Cadillac ichida o‘zgarishlar: Lowdon ketdi, Budkowski keldi
Formula 1 yozgi tanaffusida odatda paddok jimjit bo‘ladi. Shartnomalar pishib yotadi, muhandislar simulyatorlarga ko‘miladi, rahbarlar esa intervyulardan yashirinadi. Cadillac esa bu sukunatni portlatib yubordi: Graeme Lowdon lavozimidan olinadi, uning o‘rniga Marcin Budkowski team principal sifatida tayinlanadi.
Bu, rasmiy bayonotlarda aytilganidek, “rahbariyat evolyutsiyasi”mi? Yoki yangi jamoaning ichida allaqachon keskinlik chiziqlari chizilib bo‘linganini ko‘rsatadigan signalmi?
Nozik o‘tish emas, keskin uzilish
Lowdon ketishi kutilgan edi. Ko‘pchilik uni boshidanoq startap bosqichi uchun mos, lekin uzoq muddatli boshliq sifatida emas, deb ko‘rardi. Ammo kutilgan narsa – jarayon emas, uning qanday amalga oshirilgani bo‘ldi.
Dan Towriss uni ketayotganini e’lon qilgan tongda xabarni bevosita yetkazgan, shundan so‘ng Lowdon jamoa hayotidan deyarli butunlay uzilib qolgandek. Budkowski taqdim etilgan onlayn matbuot anjumanida ham Lowdon ko‘rinmadi. Towriss bu qaror “o‘zaro” bo‘lmaganini ochiq tan oldi.
Bu – chiroyli tarzda topshirilgan baton emas. Bu – eshik sharaqlab yopilgandek taassurot.
Yana bir detal: Budkowski tayinlanganda hali zavodga ham tashrif buyurishga ulgurmagan edi. Bunday sharoitda qabul qilingan qaror, albatta, uning shaxsiy sifatlariga emas, balki Cadillac ichida yo‘l-yo‘riq borasida chuqur kelishmovchiliklar borligiga ishora qiladi.
Shu bilan birga, Lowdonning qilgan ishini inkor etish qiyin. U Cadillac’ni murakkab ariza jarayonidan olib o‘tdi, byudjet cheklovlari, siyosiy qarshiliklar, yangi jamoalar uchun odatiy bo‘lgan to‘siqlardan o‘tkazdi va baribir trekda darhol raqobatbardosh bo‘la oladigan darajaga olib chiqdi.
U Haas modeli kabi texnik hamkor jamoaga maksimal darajada suyanmadi. Cadillac ko‘proq mustaqil yo‘lni tanladi – va shunday sharoitda ham yangi jamoa uchun odatdagidan yuqori darajadagi natija ko‘rsatdi.
Lowdon ko‘p gapirmaydigan, ko‘zga kam tashlanadigan toifa. Lekin u F1’da faqat 2010 yilda Virgin bilan paydo bo‘lgan jamoa bilan cheklanib qolmagan, yillar davomida ko‘plab sahna orti jarayonlarida qatnashgan. Siyosiy o‘yinlarni bilishi, jamoani noldan strategik qurish bo‘yicha tajribasi Cadillac’ning “prototip” bosqichida beqiyos ahamiyatga ega bo‘ldi.
Shu bois ham jarayonning o‘zi xavotir uyg‘otadi. Agar bu o‘zgarish ancha boshqarilgan, Lowdon ishtirokida “rejalashtirilgan strategik qadam” sifatida taqdim etilganida, bu jamoa ichida barqarorlik borligidan darak berardi. Hozirgi manzara esa aksini eslatadi.
Budkowski: qog‘ozda aniq yangilanish
Shafqatsizmi? Ha. Sovuqqonmi? Ha. Lekin bu – F1. Bu yerda imkoniyatni ko‘rganing zahoti ushlaysan. Kimdir qurib bergan poydevorni boshqa kimdir tezroq baland qila olsa, o‘rin almashadi.
Lowdon jamoani noldan ko‘tardi. Endi savol: keyingi bosqich uchun kim kerak edi? Quruq fakt shuki, Budkowski’ning F1 bo‘yicha tarjimai holi Lowdonnikidan kuchliroq ko‘rinadi.
Towriss tushuntirish berar ekan, “juda kuchli texnik team principal”, “juda kuchli liderlik”, “butun tashkilot bo‘ylab g‘alaba mentalitetini shakllantirish” kabi iboralarni ishlatdi. Bu – aniq profil.
Budkowski Ferrari va McLaren kabi yutuqlarga to‘la jamoalarda ishlagan. Eng muhimi, yaqinda Alpine’da de-fakto zavod jamoasini boshqargan, byudjet cheklovi kuchga kirgan ilk yilda bu tizimda ishlagan.
Lowdon esa ko‘proq gridning orqa qismi, kichik byudjetli startaplar va poygachi menejmenti bilan bog‘langan tajribaga ega. Cadillac esa hozir aynan F1 reglamentlari, byudjet cheklovi, General Motors resurslaridan maksimal foydalanish kabi murakkab o‘yin maydonida ustunlikka erishmoqchi. Towriss ham “GM taklif qiladigan vositalar to‘plamining faqat yuzasiga tirnashga ulgurduk xolos”, deb tan olgan.
Bu yerda Budkowski’ning FIAdagi tajribasi, reglamentlarni ichidan bilishi, Alpine’ni 2021 yilda byudjet cheklovi ostida boshqargani juda qimmatli kapitalga aylanadi. Cadillac qarorining asosiy drayveri ham aynan shu bo‘lsa ajab emas.
Lowdon o‘zi ham uzoq qolmasligini sezgandi
Qizig‘i shundaki, Lowdonning o‘zi ham bu lavozimda abadiy qolmasligini bilayotgandek gapirgan. Monaco’dagi so‘zlarida o‘z ko‘nikmalarini “nihoyatda tor” deb atagan.
U o‘zini kam byudjetli Virgin/Marussia/Manor loyihasi tajribasi tufayli jamoani noldan yo‘lga qo‘yish uchun ideal odam sifatida ta’riflagan, “ba’zi qiyinchiliklar meni cho‘chitmaydi” degan mazmunda gapirgan. So‘ngra esa “boshqa odamlar bor, ular ketma-ket jahon chempionligini yutayotgan jamoalarni boshqarish tajribasiga ega”, deb qo‘shimcha qilgan.
Cadillac hali chempionlik tajribasiga ega team boss talab qiladigan nuqtadan ancha uzoqda. Lekin mantiq shuki: “qora ish” bajarildi, jamoa real loyihaga aylandi, endi rahbariyat startap bosqichiga mos odamdan keyingi pog‘onaga sakrashni xohlayapti.
Bu – Lowdon uchun achchiq holat. U o‘zi tan olgan “nihoyatda tor” ko‘nikmalarini Cadillac bilan birga grid bo‘ylab yuqoriga ko‘tarilish jarayonida kengaytirishi mumkin edi. Endi esa bu imkoniyat qo‘ldan ketdi.
Budkowski aynan “keyingi bob” uchun to‘g‘ri odammi – bu boshqa savol. Lekin o‘zgarish mantiqini tushunish qiyin emas. Jamoaning “bu reja boshidanoq bor edi” deb ochiq aytishi, “o‘zaro bo‘lmadi” deya rostini gapirishi esa F1’da kam uchraydigan halollik namunasiga o‘xshaydi.
Lowdon boshidan to‘g‘ri tanlov bo‘lganmi o‘zi?
Ba’zi kuzatuvchilar Lowdon tayinlangani kunidanoq hayron edi. Ha, u kichik jamoalarda ishlagan, lekin bu – byudjet cheklovi davridan oldin bo‘lgan tajriba. U F1’dan deyarli 10 yil tashqarida qoldi. Bu boshqa sportlarda unchalik katta tanaffus bo‘lmasligi mumkin, lekin F1’da bu deyarli boshqa davr, boshqa olam.
Agar chindan ham “reja” jamoani keyinchalik boshqa qo‘lga topshirish bo‘lgan bo‘lsa, nega boshidanoq bunday model tanlandi? Nega Lowdon team principal sifatida emas, masalan, senior advisor, managing director yoki chief consultant sifatida ishlamadi?
Shunday rolda u kadrlar, infratuzilma, logistika, siyosiy aloqalar bilan shug‘ullanishi, texnik qarorlarni esa Budkowski kabi, zamonaviy reglamentlarni ichidan biladigan rahbar qabul qilishi mumkin edi.
F1 oxirgi yillarda tobora ko‘proq “muhandis miyasiga ega” team principal’lar davriga o‘tyapti. Agar Cadillac ham shuni istagan bo‘lsa, yangi qoidalar to‘plamiga uzoq tayyorgarlik davridayoq bunday rahbarning bo‘lishi ayni muddao bo‘lardi. Ehtimol, Budkowski ba’zi hozirgi muammolarni oldindan ko‘ra olardi, zaif tomonlarni ertaroq aniqlagan bo‘lardi.
Lowdon nutq so‘zlashni biladi, jamoalar uchun qadri bor mutaxassis. Lekin uning roli ham, tayinlanish va ketish vaqti ham hech qachon Cadillac’ning uzoq muddatli rejasi bilan to‘liq uyg‘un ko‘rinmagan.
Ilhom bermaydigan, lekin F1’ga xos sovuqqon qadam
Bu hikoyaning eng qiziq tomoni shundaki, Cadillacning yuqori pog‘onasidagi qarorlar ketma-ketligi biroz tanish manzarani eslatadi.
Bir sobiq rahbar aytganidek: “Bizda ko‘tariladigan odamni tanlash uchun oynadan qarab, yonidan birinchi o‘tganini ushlab qolishardi”. Lowdon tayinlanganda ham, Budkowski chiqqanda ham shunga o‘xshash hissiyot tug‘ilishi mumkin.
Bugun deyarli barcha jamoalar texnik ildizga ega team principal modeliga o‘tayapti. Eski uslub – bizneschi yoki umumiy motorsport menejeri – sekin-asta sahnadan ketmoqda. Cadillac’da ham sxema aniq: Dan Towriss – Zak Brown roli, Budkowski – Andrea Stella.
Budkowski texnik bazaga ega, F1’da yuqori rahbariyat tajribasi bor. Yaqin oylargacha Cadillac motorhome’idan uncha uzoq bo‘lmagan joyda Polsha televideniyesi uchun ekspertlik qilib yurganini ham unutmaslik kerak – ramziy manzara.
Ammo baribir asosiy savol o‘sha: nega aynan hozir?
Bu hafta yana bir katta xabar chiqdi. Cadillac F1’ni moliyalashtirayotgan TWG Global ortidagi asosiy shaxs Mark Walter kutilmaganda Los Angeles Lakers klubini 12,5 milliard dollarga sotishga rozi bo‘ldi, atigi bir yil oldin bu franchiseni qo‘lga kiritganiga qaramay.
Financial Times bu savdoni Walter biznes imperiyasi atrofida kuchaygan federal tekshiruvlar fonida likvidlik yig‘ish zarurati bilan bog‘laydi.
Shunday fon, shunday moliyaviy bosimlar, shunday keskin rahbariyat o‘zgarishi. Cadillac endi nafaqat trekda, balki ofis koridorlarida ham tezkor qarorlar davriga kirdi.
Savol shunday: Budkowski bu bo‘ronni g‘alabaga aylantira oladimi yoki bu faqatgina yanada kattaroq silkinishlar oldidan kelgan ilk to‘lqin xolosmi?
