Chelsea £10 mln jarima va shartli transfer taqiqiga tortildi
Londonning g‘arbida yana bir bo‘ron bosildi. Futbol Assotsiatsiyasi (FA) mustaqil apellyatsiya hay’ati qarori bilan Chelsea klubini agentlar bilan ishlash qoidalarini buzgani uchun £10 mln jarimaga tortdi va ikki transfer oynasiga mo‘ljallangan, ammo hozircha shartli ravishda to‘xtatilgan taqiqni joriy qildi.
Bu – oddiy texnik jazodan ko‘ra ko‘proq narsa. Bu – butun bir davrga hukm.
Ochilgan “meros”: 74 ta buzilish va yashirin sxemalar
FA e’loniga ko‘ra, klub jami 74 ta holatda agentlar, vositachilar va futbolchilarga uchinchi tomon sarmoyasi bilan bog‘liq qoidalarni buzganini tan olgan. Gap bir-ikki xatolik haqida emas, yillar davomida shakllangan tizim haqida ketmoqda.
Bu buzilishlar asosan Roman Abramovich davriga borib taqaladi. Yangi egalar klubni sotib olish jarayonida 2022-yil may oyida o‘zlari aniqlagan tarixiy qoidabuzarliklarni FA va boshqa tashkilotlarga o‘zlari ma’lum qilgan. Shundan so‘ng, minglab hujjatlar ixtiyoriy ravishda tartibga soluvchilarga topshirilgan.
Shubha uyg‘otgan transferlar orasida Eden Hazard, Samuel Eto'o va Willian kabi yulduzlar bilan bog‘liq kelishuvlar ham borligi aytilmoqda. Biroq bu futbolchilarning o‘ziga nisbatan hech qanday noqonuniy harakat da’vo qilinmagan – masala klubning moliyaviy va huquqiy yondashuvida.
Jarima o‘zgardi, lekin zarba kuchli
Dastlabki mustaqil komissiya Chelseaga 2027-yil 30-iyungacha kuchda bo‘ladigan, shartli olti ochko chegirib tashlash jazosi qo‘llagan edi. Klub bu qarorga apellyatsiya berdi.
Apellyatsiya hay’ati esa vaziyatni boshqa tomondan hal qildi: ochkolarni olib qo‘yish o‘rniga, ikki transfer oynasiga mo‘ljallangan, hozircha faqat shartli tarzda kuchga kiradigan taqiqni joriy etdi. Ya’ni, Chelsea yana bir marta jiddiy qoidabuzarlikka yo‘l qo‘ysa, kelajakdagi ikki transfer oynasini o‘tkazib yuborishi mumkin.
£10 mln jarima esa o‘z kuchida qoldi. Bu summa apellyatsiya qilish imkonisiz tasdiqlandi va FA ma’lumotiga ko‘ra, to‘liq ravishda mintaqaviy va ommaviy futbol – “grassroots” loyihalariga yo‘naltiriladi.
Klub pozitsiyasi: “Jarayon yakunlandi”
Chelsea rasmiy bayonotida asosiy urg‘uni bir narsaga qaratdi – bu ish yakunlangani va barcha tartibga soluvchi organlar bilan hamkorlik qilganini alohida ta’kidladi.
Klub 2022-yildan buyon UEFA, Premier League va FA bilan bir xil tarixiy masalalar bo‘yicha ish yuritib kelayotgani, barcha joyda o‘zini ochiq va shaffof tutganini bildirgan. UEFA va Premier League bilan allaqachon kelishuvlarga erishilgan edi, endi esa FA jarayoni ham yopildi.
Rasmiy pozitsiya aniq: yangi egalar o‘zlarini “tozalash” davrini yakunlaganini, endi maydondagi kelajak haqida o‘ylashni xohlaydi.
Eng katta jarimalardan biri: yashirin to‘lovlar va yoshlar transferi
Bu qaror – yakka hol emas, balki zanjirning navbatdagi bo‘g‘ini. Yil boshida Chelseaga Premier League tarixidagi eng katta jarimalardan biri qo‘llanilgandi: umumiy qiymati £10.75 mln bo‘lgan jarima va ikki yilga shartli ravishda to‘xtatilgan bir yillik transfer taqiqi.
O‘sha ishda asosiy e’tibor 2011–2018-yillar oralig‘ida agentlarga qilingan, rasmiy hisobotlarda to‘liq aks etmagan £47.5 mlnlik yashirin to‘lovlar va yosh futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish qoidalarini buzishga qaratilgan edi.
UEFA ham o‘z navbatida 2023-yil iyul oyida klubni 2018 va 2019-yillardagi moliyaviy hisobotlar to‘liq bo‘lmagani uchun £8.64 mln (€10 mln) miqdorida jarimaga tortgan. O‘sha tekshiruvda transferlar bilan bog‘liq offshor kompaniyalarga o‘tkazilgan kamida olti shubhali to‘lov aniqlangandi.
Qoidalar qattiq, nazorat yanada qattiqroq
Bugungi futbol moliyasi shaffoflikni talab qiladi. Klublar har yili FA, Premier League va UEFA uchun aniq, to‘liq va tekshiriladigan moliyaviy ma’lumot taqdim etishi shart. Ayniqsa, agentlar bilan kelishuvlar, vositachilar komissiyasi va uchinchi tomon sarmoyasi bo‘yicha har bir band sinchiklab kuzatiladi.
Chelsea uchun bu qaror – nafaqat tarixiy daftarning yopilishi, balki kelajakda xato qilishga joy qolmaganini eslatib turuvchi ogohlantirish. Yangi egalar o‘zlarini “toza sahifa”dan ish boshlayapmiz, deya ko‘rsatmoqchi. Lekin savol ochiq: bu sahifa endi haqiqatan ham toza qoladimi?
