Mbappé Nike’ni tark etdi: futbol bozoridagi yangi davr
Yigirma yil davom etgan hamkorlik yakuniga yetdi. Kylian Mbappé endi Nike emas, Shveysariyaning jasur yangi brendi On bilan yo‘l yuradi. Futbol bozoridagi kuchlar muvozanati sekin emas, keskin silkinmoqda.
Shveysariya brendi sahnaga chiqmoqda
Zürichda joylashgan On hozirgacha yugurish va tennis bilan tanilgan edi. Endi esa maqsad aniq: kelasi yildan boshlab futbol bozoriga jiddiy kirib kelish. Buning uchun ular ramziy ikki ismni yoniga oldi – Kylian Mbappé va Thierry Henry.
Henry klub emas, kompaniya futbol direktori sifatida tayinlandi. Bu oddiy marketing qadamidan ko‘ra kattaroq loyiha boshlanayotganini ko‘rsatadi. Futbol falsafasi, mahsulot dizayni, brend ovozi – bularning barchasida endi sobiq Fransiya yulduzining imzosi bo‘ladi.
On’ning futbolga birinchi qadami allaqachon tashlangan: Lightspray Prototype deb nomlangan ilk butsalar haftaning o‘zida taqdim etildi. Ular keng omma uchun kelasi yildan sotuvga chiqadi, keyin navbat mashg‘ulot liboslariga keladi. Bu shunchaki sinov emas, to‘liq hujum.
Mbappé – nafaqat yuz, balki sherik
Kylian Mbappé bu safar oddiy ravishda reklama kampaniyasining yuzi bo‘lib qolmaydi. U On’ning aksiyadoriga aylanadi. Demak, bu hamkorlikda u nafaqat maydonda, balki qarorlar xonasida ham ishtirok etadi.
Fransiya terma jamoasi sardori bu tanlovni izohlar ekan, e’tiborini aynan shu nuqtaga qaratdi: u yangi narsa yaratish, ertangi futbolni shakllantirish jarayonida bevosita ishtirok etishni istaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, maqsad – innovatsiya orqali imkoniyat chegaralarini kengaytirish va shu bilan birga futbol zavqini asrab qolish. Birgalikdagi orzu, yangi yo‘l, boshlanish nuqtasi.
Bu bayonotlar oddiy shior emas. Mbappé uzoq yillar Nike’ning eng asosiy reklama yuzlaridan biri bo‘ldi, biroq bu safar u o‘z brendi atrofida emas, o‘zi bilan birga o‘sadigan yangi platforma atrofida jamoadosh bo‘lishni tanladi.
Nike uchun og‘riqli yo‘qotish
Nike uchun bu ketish og‘ir zarba. Kylian bilan hamkorlik u to‘qqiz yoshligidan boshlangan, deyarli yigirma yil. Kompaniya bayonotida aynan shu yo‘l yodga olindi: birgalikda o‘yinni shakllantirgan lahzalar, maydonda ham, undan tashqarida ham yaratilgan loyihalar, global kampaniyalar.
27 yoshli Mbappé Nike Football uchun so‘nggi yillarda ramzga aylangan edi. U brendning ko‘plab yirik reklama kampaniyalarida markazda turdi. Endi esa bu sahnada bo‘shliq paydo bo‘ladi – uni kim to‘ldira oladi, bu boshqa savol.
Nike buni birinchi marta boshdan kechirayotgani yo‘q. Ikki yil avval Barcelona va Ispaniya terma jamoasi iste’dodi Lamine Yamal Adidas bilan shartnoma imzolab, Nike’dan ketgan edi. Yulduzlar uchun kurash yanada keskinlashmoqda.
Bozor hukmronlari va yangi da’vogar
Bugungi kunda futbol butsalari bozorida ikki gigant yetakchilik qiladi. Nike va Adidas yozgi Jahon chempionatida maydonga tushgan futbolchilarning 40 foizdan ortig‘ining oyoqlarida ko‘rinish berdi. Bu raqamlar Fútbol Emotion chakana sotuvchisi to‘plagan ma’lumotlarga tayanadi. Uchinchi o‘rinda Puma – taxminan 10 foiz.
Qolganlar esa soyada. Under Armour, New Balance, Skechers – ular orasida faqat alohida yulduzlar, masalan, Angliya sardori Harry Kane kabi futbolchilar orqali eslatib turadigan nomlar. Ammo keng bozorni larzaga keltiradigan darajadagi ulushga chiqa olishmadi.
On aynan shu devorga zarba bermoqchi. Ular allaqachon yugurish bozorida katta kompaniyalarni hayratga solgan, endi navbat futbolga. Farqi shundaki, bu safar ular start chizig‘iga chiqayotganda yonlarida dunyoning eng nufuzli futbolchilaridan biri turibdi.
Federer soyasi va yangi davr
On atrofidagi hikoyada yana bir ramziy ism bor – Roger Federer. U ham o‘z faoliyatining oxiriga yaqin Nike’dan ketib, Shveysariya brendiga qo‘shilgan, keyinchalik aksiyadorga aylangan. Endi esa Mbappé ham xuddi shu yo‘lni tanlamoqda, ammo faoliyatining cho‘qqisida.
Bu ikkala ismning yonma-yon turishi kompaniyaning ambitsiyasini ochib beradi: bu shunchaki sport anjomlari ishlab chiqaruvchisi emas, balki elita sportchilarning o‘z ulushiga ega bo‘lgan platforma bo‘lishni istayotgan brend.
Savol endi shunday: On futbol bozorida ham yugurishdagi kabi tezlikni topa oladimi? Mbappé tanlovi bu jarayonni tezlashtiradimi yoki bu ham navbatdagi “challenger” brendning jasur, ammo qisqa hikoyasiga aylanadimi?
Jahon chempionatidan keyingi bu shartnoma faqat imzo emas. Bu butsa bozoridagi kuchlar xaritasini qayta chizadigan signal. Endi e’tibor maydonda emas, futbolchilarning oyoqlarida nima borligiga yanada ko‘proq qadaladi.
