Andy Burnham chaqiradi Infantino iste’foga
Futbol siyosatidagi bosim halqa kabi torayib bormoqda. Endi maydonga na murabbiy, na sardor, balki yirik davlat rahbari tushdi.
Angliya bosh vaziri Andy Burnham Fifa prezidenti Gianni Infantino’ni Jahon chempionati tijoriy ulushini sotish rejasidan so‘ng iste’foga chaqirdi. Uning so‘zlari yumshoq diplomatik ogohlantirish emasdi – bu ochiqchasiga zarba bo‘ldi.
“Noto‘g‘ri odam noto‘g‘ri joyda”
Sheffielddagi jamoat markaziga tashrifi chog‘ida Burnhamdan Fifa rejasi haqida so‘rashdi. U ortga bir qadam ham chekmadi.
“Bu taklif haddan tashqari, mutlaqo g‘ayrioddiy. Bunday g‘oya umuman ko‘tarilgani o‘ziyoq, meningcha, Fifa rahbarligida noto‘g‘ri odam o‘tirganini ko‘rsatadi”, – dedi u.
Infantino UEFA va boshqa a’zolik tashkilotlarining keskin qarshiligiga qaramay, rejasidan qaytmasligi ma’lum bo‘lgach, Burnhamning reaksiyasi yanada keskinlashdi: “Haqiqatan ham shunday qildimi? Rostdanmi?”
Shu tariqa u Infantino iste’fosini ochiq talab qilgan dunyodagi ilk yirik davlat rahbariga aylandi. Bu endi oddiy ichki futbol tortishuvi emas, global siyosiy bosimga aylangan mojaro.
4,2 milliard dollarlik bahs
Fifa rejasi sodda, ammo xavfli: Jahon chempionati bilan bog‘liq tijoriy huquqlarni jamlaydigan alohida investitsion tuzilma yaratiladi va uning bir qismi investorlar qo‘liga 4,2 milliard dollar evaziga o‘tadi.
Raqamlar chiroyli. Lekin futbol olamida raqamlar hamisha ham eng asosiy mezon emas.
Yevropaning barcha 55 assotsiatsiyasi bo‘ykot tahdidi bilan chiqayotgan bir paytda Fifa bu savdoni davom ettirish niyatida ekanini ochiq aytmoqda. Shuning ortidan tashkilot boshqaruv tizimini zudlik bilan qayta ko‘rib chiqish talablari kuchayib ketdi.
Ichkaridan kelgan qarshilik
Bosim faqat tashqaridan emas. Infantino’ning eng yaqin doiralaridan biri ham bu rejaga chiday olmadi.
Carlos Cordeiro – 2021 yildan beri Fifa prezidentining katta maslahatchisi bo‘lib ishlagan mutaxassis – payshanba kuni iste’fo berdi. U buni “futbol uchun yomon bitim” deb atadi.
“Ichkarida jim turib turolmayman. Fifa Jahon chempionatidagi ulushni sotishni ko‘rib chiqayotgan bir paytda men chetda tomoshabin bo‘lib turolmayman. Bu taklifni ishlab chiqishda ishtirok etmaganman va uni mutlaqo rad etaman. Bu Fifa a’zo assotsiatsiyalari uchun yomon, futbol uchun yomon, o‘yin kelajagi uchun yomon bitim”, – dedi u o‘z bayonotida.
Cordeiro nafaqat Fifa, balki yozgi Jahon chempionati bo‘yicha Oq uy ishchi guruhining ham katta maslahatchisi sifatida ishlagan edi. Demak, bu shunchaki navbatdagi norozilik xati emas, tizim ichidagi ogohlantiruvchi signal.
“Futbol investorlarning mulki emas”
Burnhamning pozitsiyasi esa shaxsiy hissiyot bilan ham qorishgan. U umrbod Everton muxlisi. Uning futbolga qarashi stadionda o‘sib chiqqan avlod qarashi.
“Buni juda aniq aytmoqchiman. Futbol investorlarning mulki emas. U tribuna to‘ldiradigan, yon chiziq bo‘ylab yomg‘irda ham, shamolda ham, har hafta turib beradigan odamlarniki”, – degan edi u avvalroq.
Uningcha, Jahon chempionati oddiy “mahsulot” emas.
“Jahon chempionati – dunyo sportidagi eng buyuk musobaqa, uni hech kim sotish uchun olmagan. Bitimni xohlagancha chiroyli qilib bezang. Bir bo‘lagini sotganingiz zahoti, siz o‘zingizni sotgansiz”, – deya qat’iy fikr bildirdi bosh vazir.
Fifa uchun burilish nuqtasi?
Bir tomonda – 4,2 milliard dollarlik kapital, global brendni yanada kattaroq biznesga aylantirish vasvasasi. Ikkinchi tomonda – bo‘ykot bilan tahdid qilayotgan Yevropa, iste’foga ketgan eng yaqin maslahatchi va endi ochiqchasiga norozilik bildirayotgan davlat rahbarlari.
Infantino bu bo‘ronni yenga oladimi yoki Jahon chempionati atrofidagi bu savdo uni o‘zidan ham qimmatga tushadimi – endi butun futbol olami ana shu savolga javob kutyapti.
