Afrika chempioni: Marokash yoki Senegal?
Afrika futboli eng keskin savollaridan biriga javobni sud zalida kutyapti. Court of Arbitration for Sport (CAS) 2025 yilgi Africa Cup of Nations finali bo‘yicha bahsni ko‘rib chiqish sanasini rasman e’lon qildi: tinglov 8 oktabr kuni Lozanna shahrida, Shveysariyada bo‘lib o‘tadi.
Bu sana – shunchaki kalendardagi raqam emas. Bu, qit’a chempionining kim bo‘lishini hal qiladigan kun.
Senegalning apellyatsiyasi va CAF qarori
Senegal Futbol federatsiyasi 25 mart kuni rasmiy apellyatsiya kiritgan edi. Ularning talabi aniq: CAF qarorini bekor qilish.
CAF final atrofida yuz bergan voqealardan so‘ng Senegalni “finaldan voz kechdi” deb baholadi va Marokashga 3:0 hisobida texnik g‘alaba, demak, 2025 yilgi Africa Cup of Nations chempionligi bilan birga topshirdi.
Senegal bunga rozi emas. Ular nafaqat qarorni bekor qilishni, balki o‘zlarini turnir chempioni sifatida tan olinishini ham so‘rab CASga murojaat qilgan.
Bu endi oddiy intizomiy ish emas. Bu – kubok taqdirini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan apellyatsiya.
Yopiq eshiklar ortidagi tinglov
CAS bugungi bayonotida tomonlar ishni tezlashtirish tartibida ko‘rishga rozi bo‘lmaganini ma’lum qildi. Demak, ish sud reglamentida belgilangan odatdagi muddatlar bo‘yicha yuradi.
Tinglov sanasi barcha tomonlar bilan kelishilgan. Hech bir tomon ochiq sud majlisini so‘ramadi, shu bois Lozannadagi tinglov yopiq eshiklar ortida o‘tadi.
Tinglov tugagach, hakamlar hay’ati muzokaraga kirishadi. Yakuniy qaror esa keyinroq e’lon qilinadi. CAS hozircha hukm sanasini belgilay olmaydi va ayniqsa bitta narsani qat’iy ta’kidladi: 8 oktabr kuni, tinglov o‘tadigan kunda hech qanday yakuniy qaror chiqmaydi.
Mish-mishlarga qarshi ogohlantirish
Rasmiy bayonot fonida yana bir muhim nuqta ko‘tarildi. CAS ish bo‘yicha internetda tarqalayotgan noto‘g‘ri ma’lumotlardan ogohlantirdi. Ularning pozitsiyasi qat’iy: faqat rasmiy kanallardan berilgan ma’lumotlarga ishonish mumkin.
Har qanday e’lon CASning rasmiy saytida paydo bo‘ladi. Sud akkreditatsiyadan o‘tgan OAVni savollar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ularning media ofisiga murojaat qilishga chaqirdi.
Bu ogohlantirish bejiz emas. O‘tgan oy CAS Senegal foydasiga qaror chiqargani haqidagi mish-mishlar muxlislar platformalarida keng tarqalgan, biroq sud bu xabarlarni allaqachon rad etgan edi.
Finalni portlatgan lahza: penalti, maydonni tark etish va 3:0 “qog‘ozdagi” hisob
Mo‘jiza maydonda emas, protokolda yuz berdi.
Finalda qo‘shimcha bo‘limlar chog‘ida hakam Marokash foydasiga penalti belgiladi. Senegal futbolchilari bunga norozilik bildirib, qisqa muddatga maydonni tark etishdi. Shunga qaramay, penalti bajarildi, ammo gol bo‘lmadi.
Oradan ko‘p o‘tmay Senegal Bab Gaye orqali gol urdi. Futbol bo‘yicha hikoya shunday yakun topgandek tuyuldi: penalti yo‘q, raqib jazolanmadi, Senegal esa maydonda javob qaytardi.
Ammo CAF apellyatsiya qo‘mitasining qarori barchasini ostin-ustin qildi. Marokashga 3:0 hisobida texnik g‘alaba berildi, Senegal esa qoidabuzarlik qilgan jamoa sifatida jazoga tortildi. Penalti golga aylangani yo‘q, biroq protokolda Marokash chempion bo‘lib qoldi.
Senegal Futbol federatsiyasi bu qarorni keskin rad etdi. Ular uni “adolatsiz” va “ma’muriy o‘g‘irlik” deb atab, ishni CASga olib chiqdi. Endi aynan Lozannadagi hakamlar hay’ati bu bahsga nuqta qo‘yadi.
Afrika nafasini ichiga yutgancha kutmoqda
Bugun qit’a bo‘ylab bitta savol aylanmoqda: CAS 17 mart kungi CAF qarorini kuchida qoldiradimi yoki uni butunlay bekor qiladimi?
Variantlar aniq va keskin. Bir tomonda – CAF qarori o‘z kuchida qoladi, Marokash 2025 yilgi Africa Cup of Nations chempioni sifatida tarixda qoladi. Ikkinchi tomonda – jazoni bekor qilish, maydondagi natijani tiklash va kubokni Senegal qo‘liga topshirish ssenariysi turibdi.
Afrika uchun bu ish oddiy huquqiy bahs emas. Bu – finalning taqdiri, kubokning manzili, tarix kitoblaridagi bir satrning qayta yozilish ehtimoli.
Endi hammasi 8 oktabr kuni yopiq eshiklar ortida boshlanadigan tinglovga bog‘liq. Savol esa hanuz o‘sha: 2025 yilgi Afrika chempioni sifatida qaysi nom abadiylashadi – Marokashmi yoki Senegal?
