LNZ: Cherkasy futbolining yangi bosqichi
Cherkasy markaziga yo‘l olgan har bir mashina Dnipro bo‘ylab cho‘zilgan olti millik yo‘lni bosib o‘tadi. Uzoq yo‘lni yarmiga yetganda, ko‘zga birinchi bo‘lib shu yozuv tashlanadi: “Cherkasy, football centre of Ukraine”. Banner LNZ’ning yorqin binafsha rangida. Shunchaki shior emas bu. Bu – urush girdobida ham orzu qilishdan to‘xtamagan klubning da’vosi.
Mashg‘ulot maydonida esa hazil boshqacha. Standart vaziyatlar ustida ishlash payti jarima maydonida kurash qiziydi, kimdir kulib yuboradi: “Arsenal!” Burchak zarbalaridagi itar-tortar, libosdan ushlash, chalg‘itish – London grandining mashhur “arsenali” esga olinadi. Bu yerda bunday daraja hali uzoqda. Ammo masofa qisqarib boryapti.
“Biz tarix yozayapmiz,” deydi hujumchi Mark Assinor mashg‘ulot tugab, nafas rostlar ekan. “Lekin bu yerda mentalitet o‘zgardi. Menimcha, bu klub uchun faqat boshlanish xolos.”
To‘rtinchi ligadan Yevropaga
Payshanba kuni LNZ o‘z tarixidagi ilk yevrokubok uchrashuviga chiqadi. Raqib – belgiyalik Gent, bu sahnada allaqachon o‘zini uyidagidek his qiladigan klub. Uchrashuv – Conference League ikkinchi saralash bosqichi doirasida.
LNZ bu huquqni o‘tgan mavsumda Ukrainaning oliy ligasida ikkinchi o‘rinni egallab qo‘lga kiritdi. Bu – hayratlanarli sakrash. Axir ular 2021 yilda hali to‘rtinchi liga jamoasi edi, atigi bir yil oldin esa to‘liq professional maqomga ega bo‘lishgan.
2025-26 yilgi mavsumning yarmida LNZ turnir jadvaliga boshchilik qildi. Oxir-oqibat ulardan faqat Shakhtar Donetsk o‘zib ketdi. Shunga qaramay, Cherkasy futboli uchun bu allaqachon inqilob edi.
“Bizdan hech kim hech narsa kutmagan,” deydi klub bosh direktori Vasyl Kayuk. U klub bosh qarorgohi qarshisidagi restoranda futbolchilarga yozilgan bufet atrofida o‘tiribdi. Yoshi bor-yo‘g‘i 26. U – Ukrainaning oliy ligasida ishlagan eng yosh bosh direktor.
“Eng katta motivatsiya va ustunlik shundaki, sen yoshsan va senga hech kim ishonmaydi,” deydi u. Atrofida – xuddi o‘zi kabi yosh, energiyaga to‘la shtab. Ular LNZ’ni odatiy qoliplarni sindiradigan klubga aylantirmoqchi.
“Bu shaharda bundan oldin bunaqa narsa bo‘lmagan,” deydi Kayuk. Klub 20 yildan beri mavjud, ammo Rossiyaning 2022 yil fevraldagi bosqini fonida, infratuzilma vayron bo‘lgan, ko‘plab jamoalar zo‘rg‘a tirik qolayotgan paytda ular kamyob hodisa – tez o‘sayotgan klub.
LNZ nomini olgan mahalliy agrar biznes egalarining qarori qat’iy: mamlakat bo‘ylab notinchlik davom etayotganiga qaramay, ular barqaror, uzoq muddatli loyihaga sarmoya kiritmoqda. Klub Ukraina uchun umid mayog‘iga aylanishi kerak.
“Biz doim shuni aytamiz: biz sprinter emasmiz, marafon yuguruvchisimiz,” deydi Kayuk. “Klubni bosqichma-bosqich qurib, barqaror qilishni xohlaymiz.”
Uchinchi mavsumidayoq LNZ barcha prognozlarni buzib tashladi. O‘tgan yili 12-o‘rinda bo‘lgan jamoa bu safar chempionlik uchun kurashdi. Oktabr oyida Donetskda Shakhtar ustidan 4:1 hisobidagi g‘alaba – haqiqiy portlash bo‘ldi. Assinor o‘sha kuni gol urganlardan biri edi. O‘sha paytga kelib, “LNZ chempion bo‘lib qolsa-chi?” degan savol mutlaqo hazil bo‘lib tuyulmay qolgandi.
Keyingi haftalarda duranglar seriyasi Shakhtar’ga yana ustunlikni qaytarib berdi. Ammo Cherkasyda poydevor allaqachon qo‘yilgan edi: bu klub endi tasodifiy sensatsiya emas, jiddiy da’vogar sifatida ko‘riladi.
Ehtiyotkor murabbiy va yirtqich mentalitet
Yoshlar hukmron klubda birgina “kattaroq” yuz ajralib turadi – bosh murabbiy Vitaliy Ponomaryov. U ehtiyotkorlikni yo‘qotmaslik tarafdori.
“Bugungi muvaffaqiyatni bugun nishonlasak, ertaga u bizga foyda bermaydi,” deydi u mashg‘ulot maydonida. “Futbolchilarga ham shuni aytdim: hammasini unutishimiz, yangi maqsadlar qo‘yishimiz va o‘sishda davom etishimiz kerak.”
52 yoshli Ponomaryov ko‘p jihatdan “eski maktab” vakili: to‘g‘ri gapiradigan, ortiqcha patetikasiz, soddaroq murabbiy. Lekin uning biografiyasida kutilmagan burilishlar bor: 2000-yillarda u oliy liga o‘yinlarida yordamchi hakam sifatida ishlagan.
O‘tgan yili u Rukh Lvivdan LNZ’ga o‘tdi. O‘sha yerda u Kayuk bilan birga ishlagan. Cherkasyda esa u turli uslublarda o‘ynashga qodir, moslashuvchan va samarali jamoa yaratdi.
“Oldingi mavsum qiyin o‘tgan, lekin u kelgach bizga g‘alabaga ishonch berdi,” deydi Assinor. Ganadan kelgan hujumchi 2024 yilda Polsha va Slovakiyadagi kam tanilgan klublardan topib kelingan. U LNZ’ning skautlik siyosatini juda aniq ifodalaydi: katta transfer to‘lovlari emas, to‘g‘ri ko‘z, to‘g‘ri vaqt.
“Bizda nimagadir erishish imkoniyati borligini anglaganimizda, hamma ishonishni boshladi. U kelgach hammani ruhlantirdi,” deydi Assinor.
Urush soyasidagi orzular
LNZ Gent’ga qarshi ilk uchrashuvni Polshaning Plock shahrida o‘tkazadi. Ukrainalik klublar xavfsizlik sababli Yevropa o‘yinlarini hanuz chet elda qabul qiladi. Bu cheklov Cherkasydagi hayotning ham har bir burchagiga ta’sir qiladi.
Mashg‘ulot bazasidagi zalda fizioterapevt Artur Pohorilyi o‘zining urushdagi hikoyasini so‘zlab beradi: u frontda tibbiy yordam ko‘rsatgan, 2023 yilda Izyum yaqinidagi portlashdan omon qolgan. Klub shifokori Roman Mishchenko esa Cherkasyda yarador askarlar davolanadigan shifoxonada ham ishlaydi. LNZ o‘sha shifoxonaga mablag‘ ajratadi. Mishchenko Ukraina amputant futbolchilari tizimida ham faoliyat yuritadi.
Bir necha chaqirim narida, Dnipro bo‘yidagi eski sovet sanatoriysi qayta jihozlangan. Endi bu yer LNZ akademiyasining markazi. Bu yerda ertangi kun yulduzlari tarbiyalanadi.
U-16 jamoasi murabbiyi Aleksey Bulgakov – urushning tirik guvohi. U avvallari hozir faoliyati to‘xtab qolgan FC Mariupol tizimida ishlagan. Shahar bosib olinganda u qochib qutulgan, ammo uyidan ayrilgan, oilasidan uzoqlashgan. U bolalik yillarini eslar ekan, Mariupoldagi yirik “Ilyich” metallurgiya zavodi ishchilari o‘rtasidagi 52 jamoali turnirlarni ko‘z oldiga keltiradi.
Hozir uning qo‘l ostida mashq qilayotgan o‘smirlar orasida noqonuniy bosib olingan hududlardan kelganlar ham bor. Ba’zilarining ota-onasi hanuz o‘sha yerlarda qolgan.
“Biz bir-birimiz bilan gaplashamiz, shaharlarimizdagi binolar, manzaralar haqida eslaymiz va bir kuni qaytishimizga umid qilamiz,” deydi Bulgakov. “Klub bu yigitlar uchun vaziyat qanchalik og‘irligini yaxshi tushunadi va ularga imkoniyat berayotganidan xursand.”
Binafsha to‘lqin
LNZ akademiyasi tez kengaymoqda. Mashg‘ulot bazasi Ukrainadagi mezonlarga ko‘ra allaqachon juda zamonaviy, ammo uni hali “35 foiz tayyor” deb hisoblashadi. Rejaga ko‘ra, yana uchta maydon, yopiq manej va yangi stadion aynan shu hududda qad ko‘taradi. Bu – kamida besh yillik loyiha.
Shaharning markazidagi qari stadion esa o‘tgan mavsumda yangi hayot ko‘rdi. Tomoshabinlar soni uch barobar oshib, o‘rtacha 2 mingdan oshdi. Urush davrida bu – katta raqam. 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun kirish bepul. Tribunada asta-sekin yangi madaniyat shakllanmoqda: Cherkasy nihoyat oliy darajadagi futbol shahri sifatida tanila boshladi.
“Biz bu shaharni to‘liq binafsha rangga bo‘yamoqchimiz, bu – bizning rangimiz,” deydi Kayuk. “Bu klub – avvalo o‘z odamlarimiz uchun. Lekin biz ukrainaliklar ham bizni o‘zlari bilan bog‘lashlarini xohlaymiz. Mamlakat markazini eslashganda, Cherkasy va futbolni birga tasavvur qilishsin. Ligamizda haqiqiy kuchga aylanishni istaymiz.”
Arsenal’ning burchak zarbalaridagi mahorati bilan olishish hali uzoqda. Ammo Gent birinchi bo‘lib shu binafsha to‘lqinning haqiqiy kuchini his qiladigan chet ellik raqibga aylanishi mumkin.
