30 yillik WNBA tarixi: Liberty tunnelida bayram
Yubileylar og‘irlik qiladi. Ular ichimizdagi o‘sha shovqinli ovozni uyg‘otadi: bu kunni albatta nishonlash kerak, aks holda merosni yetarlicha qadrlamayotgandek bo‘lamiz. Raqam nechchi bo‘lishidan qat’i nazar.
Shunga qaramay, o‘zimni WNBA mavsumi boshlanganidan beri go‘yo 15-marta Barclays Center ichida topdim. Maqsad bitta edi: WNBA’ning 30 yilligini va New York Liberty tarixini his qilish, ularni sahnaga chiqarish.
30 yil – bir tunnelga sig‘gan tarix
Liga tug‘ilganidan beri dunyo o‘zgardi. Ayollar basketboli ko‘rinmaydigan chekkadan markaziy sahnaga ko‘tarildi. WNBA endi shunchaki liga emas, sportdagi eng yirik sahnalardan biri. O‘yinchilar ko‘p million dollarlik shartnomalar imzolashmoqda, eng muhimi – ular o‘zlari brendga aylanishdi. Maydon chegarasidan ancha uzoqqa cho‘zilgan shaxsiyatlar, hikoyalar, obrazlar.
2026-yil 9-avgust kuni Barclays Center’ning sanoat uslubidagi tor, ammo ramziy tunnelida Liberty o‘zining 30 yillik izini alohida uslubda nishonladi. Klub sobiq o‘yinchilarini shu tunnel bo‘ylab yurishga taklif qildi – zamonaviy WNBA bilan tenglashib ulgurgan marosimni nihoyat o‘z tanalarida his qilishlari uchun. Ular tanaffusdagi maxsus tadbirda ham sharaflandi.
Bu tunnel oddiy yo‘lak emas. U alohida tomosha. Maydonga chiqishdan avvalgi qisqa nafas, shaxsiyat namoyishi, uslub bayrami. Kamera chaqnaydi, liboslar tilga kiradi, nigohlar uslubni o‘lchaydi. Hozirgi Liberty yulduzlari uchun bu – odatiy marosim. Ammo so‘nggi 20 yillik tarixdagi ko‘plab o‘yinchilar uchun bunday lahza hech qachon bo‘lmagan.
Teresa Weatherspoon: “Men shunchaki o‘zimni kiyyapman”
Tunnel bo‘ylab ilk qadamlardan biri – klub afsonalaridan Teresa Weatherspoon’ga tegishli bo‘ldi. U binafsha blazer, Liberty GLD osig‘ichli taqinchoq va basketbol mavzusidagi tirnoqlari bilan kirib keldi. Ko‘rinishidan ham, qadamidan ham ishonch yog‘ilardi.
“Ayollar sportining evolyutsiyasi hamma uchun katta bo‘lgan. U doim katta bo‘lgan, endi esa uning o‘sishini ochiq ko‘ryapsiz, ayniqsa ayollar sportini targ‘ib qilayotganimizda,” deydi u. So‘ng kulib, bir og‘iz gap qo‘shadi: “Men shunchaki o‘zimni kiyyapman.”
Bu so‘zlar tunnel ma’nosini aniq ifodalaydi. Bu yerda libos – faqat mato emas. Bu – tarix, o‘zini anglash, ko‘rinish huquqi.
Kym Hampton: “O‘shanda ham nimadir kiygan bo‘lardim”
New York Liberty tarixidagi ilk markaz – Kym Hampton – esa tunnelga kirarkan, o‘tmish va bugunning o‘rtasida ko‘prik bo‘lib turdi. U 90-yillardagi New York Liberty libosidan Loral Yee qayta ishlagan maxsus ko‘rinishda paydo bo‘ldi: zargarlik bilan bezatilgan basketbol sumkasi, tosh va payetkalar bilan qoplangan forma-ko‘ylak. Har bir detal “biz bu yerda bo‘lganmiz” deb baqirardi.
U tunnel bo‘ylab yurar ekan, xayoli o‘sha davrga qaytdi – bu marosim u o‘ynagan yillarda mavjud bo‘lganida nimalar bo‘lishi mumkin edi?
“O‘shanda ham nimadir kiygan bo‘lardim. O‘shanda ozg‘in edim – albatta bunga energiya sarflagan bo‘lardim,” deydi u kulib. Bugungi basketbol uslub ikonalaridan kimga o‘xshashini so‘rashganda, u o‘zini A’ja Wilson va Angel Reese’ga yaqin deb bilishini aytadi.
Bu taqqoslash bejiz emas. Hampton ham o‘z davrida cheklangan imkoniyatlar fonida uslub orqali o‘z ovozini topishga urinardi. Faqat o‘sha paytda kamera kamroq, sahna kichikroq edi. Bugun esa o‘sha orzular tunnel chiroqlarida aks etmoqda.
“Ayollar sportining evolyutsiyasi zo‘r bo‘ldi, ajoyib bo‘ldi. New York Liberty hanuz mavjudligi ham o‘zi bir mo‘jiza. Biz uchun esa eng asosiysi – bizni ko‘radigan, bizga g‘amxo‘rlik qiladigan, o‘yinchilarni ko‘radigan egalar bo‘lishi,” deydi Hampton.
Uning gaplari Liberty tarixidagi og‘riqli va faxrli nuqtalarni birday ochib beradi. Klub bir necha marta qayta qurildi, lekin yo‘qolmadi. Bu davomiylik bugungi marosimning asl mazmuni.
Tunnel – yangi avlod marosimi, eski avlod mukofoti
Vickie Johnson, Trena Trice-Hill kabi 1997–2005-yillar oralig‘ida klub sharafini himoya qilgan ism-shariflar ham shu yo‘lakdan yurdi. Ular uchun bu – faqatgina nostalgiya emasdi. Bu, asosan, kechikkan, ammo nihoyat berilgan e’tirof edi.
Bugungi WNBA o‘yinchilari uchun tunnel – o‘yin kuni skriptining ajralmas qismi. Ular bu yerda brendlar bilan ishlaydi, o‘z uslubini namoyish etadi, ijtimoiy tarmoqlarni larzaga soladi. Lekin Liberty tarixining dastlabki boblarini yozgan ayollar bunday sahnaga ega emasdi. Ularning mehnati ko‘pincha faqat statistik jadvalda qolib ketdi.
Endi esa ularning hikoyasi ham tunnel devorlarida aks sodayapti.
Barclays Center’dagi bu kecha shunchaki yubiley emasdi. Bu – 30 yil davomida ko‘pincha soyada qolgan avlodlarga: “Biz sizni ko‘ryapmiz,” degan ishoradir. Ularning orzulari bugungi multimillioner yulduzlarda davom etmoqda, bugungi yulduzlarning uslubi esa o‘sha birinchi qadamlar, birinchi mavsumlar, birinchi Liberty formalaridan ildiz oladi.
Savol endi bitta: bu tunnel keyingi 30 yilda yana qanday hikoyalarni ko‘radi?
