Novak Djokovic: O‘zini Shubha Ostiga Qo‘yadigan Buyuk Chempion
Novak Djokovic deyarli hamma narsani yutib bo‘ldi. Grand Slam yakkalik unvonlari bo‘yicha rekordchi, Masters 1000 turnirlarida ham eng serqunun. Tarix kitoblarida eng buyuk tennischilardan biri sifatida qolishi allaqachon aniq.
Ammo u uchun bu yetarli emas. Hali ham emas. 39 yoshida ham emas.
Yangi Amazon hujjatli filmida u shunday deydi: u o‘zidan rozi emas. Na erishgan yutuqlaridan, na bugungi holatidan. U doim ko‘proqni xohlaydi – tezroq, kuchliroq, yaxshiroq bo‘lishni. Ba’zan esa o‘zini o‘zi qamoqqa tiqib qo‘ygandek his qiladi.
Keyin esa yanada keskinroq gapni aytadi: u o‘zini “birinchi raqamli shubhalanuvchi” deb ataydi. Har bir turnir, har bir set, har bir ochkoda u avvalambor o‘zini noto‘g‘ri ekanini isbotlashga urinadi.
Bombalar ostida ulg‘aygan chempion
Bugun u 24 ta Grand Slam yakkalik unvoni bilan Margaret Court bilan tenglashgan. 2023 yilgi US Open finalida ko‘tarilgan kubok uni tarix cho‘qqisiga olib chiqdi. So‘nggi yetti Grand Slamning oltitasida kamida yarim finalga chiqqan, yanvarda esa Australian Open finaliga etib kelgan eng yoshi katta tennischi sifatida yana bir marrani zabt etdi.
Lekin Djokovicning hikoyasi faqat statistikadan iborat emas.
Belgradda tug‘ilgan bola sifatida u 1999 yil bahor va yozida poytaxt ustiga yog‘ilgan NATO bombalarini ko‘zlari bilan ko‘rdi. U eslaydi: bombadan panoh topish uchun pod’ezddan pod’ezdga yugurish, yer osti boshpanasi bo‘lmagan uyidan chiqib, boshqasiga qarab chopish. Yo‘lda yiqilib tushishi, ortiga qaraganida esa kasalxona tomon uchayotgan samolyot va tushayotgan bombalar.
Yillar davomida non va sut uchun navbatda turish. Kunora. U buni BBC 5 Live’ga bergan intervyusida “menga o‘yinchi va inson sifatida poydevor bo‘lgan lahzalar” deb ataydi. U o‘sha og‘ir yillarga nafrat bilan emas, minnatdorchilik bilan qaraydi. Uningcha, hayotda hamma narsa bir sabab bilan sodir bo‘ladi.
Ana shu fon, ana shu bolalik tajribasi uning harakatini, kortdagi fe’l-atvorini shakllantirdi. Ko‘pchilik tennischilar tasavvur ham qilolmaydigan darajada.
Elit sportdagi begona bola
Tennis qimmat, ko‘pincha elit qatlam o‘yini. Yosh Djokovic esa bu olamda begona edi. U otasining “noto‘g‘ri odamlardan” qarz olib, o‘g‘lining dastlabki tennis safarini moliyalashtirganini ochiq aytadi.
Keyin u sahnaga chiqdi va allaqachon afsonaga aylangan raqobatni – Roger Federer va Rafael Nadal o‘rtasidagi buyuk duelni – buzib tashladi. Ularning sokin, nazorat ostidagi obrazidan farqli o‘laroq, Djokovic ko‘proq hissiyotini ko‘rsatadigan, ovozi balandroq, kortda jonliroq edi. Shu bois ham uni hamma ham quchoq ochib kutib olmadi.
O‘zi aytganidek, u ko‘p yillar davomida his-tuyg‘ularini bosib yashadi. Keyin esa bularning barchasi kortda yuzaga chiqa boshladi. Chunki u yer – xavfsiz hudud edi. U yerda hammasi tanish, tushunarli.
U uchun tennis shunchaki o‘yin emas. Musobaqadan ham ortiq narsa. Bu – uning kimligini belgilab bergan maydon.
“Hech qachon yetarli emas” yukini ko‘tarib yashash
Har bir Grand Slam mag‘lubiyatidan so‘ng bir xil savol qayta ko‘tariladi: qachon ketadi? Qachon raketkani mixga iladi? 2026 yilgi US Open qanday yakunlanishidan qat’i nazar, Djokovic bu savollarga allaqachon ko‘nikkan.
Uning yillik taqvimi ancha qisqargan. So‘nggi yillarda u deyarli faqat yirik turnirlarga e’tibor qaratmoqda. O‘tgan yili Wimbledon’da Jannik Sinnerga yutqazgach, u Grand Slamlarning so‘nggi bosqichlarida “bakning yarmi bo‘sh” holda o‘ynayotganini tan olgan edi.
Shunga qaramay, u hali ham o‘ziga yakun sanasini qo‘ymagan. Hujjatli filmda shunday deydi: nega nafaqani muhokama qilishi kerak, agar hanuz o‘ziga yana va yana g‘alaba qozona olishini isbotlayotgan bo‘lsa?
Uch narsani sanaydi: ichki turtki, ehtiros va eng muhimi – o‘zini hanuz dunyoning eng yaxshi tennischilaridan biri sifatida his qilish. Bu tuyg‘u yo‘qolmaguncha, u to‘xtashni xayoliga ham keltirmaydi.
Olimpiya cho‘qqisi va Los-Anjeles orzusi
Parij-2024. Nihoyat, uzoq kutilgan Olimpiya oltin medali. Djokovic buni o‘z karerasining cho‘qqisi deb ataydi. Grand Slam rekordlari, Masters to‘plami, yillar davom etgan hukmronlik – bularning bari yoniga nihoyat “oltin” so‘zi qo‘shildi.
Shunga qaramay, u Parij bilan cheklanmoqchi emas. Nigohi allaqachon 2028 yilgi Los Angeles o‘yinlarida. U bu yo‘l uzoqdek tuyulishini tan oladi, lekin baribir o‘zini o‘sha kortlarda tasavvur qiladi. O‘z so‘zlari bilan aytganda, u bu marraga yetishiga ishonadi.
Va u qanday yakunni orzu qiladi? Yelkasida Serbiya bayrog‘i bilan. Shunday yakun – u faxrlanadigan yo‘lni chiroyli tarzda yopish bo‘lar edi.
Savol esa ochiq qoladi: o‘zini eng ko‘p shubha ostiga qo‘yadigan bu chempionning ichki bakida yana qancha yoqilg‘i bor?
