BVB memi: hazilmi yoki o‘xshashlik?
Borussia Dortmund o‘zining rasmiy Vetnam tilidagi media kanali orqali futbol liboslari ixlosmandlari hamjamiyatiga kutilmagan tarzda qo‘shildi. Klub sahifasida mashhur Mr. Bean imtihonda ko‘chirish sahnasiga asoslangan mem paydo bo‘ldi – unda BVB formasi Janubiy Afrikaning yirik klubi Kaizer Chiefs liboslari bilan taqqoslangan.
Tasvirning mazmuni oddiy, lekin o‘tkir: go‘yoki bir talaba ikkinchisidan ko‘chirayotgandek, BVB liboslari Kaizer Chiefs formalariga “qarab qo‘ygandek” ko‘rinadi. Ranglar uyg‘unligi, umumiy kayfiyat, maydondagi siluet – hammasi bir qarashda chindan ham tanish tuyulishi mumkin.
O‘quvchilar tuzatgan mem
14-avgust, juma kuni yangilanish bilan bir haqiqat aniq bo‘ldi: ko‘plab muxlislar BVB hazilidagi mantiqiy “xatoni” darhol payqab, bunga e’tibor qaratishdi. Aslida, memdagi g‘oya teskari ishlaydi.
Dortmund sahifasi memni o‘zgacha burchakdan ko‘rsatishga urindi – xuddi BVB Kaizer Chiefsdan ko‘chirayotgandek. Ammo vaqt chizig‘i buni inkor etadi: Janubiy Afrikalik klubning liboslari ancha oldin maydonga chiqqan.
Kaizer Chiefs formalarining tilga olingan davri – 2018–19, 2019–20 va 2020–21 mavsumlari. BVB esa o‘zining 2026–27 yilgi libos to‘plami bilan mem markazida turibdi. Ya’ni, agar kimdir “ko‘chirgan” bo‘lsa ham, bu hazil Dortmund foydasiga emas.
Ranglar, homiy va tasodiflar
Yaqindan qaralganda, asl dizaynlar unchalik ham bir xil emas. Chiziqlar, kesim, detal va naqshlarda sezilarli farqlar bor. Shunga qaramay, mem paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan ikkita asosiy o‘xshashlikni inkor qilib bo‘lmaydi.
Birinchisi – bosh homiy logotipi. Vodafone va Vodacom yozuvlari ko‘rinishdagi yaqinligi sabab muxlislar ko‘ziga darhol tashlanadi. Ikkinchisi – asosiy ranglar palitrasi. Sarg‘ish va qora ohanglar ikkala klubning ham identitetida muhim o‘rin tutadi, bu esa ekrandagi tasvirni yanada “bir-biriga yaqinlashtiradi”.
Shu nuqtada BVB memi o‘z maqsadiga yetadi: futbol liboslari atrofidagi global suhbatga kulgili, yengil ohangda kirib keladi, lekin aynan mana shu hazilning o‘zi ham muxlislar tomonidan sinchiklab tahlil qilinadi.
Klub brendi va internet davri
Bugungi futbolda forma – bu shunchaki sport kiyimi emas, klub brendining eng ko‘rinadigan yuzi. Shuning uchun ham har qanday o‘xshashlik, ayniqsa yirik klublar o‘rtasida bo‘lsa, darhol muhokama markaziga aylanadi.
BVB ning Vetnamdagi rasmiy kanali tanlagan yo‘l – o‘zini ham, boshqani ham kulgi markaziga qo‘yishdan cho‘chimaydigan, internet madaniyatini yaxshi his qiladigan klub obrazini mustahkamlash. Kaizer Chiefs nomining tilga olinishi esa Janubiy Afrika futbolining global sahnadagi ko‘rinishini yana bir bor yoritib qo‘ydi.
Savol esa ochiq qoladi: keyingi mem kim haqida bo‘ladi – va yangi mavsum liboslari qanchalik “original” bo‘lishi mumkin, agar futbol dunyosi allaqachon shu qadar chambarchas bog‘lanib ketgan bo‘lsa?
