Argentina chempionlikni qo‘ldan chiqardi: finaldagi zo‘ravonlik va jazolar
2026-yilgi Jahon chempionati finalida yutqazishning o‘zi Argentina uchun yetarlicha og‘ir edi. Ammo Ispaniyaga 1:0 hisobidagi mag‘lubiyatdan keyin yuz bergan zo‘ravon sahnalar bu kechani yanada qora xotiraga aylantirdi. Endi esa FIFA keltirilgan tartibsizliklar uchun keskin jazolar bilan zarbani yanada kuchaytirdi.
Eng qattiq zarba – Leandro Paredesga. 32 yoshli yarim himoyachi bir emas, uchta agressiv harakati uchun 10 o‘yinlik diskvalifikatsiya va 65 ming funt jarimaga tortildi. U Eric Garcia bo‘ynidan ushlagani, Gavi yuziga urib, uni yerga itargani uchun shunday jazo oldi. Finaldagi asabiy portlashning markazida aynan u turgani endi rasmiy hujjatlar bilan ham tasdiqlanmoqda.
Nahuel Molina ham chetda qolmadi. U Ispaniya sardori Rodri tanasiga zarba bergani uchun 7 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi. Aynan shu to‘qnashuv ikki jamoa o‘yinchilarini bir-biriga yopishishga majbur qilgan, finalni futbol emas, ommaviy janjal eslatadigan manzaraga aylantirgandi.
Thiago Almada va Gavi esa bu janjaldagi ishtiroki uchun bittadan o‘yinga chetlatildi. Ularning jazosi fonida Paredes va Molinaga berilgan diskvalifikatsiyalar yanada ulkan ko‘rinadi – bu Argentina uchun taktika, psichologiya va avlodlar almashinuvi jarayoniga bevosita ta’sir qiladigan yo‘qotishlar.
AFA qarshi zarbaga o‘tadi
Argentina Futbol Assotsiatsiyasi (AFA) jim turmadi. Ular vaziyatni yumshatish uchun FIFA bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri huquqiy o‘yin o‘ynashni tanladi. Rasmiy bayonotda assotsiatsiya jazolarni qanday “o‘tkazib yuborish” rejasini ochiq aytdi.
AFA FIFAga murojaat qilib, 2026-yilgi finalda futbolchilarga va assotsiatsiyaning o‘ziga qo‘llangan diskvalifikatsiyalarni Class A darajasidagi xalqaro o‘rtoqlik uchrashuvlarida yoki rasmiy o‘yinlarda – qaysi biri avval bo‘lsa – o‘tab borishga ruxsat so‘radi. Disiplinar qo‘mita bu so‘rovni amaldagi reglamentga muvofiq ma’qulladi.
Bu Argentina uchun strategik yutuq. Jazolarni saralash yoki yirik turnir o‘yinlari emas, aynan o‘rtoqlik uchrashuvlarida “yeyish” – Paredes va Molina kabi asosiy futbolchilarning terma jamoaga qaytishini tezlashtiradi.
Shunga qaramay, AFA bu bilan to‘xtash niyatida emas. Ular FIFA Disiplinar qo‘mitasining qarorlari bo‘yicha yozma asoslantirishni kutyapti. Maqsad – kerak bo‘lsa, FIFA Apellyatsiya qo‘mitasiga, undan keyin esa so‘nggi instansiya sifatida Sport arbitraj sudi (CAS)ga murojaat qilish. Argentina nafaqat maydonda, balki huquqiy maydonda ham oxirigacha kurashmoqchi.
Yana bir janjal – Falkland bayrog‘i
Finaldagi mushtlashuv – bu turnirdagi yagona mojaroli epizod emas edi. Angliyaga qarshi yarim finaldan keyin Argentina yulduzlari – Lionel Messi, Cristian Romero, Giovani Lo Celso, Lisandro Martinez va boshqalar – Falkland orollari Argentina hududi ekanini da’vo qiluvchi shior yozilgan banner bilan nishonlashdi.
Bu sahna darhol xalqaro rezonansga sabab bo‘ldi. Siyosat va futbol chizig‘i yana bir bor kesishdi. Ayrimlar futbolchilarning o‘zini diskvalifikatsiya qilishni talab qildi, ammo FIFA yakunda boshqa yo‘lni tanladi: futbolchilarga individual jazo berilmadi, zarba to‘liq AFAga tushdi.
Assotsiatsiya 235 ming funt jarimaga tortildi, bu summaning 73 ming funtlik qismi shartli ravishda “osilib” turibdi. Bu – ogohlantirish: chegarani yana bir bor bosib o‘tsalar, qolgan qismi ham ishga tushadi.
Argentina uchun bu faqat moliyaviy yo‘qotish emas. Bu siyosiy kontekstda FIFA chizgan chegarani eslatish, terma jamoa esa endi har bir bayram, har bir ramziy ishorani yanada ehtiyotkorlik bilan o‘ylab ko‘rishi kerakligini bildiradi.
Tribunalardan ham jazo: stadion qisman yopiladi
FIFA qarorlar to‘plami bilan kifoyalanib qolmadi. Argentina keyingi ikki uy uchrashuvini qisman yopilgan stadionda o‘tkazadi: sig‘imning atigi 50 foizi ishga tushiriladi. Yana bir o‘yin uchun shunday chora shartli ravishda to‘xtatilgan – bu ham navbatdagi ogohlantirish.
Demak, Argentina navbatdagi o‘yinlarda nafaqat diskvalifikatsiya qilingan futbolchilarsiz, balki odatdagi shovqinli, bosim ostiga oluvchi tribunalarsiz ham harakat qiladi. Bu terma jamoaning ichki muhitiga, murabbiy shtabining rejalashtirishiga ta’sir qiladigan omil.
O‘rtoqlik o‘yinlari – qutqaruvchi kalendar
Barcha bu jazolar fonida AFA bir narsani juda yaxshi tushunib turibdi: vaqt ularning tomonida. Argentina keyingi Jahon chempionati turnirining yubiley mezbonlaridan biri sifatida allaqachon yo‘llanmani qo‘lga kiritgan. Demak, saralash o‘yinlari yo‘q, bosim yo‘q, ammo imkoniyat ko‘p.
Terma jamoaning navbatdagi haqiqiy musobaqasi – 2028-yilgi Copa America. Shunga qadar esa Class A toifasidagi o‘rtoqlik uchrashuvlarini bemalol ko‘paytirish mumkin. AFA aynan shuni rejalashtiryapti: tig‘iz xalqaro kalendar, ko‘plab sinov o‘yinlari va shu orqali Paredes, Molina kabi futbolchilarning diskvalifikatsiyasini imkon qadar tezroq “tozalash”.
Bu murabbiylar shtabi uchun ham imkoniyat: asosiy tarkibdagi yo‘qotishlar fonida yangi nomlarni sinash, tizimni yangilash, jamoa ruhiyatini qayta tiklash. Finaldagi mag‘lubiyat va undan keyingi mojarolar psixologik iz qoldiradi, ammo o‘rtoqlik uchrashuvlari bu izni bosib o‘tish uchun maydon beradi.
Savol endi bitta: Argentina bu jazolarni shunchaki boshidan o‘tkazib, yana avvalgidek tajovuzkor, chegarada o‘ynaydigan jamoa bo‘lib qoladimi yoki bu zarba ularni yanada yetuk, tartibli, lekin baribir raqibni qo‘rqita oladigan terma jamoaga aylantiradimi?
