FIFA va Infantino: Futbol Siyosatidagi Yangi Bo‘ron
Futbol siyosatining markazida yana bo‘ron. Bu safar nishonda – Fifa va uning prezidenti Gianni Infantino.
Uch konfederatsiya ochiqchasiga chiqdi
Uefa, Concacaf va Asian Football Confederation rahbariyati imzolagan ochiq xat futbol olamida eng og‘ir ayblovlardan birini o‘rtaga tashladi: “ishonchni aldov orqali buzish”.
Xatda aniq yoziladi: Fifa Forward Enterprise (FFE) atrofidagi bahslar pul yoki texnik tuzilma haqida emas, “o‘yin halolligi va uni boshqarishga saylanganlarning halolligi” haqida ekani ta’kidlanadi.
Bu – futbol diplomatiyasida juda keskin ohang.
FFE: futbol savdosi uchun yangi tuzilma
FFE rejasi bo‘yicha barcha Fifa musobaqalarining – jumladan, World Cup turnirlarining – tijoriy va chiptaga oid huquqlarini boshqaradigan yangi kompaniya tuzilishi kerak edi. Ushbu kompaniyaning 21 foizi esa xususiy investitsiya kompaniyasiga sotilishi rejalashtirilgan edi.
Ya’ni, global futbolning eng qimmat aktivlari bozor narxiga chiqarilishi arafasida turgan edi.
Lekin bosim juda kuchli bo‘ldi. Ayniqsa, Uefa boshchiligidagi keskin tanqidlar, bo‘ykot bilan tahdidlar rejani to‘xtatib qo‘ydi. FFE loyihasi rasman bekor qilindi, ammo undan qolgan siyosiy portlash hanuz davom etyapti.
“Vakolat topshirilgan, lekin burch tark etilgan”
Ochiq xatdagi eng og‘ir jumlalar – aynan ishonch va rahbarlik masalasiga qaratilgan.
“Qachonki ishonch aldov orqali buzilsa, qachonki bir shaxs unga vakolat bergan jamoaning ustiga o‘zini qo‘ysa, u o‘z burchini tark etgan bo‘ladi”, deyiladi matnda.
Infantino nomi tilga olinmagan. Lekin matn kimga qaratilgani haqida shubha qolmaydi. BBC Sport’ga gapirgan manbalar bu xatni Fifa prezidentiga “obro‘ bilan iste’foga chiqish” uchun imkoniyat sifatida ko‘rish kerakligini aytgan.
Savol endi ochiq: Infantino qarshilikka boradimi yoki bosimni hisobga oladimi?
Fifa javobi: “tashkilotni yemirishga urinish”
Bu ochiq xat Fifa shanba oqshomida bergan keskin bayonotdan keyin paydo bo‘ldi. O‘sha bayonotda tashkilot “Fifa va Infantino’ni yemirishga qaratilgan uyushgan va davomli urinish”ni qattiq tanqid qilgan edi.
Ya’ni, tomonlar endi kulis ortida emas, ochiq maydonda to‘qnash kelmoqda.
Bir tomonda – uch yirik konfederatsiya, o‘zini futbol halolligining kafolati deb bilayotgan rahbarlar. Ikkinchi tomonda – global tashkilot va uning prezidenti, o‘zini islohotchi sifatida ko‘rsatib kelayotgan shaxs.
Mustaqil tekshiruv talabi
Uefa, Concacaf va AFC ochiq xatda bitta aniq talab qo‘ydi: FFE bo‘yicha butun jarayonni “to‘liq mustaqil uchinchi tomon” ko‘rib chiqishi kerak.
Fifa esa oktyabr oyida Fifa Council yig‘ilishida hisobot taqdim etishga va’da bergan. Endi bu hisobotni kim tayyorlaydi, qanday mezonlar bo‘yicha baholanadi – futbol siyosatidagi navbatdagi jang shu yerda boshlanadi.
Dunyo futboli uchun bu mojaro faqat bir loyiha yoki bir prezident taqdiri haqida emas. Savol ancha katta: global o‘yin kimga tegishli – saylangan rahbarlargami, konfederatsiyalargami yoki tobora kuchayib borayotgan xususiy kapitalgami?
