Ajax qayta qurilishi: Cruyffning jasur tavakkali
Amsterdamda yozgi oynaning ohangi aniq bo‘ldi: Ajax endi bozor chetida kuzatuvchi emas, balki sahnaga qaytgan yirik aktyor. Klub sport direktori Jordi Cruyff ESPN NL bilan suhbatda shiddatli transfer davrini tahlil qilar ekan, asosiy xabarni yashirmadi – bu yozda Amsterdam yana katta futbol xaritasining markaziga qaytishga urinib ko‘rdi.
Marc-Andre ter Stegen, Sofyan Amrabat, Julian Brandt. Bu ismlar odatda yevropalik gigantlar bilan yonma-yon tilga olinadi, lekin bu safar ularni qayta qurilayotgan Ajax loyihasi o‘ziga tortdi. Cruyffning fikricha, bunga eng katta sabab – klub nomining o‘zi.
U shunchaki moliyaviy paket yoki taktika chizmalarini gapirmaydi. U ko‘zlardan boshlaydi. “Ajax” degan nom tilga olingan lahza, uning aytishicha, nishon bo‘lgan futbolchilarning nigohi o‘zgaradi. Qiziqish paydo bo‘ladi. Bu, Cruyff nazarida, hali ham Amsterdam klubining dunyo futbolidagi nufuzini ko‘rsatib turibdi. Maqsad esa oddiy: tepadagi o‘rnini qaytarib olish. Hozirning o‘zida g‘alaba qilishni xohlaydigan, cho‘qqida o‘ynashga tayyor bo‘lgan futbolchilar aynan shuni izlayapti.
Brandt bo‘yicha “jim operatsiya”
Cruyff bu oynada ko‘plab muzokaralar olib bordi, lekin u o‘z uslubini texnik tafsilotlardan ko‘ra insoniy aloqaga tayanadigan yondashuv deb ta’riflaydi. Uning shaxsiycha eng yoqimli lahzasi? Julian Brandt transferi.
Bu bitim Ajax uslubiga xos bo‘lmagan darajada yashirin olib borildi. Odatda Amsterdam klubi atrofidagi mish-mishlar tez tarqaladi, lekin bu safar eshiklar berk qoldi. Muzokaralar ichkarida tugadi, tashqariga esa faqat yakuniy zarba – juma oqshomidagi kutilmagan e’lon chiqdi. Klub bir lahzaga axborot oqimini o‘zi boshqarayotganini ko‘rsatdi. Cruyff aynan shuni alohida urg‘uladi: bu safar ma’lumot qachon chiqishini klubning o‘zi belgiladi.
U otasi Johan Cruyffning mashhur gapini eslatib, transfer siyosatiga ham shuni qo‘lladi: “Agar zarba bermasang, gol ham bo‘lmaydi.” Ba’zan shunchaki urinib ko‘rish kerak, deydi u. Bu oynada Ajax aynan shuni qildi – katta ismga zarba berdi.
Katta maoshlar, lekin boshqa turdagi xavf
Tashqaridan qaraganda savol tabiiy: bu darajadagi futbolchilarni jalb qilish Ajaxning maosh tizimini portlatmayaptimi? Cruyff tanqidlarni yaxshi biladi, lekin u o‘z pozitsiyasida qat’iy. Uningcha, klubning asosiy “himoya mexanizmi” – transfer to‘lovisiz kelganlar va ijaralar.
U raqamlarni sanab o‘tishga hojat qoldirmadi: o‘n bir yangi futbolchidan sakkiztasi yoki erkin agent, yoki ijarada. Ya’ni, maosh baland bo‘lishi mumkin, lekin eng katta xavf – klubdan klubga o‘tadigan ulkan transfer summalari – bu safar deyarli yo‘q. Cruyffning ta’kidlashicha, aynan o‘sha to‘lovlar klubni moliyaviy jihatdan eng ko‘p siqib qo‘yishi mumkin. Transfer haqqisiz kelgan futbolchi bilan esa moslashish, shartnomani qayta ko‘rib chiqish yoki keyinroq ajralish ancha oson.
U yana bir muhim nuqtani ko‘rsatdi: sotuvdan tushgan daromad sarf-xarajatlardan ancha yuqori bo‘lgan. Chempionlar Ligasi daromadidan mahrum bo‘lish fonida ham balans sog‘lom qolganini aytadi. Uning iborasi qat’iy: bu strategiya xavfli emas. Xavf – qimmat transfer to‘lovlarida.
Godts ketdi, lekin tizim o‘zgarmaydi
Ajaxda bitta haqiqat o‘zgarmaydi: yosh iqtidorlar keladi va bir kun ketadi. Mika Godtsning Paris Saint-Germain safiga o‘tishi ham shu zanjirning navbatdagi bo‘g‘ini. Cruyff buni og‘riqsiz qabul qilmaydi, lekin realistik qaraydi. Eredivisie, xususan Ajax, Yevropa grandlariga sakrash maydonchasi bo‘lib qolayotganini tan oladi.
Bu tizimni buzish qiyin. Yulduz bo‘lish arafasidagi yosh futbolchi uchun Amsterdam – ideal platforma. Klub esa, o‘z navbatida, ularning keyingi bosqichga sakrashidan moliyaviy foyda ko‘radi. Savol shundaki, bu safar tajribali yulduzlar bilan birga qanchalik tez natija ko‘rsatish mumkin?
Endi navbat – De Topper
Endi hamma nazar maydonga qaraydi. Oldinda – PSV bilan De Topper. Aynan shu o‘yin yangi Ajaxning real darajasini ilk bor sinovdan o‘tkazadi.
PSV – hozircha barqarorlik timsoli. Tuzilishi aniq, tizimi ishlaydigan jamoa. Cruyff buni tan oladi, raqibni “tayyor mahsulot” sifatida ko‘radi. Lekin u baribir maqsadni pasaytirmaydi: Ajax har bir sovrin uchun kurashishi kerak. Rebuilding, o‘tish davri, vaqt so‘rash – bu atamalar ichki kiyimxonada emas, tashqi bahs-munozaralarda qolishi mumkin. Klub ichida shior boshqacha: “Biz katta qadam tashladik, endi buni maydonda isbotlashimiz kerak.”
Yozgi oynaning shov-shuvi tugadi. Endi navbat ter Stegenning seyvlariga, Amrabatning markazdagi janglariga, Brandtning ijodiga keldi. Ajax bu yozda o‘q uzdi. Endi savol bitta: bu zarbalar Amsterdamni yana Yevropa cho‘qqilariga olib chiqadimi yoki bu jasur loyiha yana bir qayta qurilish bosqichiga aylanib qoladimi?
