Atlanta kechasi: WNBAda transgender sportchilar bahsi
Atlanta’dagi yakshanba oqshomi WNBA uchun oddiy muntazam mavsum o‘yini bo‘lib ko‘rindi. Ammo “State Farm Arena” ichida maydondan ko‘ra ko‘proq e’tibor tribunadagi bir necha futbolkaga qaratildi.
Uch nafardan kam bo‘lmagan muxlis liga xavfsizlik xodimlari tomonidan futbolkalari ustidagi yozuvlarni yopishni so‘raldi. Yozuvlar – transgender ayollarning ayollar sportida ishtiroki haqidagi keskin bahs markazida turgan shiorlar edi.
Bir kun o‘tib, liga o‘zi orqaga chekinishga majbur bo‘ldi.
“WNBA [yakshanba] kuni Atlantadagi o‘yinda muxlislar futbolkalarini yopishni so‘rashgan holatlarni biladi. Bunday bo‘lmasligi kerak edi”, – deyiladi dushanba kuni tarqatilgan rasmiy bayonotda. Liga bu muxlislar aslida futbolkalarini erkin kiyib o‘tirishi lozimligini tan oldi.
Tribunadagi yozuvlar, maydondagi kamera
Xabar berilishicha, muxlislarning ikkitasi XX-XY Athletics brendining futbolkalarini kiygan bo‘lgan. Bu brend ayollar va qizlar sportini faqat tug‘ilganida ayol deb qayd etilganlarga cheklashni targ‘ib qiladi. Yana bir muxlis esa transgenderlarni qo‘llab-quvvatlovchi futbolkada bo‘lgan.
“The Athletic” ma’lumotiga ko‘ra, “Protect Trans Kids” yozuvi tushirilgan futbolka kiygan muxlis o‘yin paytida qisqa muddat “State Farm Arena”ning katta ekranida ko‘rinib qolgan. Yana bir inson “Trans kids belong in sports” degan yozuvli futbolkada teletranslyatsiya davomida kadrlarga tushgan.
Aynan shu daqiqalar ortidan xavfsizlik xodimlari aralashuvi kelgani aytilmoqda.
Atlanta Dream klubi esa tezda o‘zini bu qarordan uzoqlashtirdi. Jamoa vakillari xavfsizlik xodimlarining harakatlariga klub aralashmaganini bildirdi. Liga esa Atlanta o‘yinidagi ushbu xodimlarga ularning talabi noto‘g‘ri bo‘lganini rasman ma’lum qildi.
Qoidalarda bo‘shliq, maydonda bahs
WNBA so‘nggi oy va yillarda transgender ayollarning ligaga qo‘shilishi mumkinmi, degan savol atrofida keskin munozaralarga sahna bo‘lib kelmoqda. Hozirgacha ligada tug‘ilganida erkak deb qayd etilib, keyin ayol jinsiy identifikatsiyasiga o‘tgan birorta ham o‘yinchi bo‘lmagan.
Kollektiv shartnoma WNBAni “ayollar” ligasi sifatida belgilaydi, xolos. Unda jinsiy identifikatsiya yoki tug‘ilgan paytdagi jins bo‘yicha aniqroq ta’rif yo‘q. Aynan shu bo‘shliq bugungi bahslarning markaziga aylanmoqda.
Boshqa tomondan, liga tarixida tug‘ilganida ayol deb qayd etilgan, keyinchalik o‘zini transgender yoki nonbinary sifatida e’lon qilgan o‘yinchilar bo‘lgan. Ya’ni masala WNBA uchun begona emas, lekin rasmiy chiziq hali chizilmagan.
Sophie Cunningham atrofidagi bo‘ron
Munozaralar faqat nazariya darajasida emas. Indiana Fever safidagi Sophie Cunningham o‘tgan oy ESPN’ga bergan intervyusida transgender qizlar va ayollarning qizlar va ayollar sportida raqobatlashishiga qarshi ekanini ochiq aytdi.
Bu so‘zlar parket tashqarisida tezda aks-sado berdi. Seattle va Portlanddagi Fever o‘yinlaridan oldin kichik mitinglar va norozilik namoyishlari o‘tkazildi. Storm minoritar egasi Celeste Keaton ikki muxlis bilan Cunninghamni qo‘llab-quvvatlovchi plakatlar ustida tortishgani uchun besh o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi.
Endi esa Atlanta’dagi futbolkalar voqeasi shu zanjirning navbatdagi bo‘g‘iniga o‘xshaydi. Bir tomonda – o‘z qarashlarini tribunada ifoda etmoqchi bo‘lgan muxlislar. Ikkinchi tomonda – liga brendi, xavfsizlik qoidalari va siyosiy bahslar orasida muvozanat qidirayotgan rahbariyat.
Savol ochiq qolmoqda
Dushanba kuni WNBA muxlislar huquqini himoya qiluvchi ohangda gapirdi, xavfsizlik xodimlarining xatosini tan oldi. Lekin liganing eng nozik savoli hanuz javobsiz: qoidalar transgender sportchilar masalasida qayerga qarab o‘zgaradi?
Tribunadagi bir necha futbolka atrofida boshlangan bahs endi butun liganing kelajakdagi yo‘l xaritasini belgilab berishi mumkin. Savol shuki, WNBA bu bahsni qachon va qanday qat’iy chiziq bilan yopadi?
