Croke Parkda futbol qaytishi: Dublin Premyer Liga yozgi manziliga aylanadimi?
Dublin markazidagi tarixiy Croke Park chorshanba oqshomida yana bir bor boshqa sportga eshik ochdi – va bu safar stadion egalari bu holatni istisno emas, odatga aylantirmoqchi.
Manchester United va Leeds o‘rtasidagi premyer-liga gigantlari darajasidagi pre-sezon uchrashuvi 2009 yildan beri bu maydonda o‘tkazilgan ilk futbol o‘yini bo‘ldi. 75 ming tomoshabinli sotib bo‘lgan tribuna, penaltilarda qo‘lga kiritilgan Manchester United g‘alabasi, Dublin yoz kechasidagi elektr muhit – Croke Park rahbariyati uchun bu bir martalik shou emas, balki katta rejalar uchun dalda bo‘ldi.
GAA qal’asida yangi daromad manbai
Stadion va tijorat direktori Peter McKenna bu muvaffaqiyatni yo‘l xaritasiga aylantirish niyatida. Uning maqsadi aniq: Croke Parkni yozgi Premyer Liga pre-sezon uchrashuvlari uchun muntazam manzilga aylantirish va shu orqali GAA uchun yangi moliyaviy oqim ochish.
“Shunday bo‘lishini juda xohlayman,” deydi McKenna. Ularning hamkori – TEG Sport. Endi ularga yuklatilgan vazifa – bu jarayonni tartibli, rejalashtiriladigan va yildan-yilga kutiladigan shaklga keltirish.
McKenna buni tasodifiy gastrollar emas, kalendarda oldindan belgilab qo‘yiladigan, infratuzilma va moliya jihatidan puxta tayyorlanadigan yirik paket sifatida ko‘rmoqda. Unga ko‘ra, “muntazam va oldindan rejalashtiriladigan tadbir – eng to‘g‘ri format”.
Qoidalar o‘zgargan, qarshilik susaygan
Croke Park uzoq yillar davomida GAAning ramzi, an’anaviy qal’asi bo‘lib kelgan. 2005 yilda qabul qilingan o‘zgartirish – Rule 42 yumshatilishi – aynan shuning uchun katta bahs uyg‘otgan edi. Stadion boshqa sport turlari uchun vaqtincha ochildi, 2010 yildan boshlab esa bu siyosat butunlay kuchga kirdi.
Natija ko‘p o‘tmay ko‘rinish berdi: xalqaro va mahalliy regbi uchrashuvlari, NFL va kollej amerika futboli, turli yirik tadbirlar Croke Park gazonini ko‘rdi. Futbol esa 2007–2009 yillarda Republic of Ireland uchun vaqtinchalik uy maydoni sifatida bu yerda o‘tkazilgan uchrashuvlar bilan cheklangan edi.
O‘sha paytda qarshilik kuchli bo‘lgan. Hozir-chi? McKenna aytishicha, norozilar hanuz bor, ammo ularning ovozi endi butun sahnani belgilamaydi.
“Ba’zi odamlar o‘z qarashiga ega va uni ochiq aytadi. Buni hurmat qilamiz,” deydi u. “Mening va jamoamning vazifasi – imkon qadar ko‘proq daromad yaratish. Biz tushumning 83 foizini assotsiatsiya bo‘ylab qayta taqsimlaymiz. Croke Park – assotsiatsiya uchun katta moliyaviy dvigatel.”
Premyer Liga yozgi seriyasi: orzu va real cheklovlar
McKenna ideal manzarani tasvirlaydi: har yili Dublin kalendarida bitta yirik Premyer Liga pre-sezon uchrashuvi. Bitta aniq sana. Bitta aniq brend. Bitta aniq oqim.
Ammo bu orzuning o‘z chegaralari bor. Croke Park sig‘imi 82 500 tomoshabin atrofida, chorshanba oqshomida esa terrasa qismidagi cheklovlar tufayli raqam biroz kamaydi. Bunday stadionni to‘ldira oladigan klublar soni ko‘p emas.
“Buni rostdan ham amalga oshira oladigan jamoalar juda kam,” deydi u. Manchester United ulardan biri. Liverpool va Arsenal ham Irlandiyada allaqachon shakllangan, kuchli muxlis bazasiga ega.
Shu bilan birga, Premyer Liga klublari bilan reja tuzish – oson ish emas. Ularning kun tartibi doimiy ravishda keyingi ikki-uch o‘yin, transferlar va ichki ishlar bilan band. Yozgi safarlar, ayniqsa bir necha yil oldinga mo‘ljallanganlari, odatda ular ro‘yxatining eng past qismida turadi.
McKenna va uning jamoasi esa aynan shu bo‘shliqdan joy izlayapti. Ularning uslubi – erta harakat qilish, kalendarni oldindan to‘ldirish, klublarni yozgi rejalari shakllanmasidan oldin Dublinga “bog‘lab qo‘yish”.
“Bu ularning kun tartibidagi eng oxirgi masala,” deydi u. “Biz esa chetlaridan kirishga, imkon qadar erta kelishuvlarga erishishga harakat qilyapmiz, shunda o‘z kalendarimizga moslashtira olamiz.”
Croke Park: GAA markazidan global sahnaga?
Manchester United – Leeds uchrashuvi Croke Park uchun sinov edi. Atmosfera, talab, logistik imkoniyatlar – hammasi bir kechada ko‘rinib bo‘ldi. Stadion rahbariyati uchun esa bu kecha savol emas, javoblar oqimi bo‘ldi.
Savol endi boshqacha: Croke Park har yili Premyer Liga yulduzlarini qabul qiladigan, GAA taqvimiga mahkam yopishgan yangi yozgi an’anani yaratadimi yoki bu kecha yana bir uzoq tanaffusdan oldingi yakka sahna bo‘lib qoladimi?
