Chelsea'ga 10 million funt jarima – ochko ayirish bekor qilindi
Londonning g‘arbida yana bir og‘ir hukm e’lon qilindi. Futbol Assotsiatsiyasi (FA) uzoq yillik tekshiruvdan so‘ng Chelsea’ni agentlarga to‘lovlar bo‘yicha qoidabuzarliklar uchun 10 million funt sterling jarimaga tortdi va ikki transfer oynasi davomida yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish taqiqini shartli ravishda qo‘lladi.
Eng keskin nuqta esa – klubga ilgari berilgan, 2027-yil 30-iyungacha shartli ko‘rinishda turuvchi olti ochkolik jarima apellyatsiya natijasida bekor qilindi. Ochko saqlanib qoldi, obro‘ esa jiddiy tirnaldi.
74 ta qoidabuzarlik, 47 million funtlik yashirin to‘lovlar
Jarimaning ildizi Todd Boehly va Clearlake Capital klubni 2022-yilda sotib olgan paytga borib taqaladi. Yangi egalik guruhi tekshiruv davomida FAga o‘zi ma’lumot berib, 74 ta qoidabuzarlikni ochiqladi. Bu – Angliya futbolida kam uchraydigan darajadagi o‘zini-o‘zi fosh etish.
Tekshiruvlar shuni ko‘rsatdiki, 2011–2018-yillar oralig‘ida Chelsea ro‘yxatdan o‘tmagan agentlar va uchinchi tomonlarga jami 47 million funt sterling miqdorida yashirin to‘lovlar amalga oshirgan. Gap transferlar atrofidagi “soya bozor” haqida ketmoqda – rasmiy hujjatlardan chetda qolgan, hisob-kitoblarda ko‘rinmaydigan bitimlar.
FA bu ish bo‘yicha “individual xatti-harakatlar”ni ham alohida o‘rganayotganini ma’lum qildi. Ya’ni, klub darajasidagi jazodan tashqari, ayrim shaxslar ham nishonga olinishi ehtimoli bor. Bu esa voqeaga nuqta qo‘yilmaganini anglatadi.
Jarima qanday qisqardi?
Dastlab FA jarimani 26 million funt etib belgilagan edi. Lekin voqea ssenariysi klubning hamkorlik darajasi ortidan keskin o‘zgardi.
Klub o‘z ixtiyori bilan ma’lumot bergani va tergov bilan to‘liq ishlagani uchun jarima uchdan birga qisqartirilib, 17,25 million funtga tushirildi. So‘ng erta aybni tan olganlik tufayli yana uchdan birga kamaytirilib, 11,4 million funtga tushdi.
Yevropa miqyosida va Premier League tomonidan allaqachon berilgan sanksiyalar inobatga olingach, yakuniy raqam – 10 million funt bo‘lib qoldi. FA bu miqdorni “klubni jazolash, boshqalar uchun ogohlantiruvchi signal bo‘lish va o‘yin halolligini saqlash uchun yetarli” deb baholadi.
Bu pul havoga uchmaydi: FA 10 million funtni bazaviy darajadagi, ya’ni ommaviy va bolalar futboliga yo‘naltirishini e’lon qildi. Elita klubning xatosi endi quyi pog‘onalardagi maydonlar, akademiyalar va murabbiylar uchun investitsiyaga aylanadi.
Akademiya bo‘yicha alohida zarba
Bu – Chelsea uchun 2024-yil ichidagi yagona zarba emas. Mart oyida klub 2019–2022-yillar oralig‘ida akademiya futbolchilarini ro‘yxatdan o‘tkazishdagi qoidabuzarliklar uchun 750 ming funt jarimaga tortildi va to‘qqiz oylik akademiya transfer taqiqiga duchor bo‘ldi.
Demak, asosiy jamoa bo‘yicha transfer oynalariga hozircha to‘liq “qulf” tushgani yo‘q, ammo tizimning yuragi – akademiya – allaqachon cheklov ostida ishlamoqda. Bu klubning kelajak rejalari, ichki resurslarga tayanish strategiyasiga bevosita ta’sir qiladi.
Abramovich davrining merosi
Eng muhim jihat: barcha bu qoidabuzarliklar Roman Abramovich klubi bo‘lgan davrga to‘g‘ri keladi. Rossiyalik milliarder 2022-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan aloqadorlikda ayblanib, Britaniya hukumati tomonidan sanksiyaga uchragan edi. U bu aloqalarni rad etgan, ammo siyosiy bosim klubning sotilishiga olib kelgan.
Bugun esa yangi egalik guruhi o‘tmishning moliyaviy izlarini tozalash bilan band. Boehly va hamkorlari o‘zlarini “tizimni to‘g‘rilayotgan” taraf sifatida ko‘rsatishga urinmoqda, ammo raqamlar va sanksiyalar Abramovich davrining soyasi hanuz Stamford Bridge osmonida muallaq turganini eslatib turibdi.
FAning davom etayotgan tekshiruvlari, shartli transfer taqiqi va bekor qilingan, ammo tarixga yozilgan ochko jarimasi – bularning barchasi bir savolni ochiq qoldiradi: Chelsea yangi davrni nihoyat qachon toza sahifadan boshlaydi?
