Angliya – Norvegiya: chorak finaldagi superforvardlar to‘qnashuvi

Meksikaga qarshi afsonaviy bo‘lib ulgurgan 1/8 finaldan omon chiqqan Angliya endi shanba kuni chorak finalda Norvegiyani kutib oladi. Turnir tobora siqilmoqda, xatolar narxi keskin oshdi. Shunday pallada esa sahnani ikkita gigant egallaydi: Harry Kane va Erling Haaland.

Bu faqat chorak final emas. Bu — ikkita superforvardning to‘qnashuvi. Kim ustun keladi?

Haaland – “Oltin butsa” poygasida oldinda

Harry Kane uchun bu jahon chempionati ham yomon o‘tayotgani yo‘q, lekin raqamlar bir haqiqatni aytib turibdi: hozircha Erling Haaland oldinda.

Norvegiya yulduzi 7 ta gol urgan. U Kylian Mbappé bilan teng, Lionel Messi’dan atigi bitta ortda, Kane’dan esa bitta oldinda. Eng qiziq tomoni — Haaland bu natijaga bitta o‘yin kam o‘tkazgan holda erishdi. Norvegiya guruhdan muddatidan oldin chiqqach, murabbiy Stale Solbakken Frantsiyaga qarshi so‘nggi o‘yinda tarkibni deyarli butunlay yangiladi va Haalandni zaxirada qoldirdi.

Shuning natijasida Haalandning bu yozdagi gollar koeffitsiyenti 90 daqiqaga 1,8 golni tashkil etmoqda. Kane’da bu ko‘rsatkich 1,2. XG ham norvegiyalik foydasiga: 4,4 ga 3,4. Ya’ni Haaland nafaqat ko‘proq urmoqda, balki sifatliroq vaziyatlarga ham chiqmoqda.

Yana bir muhim nuqta: Haalandning barcha 7 goli ochiq o‘yindan. Kane esa ikkita golini penaltidan kiritdi — Xorvatiya va Meksikaga qarshi. Yoz davomida ikkala futbolchi orasida jarima maydoni tashqarisidan gol urgan yagona odam ham Haaland: Braziliyaga qarshi o‘sha dahshatli zarba hali ham ko‘z oldida.

Norvegiyalik to‘rtta golini chap oyog‘i, ikkitasini o‘ng oyog‘i, bittasini boshi bilan urgan. Kane esa uchta bosh bilan, uchta o‘ng oyog‘i bilan raqib darvozasini ishg‘ol qilgan. Har xil uslub, har xil zarba arsenali, lekin ikkisi ham birdek xavfli.

Kane – tarixiy mavsum egasi

Ammo mavsum bo‘yi qilgan ishlar haqida gap ketganda, sahnaga Kane chiqadi.

2023 yilda Tottenhamni tark etib, Bayern Munich safiga o‘tganida, ehtimol, u ham bunday portlashni kutmagandir. 2025-26 yilgi mavsum Kane kariyerasidagi eng sermahsuli bo‘ldi. Meksikaga qarshi penaltidan urilgan gol uni klub va terma jamoa hisobida bir mavsumda 73 ta golga yetkazdi. Bu ko‘rsatkich tarixiy jadvalda sof ikkinchi o‘rin. Oldida faqat bitta mavsumda 82 ta gol urgan Lionel Messi (2011-12). Kane esa endi Bayern afsonasi Gerd Müllerning 1972-73 yildagi 72 gollik natijasidan ham o‘tib ketdi.

32 yoshli forvardning gollari Bayern’ni liga va kubok dubliga olib bordi. Bunday raqamlar fonida Haalandning mavsumi ham kuchsiz ko‘rinmaydi: u Premier League’da so‘nggi to‘rt mavsumning uchinchisida yana Golden Boot sohibi bo‘ldi — 27 gol bilan.

Umumiy hisobda Haaland klub va terma jamoadagi 63 uchrashuvda 58 gol urdi: 38 tasi City uchun, 20 tasi esa atigi 11 ta Norvegiya o‘yinida. Bu raqamlar ham o‘zicha vahshiyona.

Terma jamoada yillar davom etayotgan hukmronlik

Haaland hozir Norvegiya tarixidagi eng yovvoyi seriyalaridan birini boshidan kechirmoqda. U raqobatbardosh o‘yinlarda ketma-ket 14 uchrashuvda gol urib kelmoqda. Seriya 2024 yil noyabrida Sloveniya ustidan 4:1 hisobidagi Nations League g‘alabasidan boshlangan.

Shu orada Haaland 27 ta gol urdi. Braziliya, Senegal, Iroq, Italiya va Estoniyaga dublar, Isroil va Qozog‘istonga het-triklar, Moldova darvozasiga esa bitta o‘yinda beshta gol. Natijada u 54 o‘yinda 62 ta gol bilan Norvegiya tarixidagi eng yaxshi to‘purarga aylandi. Eng yaqin ta’qibchisi Jorgen Juve’dan deyarli ikki baravar ko‘p.

Kane ham Angliya tarixini qayta yozdi. U 119 o‘yinda 85 ta gol bilan mamlakatning eng yaxshi to‘purari, ikkinchi o‘rindagi Wayne Rooney’dan 32 ta gol oldinda. Panama bilan guruh bosqichidagi o‘yinda urilgan gol esa uni jahon chempionatlarida ham Angliyaning eng sermahsul futbolchisiga aylantirdi — Gary Lineker ortda qoldi.

Ikki sardor. Ikkalasi ham o‘z mamlakati tarixida birinchi.

Kane – to‘liq hujum markazi

Gollar soni bo‘yicha bahs tugashi mumkin, lekin jamoa hujumiga ta’sir masalasida Kane hali ham o‘ziga xos.

Agar Kane va Haaland “Oltin butsa” poygasini teng gollar bilan yakunlasa, hozirgi holatda Kane yuqoriroq o‘ringa qo‘yiladi. Sababi oddiy: u bitta golli uzatmaga ega (Meksikaga qarshi Jude Bellinghamga bergan pas), Haaland esa hali assist yozdirgani yo‘q. Turnir reglamentiga ko‘ra, gollar soni teng bo‘lsa, golli uzatmalar hal qiluvchi omilga aylanadi.

Lekin masala faqat bitta assistda emas. Kane butun hujum tizimini boshqaradi. O‘tgan mavsumda u Haalandga qaraganda ko‘proq vaziyat yaratdi (35 ga 17) va ancha ko‘proq pas berdi (727 ga 384). Klub futbolida har bir o‘yindagi to‘pga tegishlar soni ham Kane foydasiga: 43,8 ga 22,5. Har bir golga to‘g‘ri keladigan tegishlar soni bo‘yicha ham u oldinda (32,3 ga 27,3) — bu uning o‘yin qurilishida ham faol qatnashishini ko‘rsatadi.

Bu tendensiya jahon chempionatida ham davom etmoqda. Bu yerda ham Kane har bir o‘yinda biroz ko‘proq to‘pga tegmoqda (25,4 ga 25,0), garchi Haaland har bir gol uchun kamroq tegish bilan kifoyalanayotgan bo‘lsa-da (14,3 ga 21,2). Norvegiyalik ancha “yakunlovchi qurol”, ingliz esa ko‘proq “boshqaruvchi markaz”.

Shunga qaramay, Haalandni faqat gol mashinasi sifatida ko‘rish ham xato bo‘ladi. Klub mavsumida u aslida Kane’dan ko‘proq assist berdi — 9 ga 7. Demak, “Haaland faqat gol uradi, boshqa ish qilmaydi” degan gaplar raqamlar qarshisida chidab turolmaydi.

Penalti chizig‘ida sovuqqonlik

Chorak final penaltilargacha borishi hech kimni ajablantirmaydi. Bunday ssenariyda ikkala sardorning ham nervlari sinovdan o‘tadi.

Kane bu borada ham tarix yozib bo‘lgan. Xorvatiyaga qarshi guruhdagi ilk o‘yinda uning penaltisini Dominik Livakovic qaytargan, ammo darvozabon chiziqni erta tark etgani uchun zarba qayta bajarilgan. Kane o‘sha holatni oldindan video orqali o‘rganganini keyinroq aytib bergan. Kariyerasi davomida u 123 ta penaltidan 109 tasini golga aylantirgan. Bu deyarli 89 foizlik muvaffaqiyat.

Haalandning ko‘rsatkichi biroz pastroq, lekin baribir juda yuqori darajada: 67 ta penaltidan 57 tasi gol, ya’ni 85 foiz atrofida. Qarorli daqiqalarda bu raqamlar murabbiylarga ishonch beradi.

Endi esa sahna ularniki

Angliya uchun yo‘l yanada qiyinlashmoqda: oldinda Haaland boshchiligidagi Norvegiya, keyin ehtimol Argentina, Ispaniya yoki Frantsiya. Ammo chorak final arafasida hamma savollar bitta duel atrofida jam bo‘lgan.

Kane o‘zining tarixiy mavsumini jahon chempionatidagi hal qiluvchi sahnaga aylantira oladimi? Yoki Haaland o‘zining g‘ayritabiiy seriyasini davom ettirib, yana bir yirik turnirni zabt etadimi?

Javobni esa endi faqat maydon beradi.