Mourinho va Abramovich: 2010-yilgi Qasos Kechasi
José Mourinho o‘sha bahorni oddiy bir Champions League pley-offi sifatida qabul qilmagan. Unga ko‘ra, 2009-10-yilgi mavsumda "Inter" bilan "Chelsea"ga qarshi o‘yin – eski xo‘jayinga qarshi shaxsiy jang edi. Qasos uchun maydonga chiqqan murabbiy edi u.
Porto’dan kelib, 2004-yildan boshlab "Chelsea"ni Angliya futbolining markaziga aylantirgan odam aynan Mourinho bo‘lgan: ikki marta Premier League, bir marta FA Cup, ikki marta League Cup. Stamford Bridge atrofidagi hamma narsa uning xarakteriga mos edi – keskin, balandparvoz, g‘alabaga och.
Ammo 2007-yilda hammasi uzildi. Mourinho va o‘sha paytdagi klub egasi Roman Abramovich o‘rtasidagi munosabatlar keskin yomonlashdi, va natijada portugalalik iste’foga chiqarildi. O‘sha ketish, o‘sha sovuq xayrlashuv – hammasi uning xotirasida qolgan.
Yillar o‘tib, taqdir yana ularni bir sahnaga olib chiqdi. Bu safar Mourinho – "Inter" bosh murabbiyi, raqib esa uning sobiq jamoasi "Chelsea". Champions League 1/8 finali, 2010-yil. Qur’a chiqqan paytdan boshlab bu juftlik futbol uchun emas, Mourinho uchun boshqacha ma’no kasb eta boshladi.
U Netflix’ta chiqayotgan yangi hujjatli filmda o‘sha his-tuyg‘ularini yashirmaydi: u o‘sha kechada klubga emas, Abramovichga qarshi o‘ynaganini aytadi.
"Rostini aytsam, o‘sha o‘yinda men Roman’ga qarshi o‘ynayotgan edim, – deydi Mourinho. – Men 'Chelsea'ga qarshi emas, o‘sha yigitlarga qarshi emas edim. Men unga qarshi o‘ynayotgan edim. O‘sha o‘yinda men uchun go‘zallik edi. Meni ishdan bo‘shatgan odamga qarshi o‘ynayotgan edim. Bu menga zavq bag‘ishlardi."
Birinchi zarba Milanda berildi. "Inter" Italiya poytaxtida emas, ammo o‘z shahri – Milan’da bo‘lib o‘tgan ilk uchrashuvda 2:1 hisobida g‘alaba qozondi va London safariga ustunlik bilan yo‘l oldi. Ammo hamma bilardi: haqiqiy dramatik sahna Stamford Bridge’da yoziladi.
Mourinho uchun bu oddiy qaytish emasdi. Bu – o‘zi qurishga yordam bergan imperiya, o‘zi shakllantirgan jamoa, o‘zi yulduzga aylangan arenaga qaytish edi. Lekin bu safar u mehmonlar tomonida.
Bosim ostida o‘yin boshlandi, "Chelsea"ga esa zarur bo‘lgan narsa aniq edi – hisobni o‘zgartirish. Ammo o‘yin davom etar ekan, Mourinho rejasi ishladi. "Inter" intizomli, sovuqqon, hisobni asrash va zarba berish uchun kutib turadigan jamoa sifatida maydonda yashadi. Oxir-oqibat, Italiya chempioni ikkinchi uchrashuvda ham 1:0 hisobida g‘alaba qozondi.
Shu bilan Mourinho o‘zining ikkinchi Champions League kubogi sari yo‘l oldi. "Inter" turnirni yutdi, tarixga trebl bilan kirdi. Ammo murabbiy o‘zi uchun eng shaxsiy g‘alabani aynan London kechasiga bog‘laydi.
"Men uyga baxtli qaytdim, u esa xafa bo‘ldi, – deydi Mourinho. – Chunki uning 'Chelsea'ni qanchalik yaxshi ko‘rishini, g‘alabani qanchalik yaxshi ko‘rishini bilaman. Lekin menga qasos kerak edi. Chunki futbol bizga oiddir. Qolganlar – bu o‘yinga tegishli bo‘lmagan, chetdan kirib kelgan odamlar."
U futbolning kimga tegishli ekani haqida gapirganda ohang yanada keskinlashadi:
"Futbol futbolchilarga tegishli, murabbiylarga tegishli, muxlislarga tegishli. Futbol har doim bizniki bo‘lib qoladi."
Bu so‘zlarda nafaqat Abramovichga, balki zamonaviy futbolning pul va siyosat bilan to‘lib-toshgan tuzilmasiga qarshi isyon ohangi bor. Mourinho o‘zini shu tizim ichida bo‘lsa-da, o‘yinning "asl egalari" tomonida deb biladi.
Qiziq jihati shundaki, bu qasos hikoyasi bilan yakun topmadi. 2014-yilda Mourinho yana Stamford Bridge’ga qaytdi. Bu safar – yana "Chelsea" bosh murabbiyi sifatida. U yana Premier League’ni qo‘lga kiritdi, klub tarixidagi uchinchi chempionligini nishonladi. Keyin esa, yana bir bor – bu safar natijalar yomonlashgani uchun – klubni tark etdi.
Shunday bo‘lsa-da, 2010-yilgi o‘sha ikki o‘yin, ayniqsa London kechasi, Mourinho karerasidagi eng hissiy sahnalardan biri bo‘lib qoladi. Bir murabbiy, sobiq xo‘jayin, bir klub va bir qasos hikoyasi. Savol esa hanuz ochiq: futbol tarixida bu to‘qnashuv qaysi tomonga yoziladi – buyuk taktika darsimi yoki shaxsiy alamni maydonda yuvishning eng yorqin namunasi sifatidami?
