Tuchel va Angliya terma jamoasi: Ichki bahslar va kelajak

Tuchel va 0,1%: Angliya terma jamoasida kechayotgan ichki bahs

Thomas Tuchel o‘zini ishontirib bo‘lgandek gapiradi. Unga ko‘ra, Argentina bilan yarim finaldagi o‘sha mash’um o‘zgarishlar haqida deyarli hech kim so‘ramaydi. “99,9% muxlislar boshqa narsani gapiradi”, deydi u. Meksika va DR Kongo ustidan olingan g‘alabalar, bronza medali, jamoaviy ruh.

Lekin o‘sha qolgan 0,1% jim emas. Ularning ovozi balandroq eshitilyapti.

Atlantadagi yarim final soyasi

Raqamlarni tekshirib bo‘lmaydi, lekin kayfiyatni his qilish qiyin emas. Mamlakat bo‘ylab ko‘pchilik hanuz Argentinaga qarshi o‘yinni unutgani yo‘q. Angliya ikkinchi bo‘lim boshida 1:0 hisobida oldinga chiqqan payt – hammasi yaxshi ko‘ringan lahza edi. Keyin esa orqaga chekinish, ehtiyotkorlik, ritmni boy berish. Natija – yiqilish.

Tuchel bu tanqidni og‘ir qabul qildi. Shunga qaramay, u hozirga qadar o‘sha yarim finalni emas, uch kundan keyin Fransiyani 6:4 hisobida mag‘lub etib, bronza medalini qo‘lga kiritgan o‘yinni eslashni afzal ko‘radi. Wembley’dagi matbuot anjumanida u Argentina bilan o‘yinda qilgan himoyaviy almashinuvlar uchun FA rahbarlari hazil aralash “dars” berganini aytib kuldi, keyin esa ohangini o‘zgartirdi: hikoya, dedi u, Fransiyaga qarshi bo‘lgan hujumkor, beomon o‘yindan boshlanishi kerak.

Ammo jamoa ro‘yxati hamisha o‘tgan turnirning oynasi bo‘lib qoladi. Bu safar ham shunday.

Yangi ro‘yxat, eski savollar

Nations League oldidan e’lon qilingan tarkib – Ispaniya, Chexiya va Xorvatiyaga qarshi o‘yinlar uchun – yozgi Jahon chempionatidan keskin farq qiladi. Noni Madueke, Ollie Watkins va Ivan Toney yo‘q. Tuchel aslida davomiylikni saqlab qolmoqchi bo‘lganini aytadi, lekin jarohatlar rejasini buzdi: Dean Henderson, Dan Burn, John Stones, Reece James, Djed Spence va Jordan Henderson safdan chiqqan.

Natijada tarkibga yangilanish kayfiyatini olib kiradigan futbolchilarga joy ochildi.

Eng qiziqarli qarorlardan biri – Trent Alexander-Arnold’ni “muzlatkich”dan chiqarish. Savol ko‘p: nega aynan hozir? Tuchel unga chin dildan ishonyaptimi? Agar Spence, James yoki Ben White sog‘lom bo‘lganida, Trent bu yerda bo‘larmidi? Real Madrid’dagi mavsumi ham tekis emas – Jose Mourinho qo‘l ostida u hanuz barqarorlik topgani yo‘q, Angliya terma jamoasida esa hech qachon to‘liq o‘z o‘rnini mustahkamlamagan.

Tuchel uni yarim himoyaga emas, yana qanot himoyasiga ko‘chirmoqchi. 27 yoshli sobiq Liverpool futbolchisi uchun vazifa aniq: noyabrga qadar bu ro‘yxatda qolish uchun har bir daqiqani isbotga aylantirish. Murabbiy yangi chaqirilganlarga bir narsani ochiq aytdi – terma jamoaga chaqiruv yakun emas, boshlanish.

“Birodarlik” va yechilmagan taktik tugunlar

Tuchel o‘z Jahon chempionati tarkibi haqida “tunlari uxlatmay qo‘ygan savollar” bo‘lmaganini ta’kidlaydi. U “birodarlikni”, kiyinish xonasidagi kayfiyatni saqlab qolmoqchi. Lekin bu fon ortida texnik va taktik nuqsonlar ko‘rinib turibdi.

Bir jurnalist Alexander-Arnold, Alex Scott va Cole Palmer chaqiruvini “oldinga pas bera oladigan futbolchilar yetishmagani” bilan bog‘laganida, Tuchel bir lahza jim qoldi. Bu pauza tasodifiy emas. Argentinaga yutqazilgandan keyin u “to‘pni nazorat qilish Angliya DNKsining bir qismi emas” degan gapni aytgan edi. Bu fikr hamon yodlarda.

Tuchel lavozimga kelganida Angliya “Premier League tezligi va kuchini” o‘zlashtirishi kerakligini urg‘ulagan. Ammo Jahon chempionatida bu g‘oya faqat Xorvatiyaga qarshi ilk o‘yinning ikkinchi bo‘limida to‘liq namoyon bo‘ldi. O‘sha bo‘lim – to‘liq gaz, to‘xtovsiz pressing, oldinga yugurishlar.

Qolgan payt? Mustahkam mudofaa, Harry Kane va Jude Bellinghamning alohida ilhom lahzalari.

Natijada Angliya ikkita dunyo o‘rtasida qolib ketdi: na ispancha to‘liq to‘p nazorati, na Premier League’ga xos tartibsiz, lekin xavfli “xaos”. Tuchel muvozanatni topishni xohlaydi – ba’zan to‘p bilan dam olish, ba’zan esa Xorvatiyaga qarshi o‘sha ikkinchi bo‘limdagi g‘azabni qayta yaratish. U o‘zi aytganidek, “xaosni quchoqlash” tarafdori.

Buni bajarish esa qog‘ozda yozgandek oson emas.

Yarim himoya – o‘sha hal qiluvchi xato

Zamonaviy xalqaro futbolni eng aqlli pas beradigan jamoalar boshqaradi. Tuchelning o‘zi ham Angliya “eng iqtisodiy” jamoa emasligini tan oldi. Premier League intensivligi futbolchilarni charchatadi, bu esa terma jamoaga kelganda o‘zini ko‘rsatadi.

Lekin tanlov ham rol o‘ynaydi. Argentinaga qarshi o‘yinda Declan Rice charchab qolganda, Elliot Anderson yoniga yangi oyoqlar kerak edi. Variantlar esa deyarli yo‘q edi. Jordan Henderson 36 yoshda va qo‘li singan, Kobbie Mainoo esa ro‘yxatda bo‘lsa-da, maydonga tushmadi. Manchester United yarim himoyachisi tor zonalarda chaqqon, lekin murabbiy unga ishonmadi – yoki esidan chiqardi.

Tuchel bu safar Mainoo’ni jiddiyroq ko‘rib chiqishi kerakligini tan oladi. O‘sha paytda 5-4-1 sxemasiga qamalib qolmaslikning yo‘llari bor edi. Myles Lewis-Skelly o‘tgan mavsum oxirida Arsenal markazida porlayotgan edi, Alex Scott esa Bournemouth safida yorqin o‘yin ko‘rsatdi. Endi ikkisi ham tarkibda. Adam Wharton esa hanuz murabbiy ko‘zida sovuq.

Bahsli qarorlar shu bilan tugamaydi. Morgan Gibbs-White va Josh King – omadsizlar safida. Liam Delap ham Kane o‘rnini bosuvchi sifatida Dominic Calvert-Lewin o‘rniga chaqirilishi mumkin edi. Shunga qaramay, bu tarkib yomon emas: har chiziqda sifat, yoshlarning yangi to‘lqini, raqobat.

Yangi to‘lqin: Palmer, Ngumoha va boshqalar

Rio Ngumoha – Liverpool’ning yosh qanot futbolchisi – bu “yangi to‘lqin”ning ramziga aylanmoqda. Markaziy himoyada Jarrad Branthwaite, Levi Colwill’ni ortda qoldirib, yangi Dan Burn sifatida ko‘rinmoqda. Chap qanot himoyasida Lewis Hall o‘zini ko‘rsatish imkoniga ega bo‘ladi.

Madueke tarkibdan tushib qolib, uning o‘rniga Cole Palmerning chaqirilishi Tuchelning hujumda yanada moslashuvchan bo‘lishga tayyor ekanidan darak beradi. Jahon chempionatida u deyarli har pozitsiyada “bir xil uslubdagi” futbolchini tanlagan edi. Natijada o‘yin o‘qilishi oson, bashorat qilinadigan bo‘lib qolgandi.

Palmer chiziq bo‘ylab to‘g‘ri va keskin yugurmaydi, lekin Chelsea’ning 10-raqamiga aylangan bu futbolchi Madueke’dan to‘liqroq, to‘p bilan aqlliroq. Angliya texnik futbolchilarga ega. Endi muxlislar yana ehtiyotkorlikni ko‘rishni istamaydi. Ular murabbiydan shu guruhni chindan ham murabbiylik qilishni, o‘zgartirishni kutishmoqda.

Kelasi shanba – Ispaniyaga qarshi uy o‘yini bilan Nations League start oladi. Wembley tribunalarida 0,1% emas, ancha katta foizdagi muxlis bir savol bilan o‘tiradi: Tuchel Atlantadagi xatolardan saboq oldimi yoki yo‘q?