atlanta kechasi ko‘plarga Gareth Southgate davridagi og‘riqli kadrlarni eslatdi. 2018-yilgi yarim finalda Croatia ustidan erkin zarbadan keyingi ustunlik, ammo 2:1 hisobidagi qo‘shimcha bo‘lim mag‘lubiyati. 2021-yilda Wembley’dagi final: Italyaga qarshi erta gol, so‘ngra orqaga chekinish va penaltilarda yutqazish.
Endi esa Argentina. Yana 1:0 hisobida oldinga chiqish, yana tashabbusni raqibga topshirish, yana oxirgi daqiqalarda qulash.
Tuchel bu paralellarni rad etishga urinmadi, lekin ularni mistik ssenariy sifatida qabul qilishni ham istamadi. U murabbiy sifatida “maydonda hal bo‘ladigan” yechimlarga ishonishini, tarix va la’natlarga emas, tuzilma va jasoratga tayanishini ta’kidladi.
Final o‘rniga uchinchi o‘rin bahsi – va 2028 ufqi
Mag‘lubiyat Angliyani Ispaniyaga qarshi finaldan mahrum qildi. Endi yo‘l Miami tomon – shanba kuni France bilan uchinchi o‘rin uchun o‘yin kutmoqda. Bunday uchrashuvni hech kim orzu qilmaydi, lekin bu turnir hali tugamaganini eslatib turibdi.
Tuchel ham shuni aytdi: jamoa bu o‘yinni intiqlik bilan kutmayotgan bo‘lishi mumkin, ammo u hali baribir o‘ynalishi kerak. Murabbiy o‘z kelajagi haqida ham to‘xtalib o‘tdi – u 2028-yilda Britain va Ireland mezbonlik qiladigan uy Euros musobaqasigacha bo‘lgan shartnomasini eslatib, o‘sha turnirni intiqlik bilan kutayotganini bildirdi, hatto hozir bu haqida o‘ylash og‘ir bo‘lsa ham.
Ammo Angliya Futbol Assotsiatsiyasining fevral oyida Tuchelga ikki yillik yangi shartnoma berish qarori endi albatta qayta ko‘rib chiqiladi, savollar ko‘payadi. Bu, ayniqsa, bunday dramatik mag‘lubiyatdan keyin muqarrar.
FA rahbariyati va og‘riqli haqiqat
FA bosh ijrochi direktori Mark Bullingham uchrashuvdan so‘ng qisqa, ammo mazmunli fikr bildirdi: bu mag‘lubiyatni “yurakni tilka-pora qiladigan darajada yaqin” deb atadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, futbolchilar ham, Tuchel ham bor kuchini berdi, turnir davomida hech kim o‘zini ayamasdan ishladi.
U AQShdagi va uyda qolgan muxlislarga alohida minnatdorchilik bildirdi, ularning qo‘llab-quvvatlashi har bir qadami sezilganini ta’kidladı. Ammo bitta haqiqatni yashirib bo‘lmaydi: Angliya yana bir bor “juda yaqin, lekin yetarlicha emas” darajasida to‘xtadi.
Endi savol shunday: 2028-yilga kelib bu jamoa nihoyat o‘sha chiziqni kesib o‘tadimi yoki Atlanta kechasi ham shunchaki navbatdagi ogohlantiruvchi signal bo‘lib qoladimi?
