Walshe va McSharry: Parijdan LA28 sari suzib bormoqda
Parijdagi yevropa chempionatidan so‘ng Irlandiya suzishida kayfiyat boshqacha. Besh medal, efirlar, tonggi dasturlardagi suhbatlar, mamlakat bo‘ylab basseynlarga bo‘lgan qiziqish – hammasining markazida ikki ism turibdi: Ellen Walshe va Mona McSharry. Endi ular bu to‘lqinni yo‘qotib qo‘ymaslikka qat’iy bel bog‘lagan. Oldinda oktyabrdagi Jahon kubogi seriyasi, undan narida esa – 2028-yil Los Angeles Olimpiadasi.
Parijdagi oltin kechalar
Parijda Team Ireland uchun bu safar hammasi boshqacha kechdi. Ellen Walshe ikki marta eng yuqori pog‘onaga chiqdi – 200 metr kompleks suzish va 400 metr kompleksda oltin. Dublindan chiqqan suzuvchi o‘zini Yevropaning eng to‘liq shakllangan komplekschilaridan biri sifatida ko‘rsatdi.
Mona McSharry esa Sligoga bitta kumush va ikki bronza bilan qaytdi. 100 metr brassda kumush, 50 va 200 metr brassda bronza – uchta masofada ham poytaxtga medal bilan qaytish, uning so‘zlari bilan aytganda, ko‘p yillik mehnatning nihoyat ko‘rinadigan natijasi. U uchala yo‘nalishda ham poytaxtda poytaxtga chiqib, o‘zining elita darajadagi barqarorligini tasdiqladi.
RTÉ Radio 1’ning “Morning Ireland” dasturida ikkisi ham Parijdagi medal yomg‘iridan keyingi kayfiyat, bosim va imkoniyatlar haqida ochiq gapirdi. Bir haftalik jonli efirlar, suzish bo‘yicha uzluksiz translyatsiyalar, paralel ravishda Birmingemdagi yengil atletika yutuqlari – bularning bari Irlandiya sportini birdaniga markazga olib chiqdi.
McSharry: chekinish o‘rniga yana sakrash
Ikki yil avvalgi Parij Olimpiadasidan keyin Mona McSharry suzishni tark etish haqida jiddiy o‘ylagan. Endi esa uning qarashi butunlay boshqa – maqsad aniq: LA28.
U 100 metr brassda kumush, 50 va 200 metrda bronza olgach, o‘zining ichki energiyasi qayta uyg‘onganini his qilgan. Uning fikricha, uchala masofada ham poytaxtga chiqish – mashg‘ulotlarda qilinayotgan ish to‘g‘ri yo‘lda ekanining eng aniq isboti. Endi esa bu yo‘lni ikki yil davomida yanada keskinlashtirish kerak.
Parijdan keyingi tanaffus unga naf berdi. U aytganidek, qisqa dam olish ongini yangiladi, mashg‘ulotga bo‘lgan ishtiyoqni qayta yoqdi. Har kuni, har seriyada atigi ikki-uch millisekundni “yulib olish” uchun qilinadigan og‘ir mehnat – aynan shu jarayonni u yana sevib qoldi. Shu savolni o‘zi ham bergan: agar men bu ishni hanuz zavq bilan qilsam, nega to‘xtashim kerak?
Endi Los Angelesga atigi ikki yil. Vaqt uzoqdek tuyulmaydi. McSharry uchun bu – karyerasining eng keskin, eng mas’uliyatli bosqichi. U ortga emas, faqat oldinga qarayapti.
Walshe: oltindan keyin ham basseyn sari shoshilayotgan chempion
Ellen Walshe uchun ham Parijdagi ikki oltin – yakun emas, balki yangi bosqichning boshlanishi. 200 va 400 metr kompleksda Yevropa cho‘qqisini zabt etgan suzuvchi dam olishni ham rejalashtirgan, lekin juda uzoqqa emas.
U o‘ziga taxminan ikki haftalik tanaffus berishni mo‘ljallagan. Bir haftaga quyoshli joyga uchib, boshni tozalash, tanani bo‘shashtirish – xolos. Shundan keyin esa yana basseyn, yana metrlar, yana soniyalar bilan kurash.
Eng muhimi – oktyabr. U va Mona Jahon kubogi seriyasi uchun yana safarga chiqadi. O‘tgan yili bu turnirda katta muvaffaqiyatga erishishgan, endi o‘sha darajani saqlab qolish emas, oshirish vazifasi turibdi. Walshe uchun suvdan uzoq turish – yo‘l-yo‘lakay nafas olishdek xolos. U bassseynni tezroq sog‘inadi.
Medallardan keyingi og‘riqli savol: Irlandiyada basseyn qayerda?
Bu yutuqlar Irlandiyada suzishga bo‘lgan qiziqishni albatta oshiradi. Lekin shu bilan birga eski, og‘riqli savolni ham qayta tiriltiradi: infratuzilma qayerda?
Olimpiya chempioni Daniel Wiffen allaqachon bir necha bor 50 metrlik basseynlar qurilishi kerakligini ochiq aytgan. O‘tgan yili e’lon qilingan Swim Ireland’ning “Swimming Pool Gap Analysis Report” hujjati esa vaziyatning naqadar jiddiyligini raqamlar bilan ko‘rsatdi.
Hisobotda aytilishicha, Irlandiya Respublikasi bo‘yicha har 81 053 kishiga atigi bitta jamoat basseyni to‘g‘ri keladi. Bu ko‘rsatkich xalqaro amaliyotdan keskin orqada. Yana bir muammo – basseynlarning 57 foizi mehmonxonalarda joylashgan. Demak, jamoatchilik uchun kirish cheklangan, narxlar esa yuqori. Natija ravshan: ishtirok uchun to‘siqlar tarixdagi eng yuqori darajada.
Shunday fon fonida Parijdagi besh medal yanada qimmatli ko‘rinadi. Chunki ular tizim emas, alohida irodalar, alohida oilalar, alohida murabbiylar sa’y-harakatining mahsuli.
“Suv – suv, basseyn – basseyn”: elita darajasiga eltuvchi yo‘l
Mona McSharry fikricha, infratuzilma muhim bo‘lsa-da, elita sportchiga aylanishda hal qiluvchi omil – sportchining o‘zi va uning atrofi. U bolaligidan boshlab oilasi, mashg‘ulot guruhi va murabbiylarining qo‘llab-quvvatlashini “baxt” deb ataydi. Hamma bir maqsadga ishongan, hamma shu yo‘lga bel bog‘lagan.
Shunday muhitni yaratish mumkin bo‘lsa, u qaerda bo‘lishingizdan qat’i nazar, natija kelishi mumkin, deydi u. Uning so‘zlari sodda: suv – suv, basseyn – basseyn. Qolganini mehnat hal qiladi.
Bu haftada RTÉ orqali suzishning keng yoritilgani ham sportchilar uchun alohida ahamiyatga ega bo‘ldi. Televizion efirlar, jonli startlar, medal marosimlari – bular yosh tomoshabinlarga aniq tasavvur beradi: suzish orqali qayergacha yetib borish mumkin.
Ellen Walshe ham shunga o‘xshash yo‘lni bosib o‘tgan. U klub tizimida ulg‘aygan, hanuz shu tizimda qolmoqda. Har kuni, deyarli doim 25 metrlik basseynda mashq qiladi, ko‘pincha kuniga ikki marta. Shunga qaramay, Yevropa chempioni darajasiga chiqdi.
Uning xulosasi keskin: agar u shunday sharoitda bu bosqichga yetgan bo‘lsa, boshqalar ham yetishi mumkin. Asosiysi – basseyn bo‘lsin, suv bo‘lsin va hech qanday bahona bo‘lmasin.
Irlandiya suzishidagi bu yangi avlod – Walshe, McSharry, Wiffen va boshqalar – natija bilan gapiryapti. Savol esa endi boshqacha: mamlakat bu to‘lqinni ushlab qola oladimi yoki medallar shunchaki chiroyli, ammo yakka-yolg‘iz hikoya bo‘lib qoladimi?
