Anders Limpar: Arteta va Arsenalning yangi davri
Anders Limpar nazarida Mikel Arteta allaqachon futbol bosh murabbiyi orzu qiladigan eng qulay manzilda – Londonning shimolidagi o‘z “laboratoriya”sida o‘tiribdi. Uningcha, bu bosqichdan keyin klubni tark etish haqida o‘ylashning o‘zi ortiqcha.
Sobiq “Arsenal” yulduzi SveaCasino’ga bergan intervyusida klubning hozirgi maqomini keskin ohangda ta’riflab, Arteta uchun boshqa variantlarni deyarli ma’nosiz qilib qo‘ydi. Limpar fikricha, “Arsenal” bugun nafaqat Angliyada, balki butun Yevropada eng jozibali manzillardan biriga aylangan.
U shunday deydi: hozir “Arsenal”ga dunyoning eng kuchli futbolchilari o‘zlari kelishni xohlaydi. Klubning o‘zi ham, ambitsiyasi ham kattalashgan. Limpar bugungi “Arsenal”ni Yevropaning eng yaxshi yoki eng yaxshi bo‘lmasa ham ikkinchi jamoasi sifatida ko‘radi. Uningcha, bu darajada turgan murabbiy boshqa joy izlashga majbur emas.
Limparning tasviriga ko‘ra, “Arsenal” hozir shunday nuqtaga chiqqanki, to‘rt frontda ham yuksak marralar uchun kurashish real maqsadga aylangan. Premier League, ichki kuboklar, Yevropa sahnasi – hammasida chuqur bosqichlarga kirib borish imkoniyati bor. Shunday klubga kim o‘ynashni xohlamaydi?
U tarkibdagi raqobat darajasini ham keskin chizadi: bu jamoada “shunchaki yaxshi” futbolchi uchun joy yo‘q. Agar sen faqat yaxshi bo‘lsang, Limparning kinoyali gapiga ko‘ra, “Brighton”, “Fulham” yoki shunga o‘xshash jamoalarga borishing mumkin. “Arsenal” esa faqat juda yuqori darajadagi futbolchilarni ko‘tara oladi.
Shu nuqtada Limpar Arteta uchun boshqa gigantlar – “Barcelona” yoki “Manchester City” – ham jozibali emasligini aytadi. Uningcha, u yerda ham Arteta hozir “Arsenal”da qo‘lida boridan yaxshiroq infratuzilma yoki sharoit topmaydi. Aksincha, London klubi hali ham uni yanada kuchli tarkib bilan ta’minlashda davom etmoqda.
Ammo bu ertakning ikkinchi tomoni bor. Limpar aynan shu qudrat Artetani eng murakkab sinovga olib chiqishini ta’kidlaydi. Jamoani qurish – bir masala, uni boshqarish – butunlay boshqa daraja.
U aniq qo‘yadi: haqiqiy jahon darajasidagi jamoa uchun faqat maydondagi o‘nta super yulduz yetarli emas. Zaxirada ham, hatto ba’zan umuman maydonga tushmaydigan bo‘lsa ham, yana o‘nlab yuqori darajadagi futbolchilar bo‘lishi kerak. Mana shu joyda murabbiylik hunari keskin og‘irlashadi.
Limpar Pep Guardiola va Jurgen Klopp misolini keltiradi. Ularning ham eng katta bosh og‘rig‘i aynan shu bo‘lgan – yulduzlar bilan to‘la kiyinish xonasini boshqarish, hammani baxtli ushlab turish, hech kimni yo‘qotib qo‘ymaslik. Endi esa xuddi shu bosim Arteta yelkasiga tushmoqda.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Artetaning “haqiqiy ishi” endi boshlanadi. Taktika, pressing, kombinatsiyalar – bular ishning faqat bir qismi. Endi u psixologiya bilan shug‘ullanishi, har bir futbolchini o‘z soyaboni ostida ushlab turishi, hech kimni chetda qolib ketgandek his qilmasligiga erishishi kerak. Bu esa top-klub murabbiyligi degan kasbning eng og‘ir tomoni.
Limpar murabbiylikni “qattiq biznes” deb ataydi. U biladi: bu darajada har bir qaror, har bir almashtirish, har bir zaxirada qoldirishning narxi bor. Arteta esa aynan shunday bosimni orzu qilgan – har o‘yinda deyarli eng kuchli o‘nta futbolchini tanlash imkoniyati, tarkib uchun og‘ir qarorlar, katta maqsadlar.
Lekin mavsum davomida jarohatlar bo‘ladi. Qizil kartochkalar, formasini yo‘qotgan futbolchilar, kutilmagan pasayishlar bo‘ladi. Ana o‘sha paytda murabbiy zaxiraga qaraydi. Agar o‘sha paytda ham o‘yinchilar yuzida norozilik, ichida g‘azab bo‘lsa, Limpar ogohlantiradi: bu kim bo‘lishingdan qat’i nazar, juda xavfli holat.
U futbolchining boshidagi ichki monologni ham chizib beradi: maydonga g‘azab bilan, o‘zini isbotlash istagi bilan chiqishi kerak. “Men hozir maydonda o‘sha odam uchun yuguraman va unga ko‘rsataman”, degan kayfiyatda. Mana shu joyda futbol psixologiyasi ishga tushadi, deydi u. Aynan o‘shanda futbolchi ham xavfli qurolga aylanadi, murabbiy ham.
Limparning fikricha, Arteta aynan shu chiziqda turibdi: agar bu nozik muvozanatni noto‘g‘ri boshqarsa, juda xavfli vaziyatga tushib qolishi mumkin. Agar to‘g‘ri boshqarsa, “Arsenal” kiyinish xonasidagi bu yulduzlar portlashi klub tarixidagi eng kuchli davrni boshlab berishi mumkin. Savol endi bitta: Arteta bu bosimni ko‘tara oladimi yoki yo‘q?
