Andoni Iraola qo‘lida Liverpool: Qimmatbaho, lekin nomutanosib jamoa

Yozgi transfer oynasi yakunida raqamlar bir narsani aytadi, maydon esa boshqasini. Liverpool yana 200 million funtdan ortiq sarfladi, klub tarixidagi eng qimmat tarkib yig‘ildi. Lekin Andoni Iraola yangi mavsumni balansdan ko‘ra savollar ko‘proq bo‘lgan jamoa bilan boshlayapti.

Jamie Carragher buni qisqa va aniq ifodaladi. Sky Sports efirida u shunday dedi: “Bu balansli tarkibga o‘xshamaydi. Liverpool qanot himoyachilarda qisqa, ehtimol yana bitta yarim himoyachiga ham muhtoj.” Bu gaplar 123 million funt evaziga Paris Saint-Germain’dan olib kelingan Bradley Barcola fonida aytilgani yanada keskinroq eshitiladi.

Salah ketdi, o‘ng qanot bo‘sh qoldi

Mohamed Salah – Premier League tarixidagi eng yaxshi chap oyoqli o‘ng qanot hujumchisi – endi yo‘q. O‘rniga esa Liverpool deyarli hammasi chap qanotda o‘ynashni xush ko‘radigan hujumchilarni to‘pladi. Liniya bo‘ylab og‘irlik bir tomonga og‘ib ketgandek.

Carragherning xavotiri ham shundan: “Liverpool’da sof o‘ng qanot hujumchisi yo‘q. Mo Salahga o‘xshagan chap oyoqli o‘ng tomondagi futbolchimiz yo‘q. Hafsalam pir bo‘ldi. Hozircha o‘ng qanotda nima qilmoqchi ekanimizni tushunmayapman.”

Barcola ko‘p pozitsiyada o‘ynay oladi, bu uning kuchli tomoni. Lekin bu darajadagi summa uni eng yaxshi nuqtasida ishlatishni talab qiladi. O‘ng qanot esa aynan o‘sha nuqta ekani shubhali. Hozircha Cody Gakpo chapdan harakat qilmoqda, o‘sha hududda ilgari Florian Wirtz va Hugo Ekitike ham sinab ko‘rilgan.

Akademiyadan chiqqan Rio Ngumoha o‘tgan mavsumni chapda yorqin boshladi, ammo tayyorgarlik o‘yinlarida uni qarama-qarshi qanotga surishdi. Yana bir nom – Victor Munoz. U ham atigi bir mavsum yuqori ligada o‘ynagan, asosiy roli esa yana o‘sha, chap qanot hujumchisi.

Bu faktlarning o‘zi Liverpool skautlar bo‘limini “inqiroz”ga chiqarib qo‘ymaydi. Hozircha bu ko‘proq g‘alati manzara, xolos. Ammo muxlislar uchun xavotirli tomoni boshqada: jamoa ayrim chiziqlarda haddan tashqari to‘yingan, boshqalarida esa sezilarli bo‘shliq bor.

Frimpong – Trent o‘rnini bosuvchi emas edi. Ammo…

O‘tgan yozda Jeremie Frimpong kelganida klub uni Trent Alexander-Arnold o‘rnini bosuvchi sifatida emas, deb ta’kidladi. Amalda esa nima bo‘ldi? Mavsumning dastlabki ikki uchrashuvida niderlandiyalik futbolchi aynan o‘sha, o‘ng qanot himoyasi chizig‘ida to‘liq ishlatilmoqda.

Conor Bradley jarohat olgan bir paytda Frimpong bu pozitsiyada yagona tabiiy variantga aylandi. Dominik Szoboszlai’ni o‘sha tomonga surish takliflari bor, lekin bu allaqachon murosaga o‘xshaydi. Markaziy himoyachini qanotga chiqarish esa Iraola tizimida qanot himoyachilarining ahamiyatini hisobga olsak, yanada xavfli variant.

Statistika ham buni ko‘rsatib turibdi: Frimpong va Milos Kerkez bu mavsum Premier League’da eng ko‘p sprint qilayotgan uch futbolchi ichida. Ularning ustidan faqat bitta ism – Iraola sobiq jamoasi Bournemouth futbolchisi Adrien Truffert. Bu murabbiyning futbol falsafasi uchun qanotlar naqadar muhimligini aytib turibdi.

Slot davridagi chempionlik mavsumiga nazar tashlasak, o‘rtacha pozitsiyalar xaritasida bir narsa yaqqol ko‘rinadi: qanot himoyachilar oldinga otiladi, ko‘pincha bir vaqtda. Natijada yarim himoyachilar orqani yopishi, qarshi hujumlarni bo‘g‘ishi shart bo‘ladi.

Yarim himoya – bo‘sh qolayotgan halqa

Aynan shu yerda savol tug‘iladi: bu Liverpool bunga tayyormi? Ryan Gravenberch Arne Slot qo‘l ostida chempionlikka katta hissa qo‘shdi, lekin endi boshqa murabbiy, boshqa talablar. Alexis Mac Allister so‘nggi 18 oyda jismoniy jihatdan biroz pasaygani ko‘rinib turibdi. Shunday bo‘lsa, Iraola qarshi hujumlarni to‘xtatish uchun yetarlicha profilga ega futbolchilarga egami?

U umuman klassik tayanch yarim himoyachiga suyanmoqchimi? Bournemouth davrida Iraola o‘yinchilaridan baland pressing, oldinda to‘pni qaytarib olishni talab qilgan. Alex Scott “to‘psiz o‘yinda juda agressiv” bo‘lish haqida gapirgan, Tyler Adams esa “to‘pni maydonning yuqori qismida yutib olishga ishonch” borligini ta’kidlagan.

Allaqachon muammo alomatlari ko‘rina boshladi. Carragher shunday dedi: “Menimcha, bu yarim himoya tarkibi bilan ishlamaydi. Gap faqat futbolchilarda emas, murabbiy talab qilayotgan struktura ham ishlamayapti.”

Mavsumning ilk Premier League uchrashuvida atigi besh daqiqa o‘tganda Liverpool’ning “rest defence”i ochilib qoldi. Qanot himoyachilar juda baland, markaziy himoyachilar esa chuqur, ularning orasidagi bo‘shliqni esa birorta yarim himoyachi yopmadi. Newcastle aynan o‘sha hududdan foydalandi va gol urdi.

Virgil van Dijk tobora ko‘proq orqaga chekinishni afzal ko‘rayotgan, qanot himoyachilar esa oldinga uchayotgan bir paytda bu zaiflik oson yo‘qolmaydi. Natijada Iraola qo‘lida klub tarixidagi eng qimmat, lekin so‘nggi o‘n yillikdagi eng ko‘zga tashlanarli darajada nuqsonli tarkib bilan qolmoqda.

Murosalar davri boshlanadimi?

Bozor yopildi. Endi yechimni ichkaridan topish kerak. Bu esa murosalarsiz bo‘lmaydi.

Carragher shunday deydi: “Hujumdagi kuchimizni, erkinlikni, ko‘p futbolchi bilan hujumga qo‘shilishni yo‘qotishni xohlamaysiz, lekin yaqinda aynan shuning uchun, ayniqsa birinchi gol paytida jazolandi jamoa. To‘g‘ri ‘lockdown’ qilmadik.”

U davom etadi: “Balans kerak. Bir tomonda hammani oldinga yuborib, ikkinchi tomonda hammani orqada ushlab bo‘lmaydi. Ryan Gravenberch’ga ‘to‘pni olib yurma, jarima maydoniga kirmay qo‘y’ deyishni xohlamayman.”

Murabbiylar shtabining vazifasi – o‘yinchilarga vaziyatni o‘qishni o‘rgatish. “Har safar joystick bilan boshqarib bo‘lmaydi. Ayrim futbolchilar xavfni sezishda juda yaxshi. ‘Hozir borolmayman, qolishim kerak’ degan qarorni o‘zi qabul qilishi lozim. Ana shu vaziyatni tanish – ishning o‘zi.”

Hozircha Liverpool uchun yuqori hisobli duranglar mantiqan to‘g‘ri ko‘rinadi. Kuchli hujum, xavfli bo‘shliqlar, tezlik, betartib pressing. Bu jamoa raqiblarni kuch bilan bosib tashlaydimi yoki o‘z zaifliklariga o‘zi qurbon bo‘ladimi – mavsum shuni ko‘rsatadi.

Bir narsa aniq: bu Liverpool mukammal emas. Lekin tomosha qilmaslikning iloji yo‘q.