Milos Kerkez: Liverpulda yangi rolga tayyorgarlik

Bu yoz Milos Kerkez uchun tinch dam olish fasliga o‘xshamadi. Serbiyadagi uy, Montenegroning sohillari, Ispaniyadagi ta’til, keyin esa bir kuni yotoqxona eshigiga shoshilinch taqillatish: Arne Slot ishdan olingani haqida xabar. Oradan ko‘p o‘tmay — kutilmagan qayta uchrashuv: Andoni Iraola bilan yana birga. Ustiga-ustak, Vrbasdagi to‘yda kelinni cherkovga kuzatayotgan suratlari tarqalib, butun yurt bo‘ylab tabriklar yog‘ildi.

Liverpulning jamoa mehmonxonasidagi tom usti terassasida suhbat boshlanishi bilan shu mavzu tilga olinadi. Kerkez esa kulib, darhol aniqlik kiritadi.

Yo‘q, uylangan emas.

Serbiyada bu odat: kichik aka-ukalar kelinni cherkovga olib kiradi. Kerkez aynan shuni qilgan, xolos. To‘y egasi — katta akasi Rade. O‘rtanchasi Marko, eng kichigi — Milosning o‘zi. U klubga qaytganida hamma uni tabriklab yurgan, u esa har safar bir xil javobni takrorlashiga to‘g‘ri kelgan: “Men bunga hali tayyor emasman.”

Nikoh hali kun tartibida emas. Mas’uliyat esa — bor. Va u bundan qochmoqchi emas.

Robertson soyasidan chiqish

Kerkez hazilkash, serg‘ayrat, energiyasi baland. Endi undan Liverpulda boshqa rol talab qilinadi: Andy Robertson soyasidan chiqish, Anfield chap qanotini o‘ziga bo‘ysundirish. Chikagodagi Chicago Fire bazasida o‘tayotgan yig‘inlarda bir narsa tezda ko‘zga tashlandi: 22 yoshli chap qanot himoyachisi va uning vatandoshi, Dominik Szoboszlai, yosh jamoa ichida yetakchilikni qo‘lga olayotgandek.

Kerkez bu jarayonga tayyor holda kirib keldi. Sababi oddiy: Andoni Iraola bilan u allaqachon ikki yil ishlagan, Bournemouth davrida aynan uning qo‘lida 40 million funtlik chap qanot himoyachisiga aylangan. Yangi murabbiy kimligini bilganida Kerkezning ichidan toshdek og‘ir yuk tushib ketgandek bo‘ldi — uni qaytadan o‘zini isbotlash kutmayapti, allaqachon ishonch bor.

U biladi: bu murabbiy uning kuchli tomonlarini ochib bera oladi. Aynan hozir unga shu kerak.

Iraola futboli haqida gap ketganda Kerkez bir jihatni alohida urg‘ulaydi: intensivlik. Maydon bo‘ylab birga-bir vaziyatlar, yuqori pressing, doim oldinga qarab o‘ynash. Mashg‘ulotdan keyin hamma gazonga cho‘zilib yotadigan darajadagi yuklama — shuning tayyorgarligi. “Oyoq” bo‘lmasa, bu tizimda yashab bo‘lmaydi.

Mashg‘ulotlardagi kichik o‘yinlar ham shunchaki o‘yin emas. Iraola ularni “consequences” deb ataydi: uch-to‘rt jamoa o‘rtasida o‘ynaladigan bellashuvda yutqazgan va ikkinchi bo‘lganlar — yuguradi. Qancha yugurish murabbiyning o‘sha paytdagi kayfiyatiga bog‘liq. Lekin bir narsa o‘zgarmaydi: mag‘lub bo‘lsang, jazo bor.

Murabbiy mayda detallarni sevadi, masofani qisqa tutadi, lekin ortiqcha yaqinlashmaydi. Hamma uchun bir xil masofa, bir xil talab. Kerkezga bu uslub begona emas. Aksincha, tanish va qulay.

Slot davri, cheklangan qanot va yangi erkinlik

O‘tgan mavsumda hammasi bunchalik ravon kechmadi. Arne Slotning orqadan pas bilan chiqish va full-backlarni ichkariga kirgizish g‘oyasi ostida Kerkez ba’zan o‘zini siqilgan his qildi. Bournemouthdagi chap qanot bo‘ylab “yuqoriga-pastga” chopishi, sur’ati, energiyasi Liverpulni unga oshno qilgan edi. PFA yil ramziy jamoasiga kirishiga ham aynan shu fazilatlar sabab bo‘lgan.

Endi esa u o‘zi yaxshi biladigan o‘yinga qaytmoqda. Qator bo‘ylab yugurish, underlap, overlap — bular Kerkez uchun oddiy tushunchalar emas, eng yaxshi shakliga qaytish yo‘li.

Iraola unga bir narsani doim eslatib kelgan: avval himoya. Full-back bo‘lsang, avval qattiq mudofaa qilasan, oldinda qilgan ishing — bonus. Kerkez ham shuni yodda tutadi: avval vazifani bajarish, keyin qanot hujumchilariga yordamga yugurish. Vazifangni bajarsang, murabbiy seni bo‘sh qo‘yadi, ijodkorlikka ruxsat beradi. Aynan shu erkinlikni u Bournemouthda his qilgan, endi esa Anfieldda yana his qilmoqchi.

Slot ketgani uchun Kerkezda ranjish yo‘q. Aksincha, hurmat saqlanib qolgan. Premier League chempionligi olib kelinganidan atigi bir yil o‘tib, ishdan bo‘shatilgan xabarini u Serbiyadagi uyida uxlab yotganida eshitgan. Uni uyg‘otgan ham yana akasi. Eshik taqillashi, kutilmagan xabar, ko‘ziga ishonmay qolishi — hammasi bir zumda bo‘lib o‘tgan. Shundan beri ular bir necha bor xabar almashgan.

O‘tgan mavsumni Kerkez “hamma uchun og‘ir” deb ta’riflaydi. Bir muammo hal bo‘lsa, yana bittasi paydo bo‘lardi. O‘tgan yozdagi qimmat transferlar to‘lqini kutgan natijani bermadi, shu fon ichida yangi kelganlarning har bir harakati lupa ostida qoldi. Kerkez boshqalarga qaraganda ancha ko‘proq ish qilgan bo‘lsa-da, bosim kuchli edi. U esa bosim haqida gap ketganda yelka qisadi: Serbiyada ulg‘aygan bola uchun bu oddiy narsa emas.

U bolaligidan boshqa hayot ko‘rgan. O‘n yoshida otasining yuk mashinasida rulga o‘tirgan — pedallarga yetolmagani uchun otasi pastda, u esa tepada rul boshqarib. “Biz boshqacharoq ulg‘ayganmiz”, deydi u. “Balki shuning uchun ham ‘bosim’ degan so‘z menga unchalik ta’sir qilmaydi.”

Bugun ham otasi Sebastijan va onasi Tijana uning yonida. Ular o‘g‘illarining Premier League hayotiga moslashishi uchun Angliyaga ko‘chib kelishgan. Ba’zan otasi hanuzgacha uni mashg‘ulot bazasiga mashinada olib boradi. Kerkez uchun bu shunchaki qulaylik emas — nazorat, yerga tushirib turadigan qo‘l. Bir-ikki yaxshi o‘yin — va futbolchining boshi osmonga chiqishi hech gap emas. Shu paytda otasining yengil shapalog‘i, ogohlantiruvchi so‘zi bor. “Yerga qayt”, degan ishora.

Robertson merosi va yangi avlod

Kerkezning Anfielddagi yo‘lida yana bir katta figura bor edi — Andy Robertson. Klub afsonasi, Shotlandiya sardori, hozir esa Tottenham futbolchisi. O‘tgan mavsum davomida Robertson uni tez-tez chetga chaqirib, tajribasi bilan o‘rtoqlashdi. Maydon chetidagi kichik suhbatlar — to‘p uzatish, krosslar, chidamlilik, oxirgi pas tanlovi haqida.

May oyida xayrlashuv payti kelganda esa Kerkez ko‘p gapirishni istamadi. Robertson uchun bu juda hissiyotli pallay edi, hammasi yakunlanayotgan, Anfield bilan vidolashuv og‘ir kechayotgan payt. Lekin yil davomida olingan maslahatlar unga yetarli: qanot bo‘ylab tinmay yugurish uchun “katta o‘pka” kerakligi, oxirgi uzatishda boshni ko‘tarib, to‘g‘ri nuqtani topish zarurligi, har mavsumda bir xil intensivlikni saqlash majburiyati.

Kerkez Robertson qilgan ishni inkor etmaydi, undan qochmaydi. Bu merosni tan olgan holda, o‘zi uchun boshqa yo‘l chizmoqchi. “Men o‘z yo‘limni qilishni xohlayman”, deydi u. Va bu so‘zlarda balandparvozlik emas, qat’iyat bor: Liverpul formasining og‘irligini u allaqachon his qilgan, endi esa uni ko‘tarib yurishga tayyorligini ko‘proq isbotlamoqchi.

U o‘tgan mavsumda buni ma’lum darajada ko‘rsatdi. Endi esa ko‘proq kerak. Ko‘proq mas’uliyat, ko‘proq ta’sir, ko‘proq yetakchilik.

Chicago osmoni ostida yangi bosqich

Liverpulning AQShdagi safari davom etmoqda. Kerkez chorshanba kuni Nyu-Yorkda Wrexhamga qarshi ikkinchi o‘rtoqlik o‘yiniga tayyorlanmoqda. Chicago osmoni ostida, ikki mahal mashg‘ulotlar orasida u kelajak haqida o‘ylaydi: yangi murabbiy, yangi talablar, yangi rol.

Axa Training Centre’ni tark etishdan oldin u televizorda bir lavhani ko‘rgan: Mohamed Salahning Liverpul uchun urgan gollari va bergan golli uzatmalari soni ekranda paydo bo‘ladi — qariyb 380 ta. Kerkez ekranga bir qarab qo‘yadi-da, xonadan chiqib ketadi. O‘zicha o‘ylaydi: “Bu nima o‘zi?” Vaqt qanday uchib ketganini, bir avlodning qanday o‘tib, yangisiga navbat kelganini shu soniya yanada yaqqol ko‘rsatadi.

Endi navbat Kerkez va uning tengqurlariga. Savol bitta: ular bu klub tarixida o‘z sahifalarini ochishga tayyormi?