2026-yilgi F1: Yangi davrning birinchi yarmidagi asosiy voqealar
Yozgi tanaffus arafasida paddok tinchlangandek tuyuladi, lekin 11ta shiddatli grand-pridan keyin 2026-yilgi mavsum allaqachon o‘z izini qoldirdi. Qoidalar talqoni, yangi yulduzning portlashi, afsonaning qaytishi, kalendarni urush chayqashi – hammasi bir yarim yilga sig‘di. Eng qizig‘i, jamoalar hozircha mavsumda nechta poyga qolganini ham aniq bilmaydi. Biroq bo‘lib o‘tganlariyoq sportning kelajagi haqida ancha narsa aytib bo‘ldi.
Quyida shu yarim mavsumning asosiy chiziqlari.
Antonelli — gipertalent nihoyat uyg‘ondi
Kimi Antonelli 2025-yilda F1 sahnasiga “keyngi avlod supertalanti” degan shov-shuv bilan kirib kelgan, lekin debyut mavsumida bu yorliq og‘irlik qilgandi. Mercedes ichida George Russell uni bemalol bosib o‘tgan, jamoa ichki ierarxiyasi aniq edi.
2026-yil esa bu manzarani butunlay ag‘darib tashladi.
Mercedes kutilganidek, yangi qoidalar davrini eng yaxshi uddalagan jamoa bo‘ldi: 11ta poyganing 8tasida g‘alaba, 10ta poul. Qog‘ozda bu Russellning yili bo‘lishi kerak edi. Amalda esa rulni 19 yoshli italiyalik tortib oldi.
Qishki tanaffus Antonelli uchun sakrash trampliniga aylandi. Russell mavsumni g‘alaba bilan ochdi, lekin tez orada ritmni yo‘qotdi, baxtsizliklar ham yonini qo‘yib yubormadi. Avvaliga bu qarama-qarshilikni omadsizlik soyasi xiralashtirgandek tuyuldi. Vaqt o‘tgani sayin haqiqat ko‘rina boshladi: ayni paytda paddokdagi eng kuchli mashinada aynan Antonelli tepasida mutlaq ustunlik namoyish etmoqda.
Russell mashinaga to‘liq ko‘nikolmay qiynalayotgan bir vaqtda, Antonelli uchun tezlik xuddi tabiiy oqimdek kelayotgandek. Qarorlar keskin, hujumlar qat’iy, bosh esa sovuqqon. U poygalarda o‘zini ko‘p yillik tajribaga ega yetakchidek tutmoqda, xoloski pasportidagi raqamlar buni inkor etadi.
Mavsumning ikkinchi yarmida uni to‘xtatish juda qiyin bo‘ladi. Hozircha hech kimda aniq javob yo‘q.
Qoidalar inqilobi: tezlikdan ko‘ra “zaryad” haqida gap ketmoqda
2026-yilgi reglament F1 tarixidagi eng katta texnik burilish sifatida ta’riflangan edi. Yangi shassi qoidalari asosan ijobiy kutib olindi: mashinalar o‘tgan yilga qaraganda biroz sekinroq, lekin poyga sifati yomonlashgani yo‘q. Muammo boshqa joyda.
Yangi dvigatellar paddokni larzaga soldi.
Rasmiy ravishda ichki yonuv dvigateli va elektr quvvatining 50-50 nisbatiga yaqin taqsimoti (amaliyotda 53-47 atrofida) va yangi arxitektura mashinalarni energiya tanqisligiga olib keldi. Batareya bo‘shagan zahoti, qo‘lingizda atigi taxminan 540 ot kuchi qoladi – bu Formula 3 darajasidagi quvvat, lekin ancha yuqori priyom va grip bilan.
Natija? F1 tarixidagi eng mashhur burilishlarning ko‘pi endi pilotlar tilida “zaryad stansiyalari”. Haydovchilar ularda limitni izlash o‘rniga, batareyani to‘ldirish bilan ovora.
Buning o‘ziga yarasha tomoshabop tomoni ham bor: energiya tanqisligi “yo-yo poyga” deb atalayotgan holatlarni keltirib chiqardi, mashinalar bir necha doira davomida pozitsiyalarni qayta-qayta almashmoqda. Lekin pilotlar buni sun’iy deb hisoblaydi. Ko‘p o‘tishlar shunchaki bir mashinada to‘satdan 350 kVt (taxminan 470 ot kuchi) ustunlik paydo bo‘lgani uchun yuz bermoqda.
To‘rt karra chempion Max Verstappen buni yashirmaydi. U ayrim poygalardan keyin “tomoshabinlar uchun zo‘r ko‘ringan bo‘lishi mumkin, lekin bu haqiqiy F1 ruhi emas” degan mazmunda gapiradi. Ayrim treklar bo‘ylab “F1 mezonlari bo‘yicha juda kam quvvat bilan yurish” uni charchatib bo‘ldi. U yillar davomida bu xavf haqida ogohlantirib kelganini eslatadi va endi bir xil gapni qayta-qayta takrorlashdan ham to‘ygan.
Verstappen va Fernando Alonso boshchiligidagi haydovchilar norozilikni mavsum boshidayoq ochiq ayta boshlashdi. Natijada sport tizimi tez harakat qildi. Uchta poygadan so‘ng texnik reglamentga kichik o‘zgartirishlar kiritildi, dvigatel quvvat taqsimoti esa 2028-yilgacha 60-40 formatiga o‘tkazilishi belgilandi, kelasi yilda oraliq bosqich joriy etiladi.
Bu muammolarni sezilarli darajada yumshatadi, lekin butunlay yo‘qotmaydi.
FIA bu energiya tanqisligi xavfi haqida 2026-yilgacha bo‘lgan yillarda qayta-qayta ogohlantirilgan edi. Endi esa bu holat FIA prezidenti Mohammed Ben Sulayem uchun 2031-yilda tabiiy aspiratsiyali V8 dvigatellariga qaytish g‘oyasini o‘rtaga tashlashga qulay nishonga aylandi.
Bu taklif paddokda katta qo‘llab-quvvatlashga ega emas. 15 yil orqaga qaytish sifatida ko‘rilmoqda, muammolarni tahlil qilgan, yangicha yechim izlagan yondashuv emas. Asl masala – gibrid konsepsiyaning o‘zi yoki turbina emas, balki energiyani qayta tiklash imkoniyatlarining keskin cheklanganida.
MGU-H – turbina va chiqindi gazlardan energiya oladigan tizim – bekor qilindi, old o‘qda energiya yig‘ish taqiqlangan. Sport o‘zini o‘zi burchakka tiqib qo‘ydi.
Endi F1 sovuqqon bosh bilan to‘xtab, kelajak dvigatellaridan nimani xohlashini aniq belgilashi kerak. Ishlab chiqaruvchilar manfaatlarini, yo‘l texnologiyalariga moslikni, iqlim inqirozi bo‘yicha tashvishlarni, shovqin talablari tufayli ayrim shaharlardagi poygalar xavf ostida qolmasligini, narxni pasaytirishni va eng muhimi – pilotlarga deyarli to‘liq quvvatdan foydalanish imkonini beradigan, lekin baribir o‘tishlar uchun imkoniyat qoldiradigan paketni topish lozim.
Hamilton qaytishi: “kabusa”dan keyingi uyg‘onish
Lewis Hamilton uchun 2025-yil Ferrari bilan ilk mavsum – o‘zi aytganidek, “dahshatli tush” edi. Mercedesdagi og‘ir 2024-yil fonida bu inqiroz uning kelajagi haqida ko‘plab savollar tug‘dirdi.
U o‘zi ham o‘tgan yili ayrim paytlarda shubha qilganini tan olgan: balki ma’lum bir yoshdan keyin tezlik chindan ham ketadimi, degan savol uni qiynagan.
2026-yilning birinchi yarmi, ayniqsa, Ispaniya Grand Prisidagi g‘alaba, bu savollarga javob bo‘ldi. 41 yoshli Hamilton “yo‘qotgan” narsasini topgandek.
Ferrari ichida Charles Leclerc bilan kurash endi bir tomonlama emas. O‘tgan yili deyarli biryoqlama kechgan duel bu safar yelkama-yelka davom etmoqda. Hamilton hatto chempionlik poygasida ham ichkarida – Antonellidan 50 ochko orqada bo‘lsa-da, ikkinchi o‘rinda.
Bu qaytish nimaning mevasi? Yangi texnik reglamentdagi mashinaning uning haydash uslubiga mosligi? Ferrari bazasida tinimsiz ishlash, jamoaga yanada chuqurroq singib ketish? Yoki bu yilgi bolid dizayniga uning ayrim istaklari kiritilgani?
Ehtimol, hammasining aralashmasi. Sobiq boshqasi Toto Wolff hatto hazillashib, “balki yangi qiz do‘st ham yordam berayotgandir”, deya Hamiltonning amerikalik media shaxsiyati va biznes ayoli Kim Kardashian bilan munosabatiga ishora qildi.
Shunga qaramay, hamon sayqallash kerak bo‘lgan jihatlar bor: so‘nggi uchta poygada to‘rtta jarima – bu Hamilton uchun g‘ayritabiiy statistika. Lekin uning qayta jonlanishi – o‘zi uchun ham, uning ulkan karerasini kuzatib kelganlar uchun ham yengillik.
Aston Martin: qog‘ozdagi gigant, trekda esa sharmandalik
Agar faqat nomlarga qaralsa, Aston Martin chempionlik uchun kurashishi shartdek tuyulardi. Adrian Newey – dizayn dahosi. Honda – ko‘p karra chempionlikka olib kelgan motorlar ortidagi nom. Kokpitda Fernando Alonso. Orqada Lawrence Stroll va Saudiya kapitali.
Natija-chi? Mavsumning birinchi yarmi – mutlaq muvaffaqiyatsizlik.
Mashina ham, dvigatel ham mavsum boshida raqobatdan yiroq edi. Presezon sinovlaridayoq jamoaning qanchalik ortda qolganini ko‘rgan Stroll deyarli ko‘z yoshiga bo‘g‘ilgani aytiladi. Dastlabki 10 poyga davomida Aston Martin deyarli doim orqa qatorlarda yurdi.
Ammo yozgi tanaffus oldidan bo‘lib o‘tgan so‘nggi poyga – umid uchquni.
Jamoa nihoyat ulkan yangilanish paketini trekka olib keldi: aerodinamik bosim oshirildi, og‘irlik sezilarli qisqartirildi. Natijada aylanma vaqtlardan taxminan ikki soniya yulib olgandek bo‘lishdi. Eng muhimi, bu paket jamoaning so‘nggi uch yil davomida ishonchsizlik uyg‘otgan simulyatsiya va rivojlanish vositalarini oqladi. Avvalgi yangilanishlar kompyuterda bir narsa, trekda boshqa narsa bo‘lib chiqqan edi.
Endi esa 21-23-avgust kunlari bo‘lib o‘tadigan Niderlandiya Grand Prisi uchun yangi Honda dvigateli kutilmoqda. U kichik bo‘lsa-da, oldinga qadam bo‘lishi kerak.
Bu qadamning og‘irligi katta. Alonso Vengriyadan keyin “bosim yo‘q”, deya kulib gapirdi. Kulgi ortida esa aniq haqiqat bor. 44 yoshli ispaniyalik yil oxirida erkin agentga aylanadi va qarorini Honda yo‘nalishi belgilab beradi. Red Bull bilan chempionliklar olib kelgan tajriba endi to‘liq F1 loyihasiga qaytarilgan, lekin Alonso natijani o‘z ko‘zi bilan ko‘rmoqchi.
Agar yangi motor haqiqatan ham qadam bo‘lsa, uning jamoada yana bir yil qolish ehtimoli sezilarli oshadi. Bitta “lekin” bor: Alonso bu yangi dvigatellarni o‘zi yoqtirmasligini yashirmaydi. U o‘zini bu texnik davrda yana qancha vaqt qiynashga tayyor?
Williams: orzudagi sakrash o‘rniga sovuq dush
James Vowles 2023-yilda Williams boshqaruvini qo‘lga olganidan beri bir muddatdan beri bir narsani takrorlab kelardi: 2026 – jamoaning katta sakrash yili bo‘ladi. 2025-yilda kutilmaganda konstruktorda beshinchi o‘rin – bu yo‘lning to‘g‘riligini tasdiqlagandek ko‘rindi. Hamma narsa reja bo‘yicha ketayotgandek edi.
Bu yil esa reallik qattiq zarba berdi.
Yangi bolid kechikdi, taxminan 25 kilogramm ortiqcha vazn bilan trekka tushdi va tezlik yetishmadi. Yarim mavsum yakunlari bo‘yicha Williams – to‘qqizinchi tezkor jamoa, o‘rtacha hisobda oldidagi Haasdan deyarli 0,4 soniya sekin.
Faqat muammolarga botgan Aston Martin va yangi kelgan Cadillac orqada edi. Vengriyada Astonning yangilanishi ish bergach, Williams amalda poygalar bo‘yicha o‘ninchi kuchga tushib qoldi.
Bularning barchasi fonida esa ularning qo‘lida panjaradagi eng kuchli dvigatel – Mercedes agregati bor.
Carlos Sainz va Alex Albon ochiqcha tanqid qilmayapti, intervyularda “to‘g‘ri gaplar”ni aytishmoqda, lekin kayfiyatlari ma’lum. Vowles murakkab yangi reglament bo‘yicha mashina yaratish zavoddagi barcha zaifliklarni ochib tashlaganini tushuntiradi. U o‘xshash gaplarni 2024-yilgi bolid kechikkanida ham aytgandi.
Shunga qaramay, u bu inqirozdan xursand ekanini ta’kidlaydi. Uningcha, hozir amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar jamoani kelajak uchun juda qulay pozitsiyaga olib chiqadi, va agar bu qishda “yarim muvaffaqiyat” bo‘lganida, bu qadar keskin qadamlar tashlanmagan bo‘lardi.
“Yaxshi inqirozni hech qachon zoye ketkazmang”, deydi u. Og‘riqli bo‘lsa-da, Williams bu darsni o‘tishi kerak edi.
Endi savol bitta: yozgi tanaffusdan keyin kim tezroq uyg‘onadi – yangi davrning yetakchisiga aylanayotgan Antonellimi, qayta jonlangan Hamiltonmi yoki o‘z nomiga munosib bo‘lishni nihoyat o‘rganishi kerak bo‘lgan gigantlarmi?
