Arteta va jamoaning ruhiy chiniqishlari: issiq garderob va kechikkan ovqat
Mikel Arteta o‘z jamoasini faqat taktikalar bilan emas, bezovtalik bilan ham chiniqtiryapti. U futbolchilarni maydondagi bosimga tayyorlash uchun ataylab noqulayliklar yaratadi: ovqatni kechiktiradi, yo‘lga chiqishni o‘zgartiradi, garderobni odatdagidan issiqroq qiladi. Qisqasi, Arsenal o‘yinchilari uchun “hammasi rejadagidek” degan tushuncha deyarli yo‘q.
Bu hafta bunga jonli misol bo‘ldi. Champions League doirasidagi Napoli safariga uchish besh soatdan ko‘proq kechikdi. Samolyot Neapolga mahalliy vaqt bilan deyarli soat 22:00 atrofida qo‘ndi, Arteta esa rejalashtirilgan matbuot anjumanini bekor qilishga majbur bo‘ldi. Ammo bu tartibsizlik Arsenalni yo‘ldan urolmadi: Martin Ødegaard ikkinchi bo‘limda gol urdi va klub Yevropadagi guruh bosqichida ketma-ket 13-g‘alabasini qo‘lga kiritdi.
Artetaning uslublari
Arteta yillar davomida noodatiy uslublari bilan tanilgan. U mavsumoldi yig‘inlarida futbolchilarning hushyorligini sinash uchun cho‘ntak o‘g‘rilarni jalb qilgan, Anfield safariga tayyorgarlik chog‘ida esa stadion shovqinini karnaylardan baland ovozda qo‘yib, o‘yinchilarni bosim ostida ishlashga o‘rgatgan. Endi u bu falsafani yanada ochiqroq tushuntirdi: jamoa har qanday chalg‘ituvchi omilni oldindan “boshidan o‘tkazib qo‘yishi” kerak.
Uning fikricha, samolyot kechiksa, poyezd qolib ketsa yoki tirbandlik tufayli stadionga kech borilsa, hech kim vahimaga tushmasligi lozim. Shuning uchun Arteta bunday vaziyatlarni sun’iy ravishda yaratadi: “stadionga juda kech yetib kelish”, odatdagi marosimni oxirgi daqiqada o‘zgartirish, futbolchilarga “reja buzilganda” ham o‘zini yo‘qotmaslikni o‘rgatish.
U jamoaga bir xabarni singdiryapti: sharoitni o‘zgartira olmasang, unga moslash. U samolyotda qo‘shimcha ikki-uch soat qolib ketilsa, vaqtni bekorga o‘tkazmaslikni talab qiladi – kimdir uxlaydi, kimdir jamoadoshlari bilan ko‘proq vaqt o‘tkazadi, lekin hech kim shikoyat qilib, bahona izlamaydi. Arteta uchun bu chiziq qat’iy: noqulaylik – uzr emas, sinov.
Uning boshqa usullari ham shunday ruhda. Ovqatlanish vaqti ataylab kechiktiriladi, avtobus boshqa yo‘ldan olib boriladi, garderobda massaj stollari soni kamaytiriladi. Xonani issiqroq qilishadi, joyni torroq, noqulayroq qilishadi. Maqsad bitta: futbolchilar turli kontekstlarda, turli bosim ostida ham o‘z darajasini tushirmasligi kerak. O‘yin kuni kutilmagan stress paydo bo‘lsa, jamoa bunga tayyor bo‘lishi shart.
Angliyaga qaytish
Shu ruhdagi tayyorgarlik fonida Arsenal endi dam olishsiz yana Angliyaga qaytadi. Shanba kuni kechqurun Arteta jamoasi Sunderland mehmoni bo‘ladi. O‘tgan mavsum Stadium of Light dagi bahs ularning yodidan hali ham chiqqani yo‘q: 2:2 hisobidagi durang, Leandro Trossardning goliga javoban Brian Brobbeyning kechgi zarbasi va yo‘qolgan ikki ochko.
Bu safar Arsenal yangi mavsumdagi yuz foizlik startini davom ettirishni ko‘zlamoqda. O‘tgan yilgi og‘riqli xotira esa tabiiy ravishda fon bo‘lib turibdi.
Arteta uchun bu hafta faqat uchish-kechikishlar va taktika haqida emasdi. U yozgi transfer oynasida jamoani tark etgan ikki hujumchi – Gabriel Jesus va Leandro Trossard bilan bog‘liq vaziyatni ham tilga oldi. Ayniqsa, braziliyalikning so‘zlari e’tibor qaratdi: u Arsenalni tark etib, Barcelona ga o‘tgach, “hech kim menga hech narsa demadi”, deb aytdi. Klubda esa u ma’lum vaqt yakka tartibda mashg‘ulot o‘tkazgan edi.
Arteta bu gaplarni eshitib hayratini yashirmadi. U o‘sha paytda kiyinish xonasida Gabriel bilan shaxsiy suhbat o‘tkazganini, u yerda o‘zaro faqat minnatdorlik so‘zlari ishlatilganini eslatdi. Uningcha, noxush yangilikni yetkazish oson emas, kimdir “yomon politsiyachi” rolini bajarishi kerak bo‘ladi, u bunga tayyor. Lekin u bahoni darhol emas, vaqt o‘tib berishni afzal ko‘radi: uch oy, olti oy o‘tgach, o‘sha futbolchi bilan munosabat qanday – asl haqiqat shunda ko‘rinadi.
Trossard bunga boshqa misol bo‘ldi. U yozda Besiktas ga ketgan bo‘lsa-da, o‘tgan haftada Emirates tribunalarida paydo bo‘ldi, sobiq jamoadoshlari bilan xonada birga bo‘ldi, muhit iliqligicha qolayotganini ko‘rsatdi. Arteta uchun aynan shunday yakun muhim: klubni tark etgan futbolchi orqaga qarab, o‘zini begona emas, sobiq uyida bo‘lgandek his qilsa.
Endi esa navbat Sunderland ga. Issiq garderoblar, kechikkan parvozlar va o‘zgargan marshrutlar ortida bitta savol turibdi: Arsenal bu ruhiy chiniqishlarni Angliya kechasidagi navbatdagi sinovga nechog‘lik aylantira oladi?
