Eddie Dunbar: Tog‘larda Qaytgan Odam

Penas Blancas cho‘qqisida yakunlangan tog‘ kuni Vuelta a Espana tarixida kichik satr bo‘lib ko‘rinishi mumkin. Eddie Dunbar uchun esa bu – butun bir hayot bobining yopilishi va yangisining ochilishi edi.

Irlandiyalik poygachi Penas Blancas, Estepona tepasida kechgan kechki hal qiluvchi zarbasi bilan nafaqat o‘zining Vuelta’dagi uchinchi bosqich g‘alabasini qo‘lga kiritdi, balki Pinarello-Q36.5 jamoasiga ham ilk bor grand tur bosqichi zafarini olib berdi. Jamoa mashinasidan kelgan hayqiriqlar, tog‘ etagidagi shovqin-suron, charchoqdan qaltirayotgan oyoqlar – hammasi shu bitta hujumga jamlandi.

Tog‘ning yuqori qismida tug‘ilgan g‘alaba

Kategoriya birinchi toifali Penas Blancas ko‘tarilishining yuqori qiyaliklarida to‘rttalik elit guruh ajralib chiqdi. Dunbar shu guruh ichida edi. Oldinda, havo siyraklashgan, yo‘l tiklashgan sari o‘yin keskinlashdi.

Tog‘lar qiroli reytingi yetakchisi Santiago Buitrago oxirgi kilometrlarda zarba berdi va bir lahza hamma narsa qo‘ldan ketgandek tuyuldi: irlandiyalik ortda qoldi, kolumbiyalik esa yakka yetakchiga aylandi. Ammo bosim ostida ham Dunbar sinmadi. U nafasini tekisladi, ritmini topdi va so‘nggi 500 metr ichida Buitrago’ni asta-sekin yutib bordi.

So‘ng esa yonidan o‘qday uchib o‘tdi. Finishga kelib, uni 14 soniyaga ortda qoldirdi. Tog‘ cho‘qqisida bu farq juda katta.

To‘rttalik guruhni Buitrago, Urko Berrade va britaniyalik Thomas Gloag to‘ldirdi. Gloag – Dunbar jamoadoshi – uchinchi bo‘lib marradan o‘tdi. Bu uning grand tur bosqichlaridagi eng yaxshi natijasi.

Og‘ir jarohatdan – tog‘ cho‘qqisiga

G‘alabadan keyingi Dunbar so‘zlari ortidagi og‘ir fonni ochib berdi. U shunchaki kuchli kunini topgan poygachi emas, uch oy velosipedga ham tegmagan, yomon baxtsiz hodisadan so‘ng qaytgan sportchi.

U o‘zi aytganidek, poyga boshida o‘zini yaxshi his qilmagan, 50–60 kilometrlar atrofida “bugun mening kunim emas” deb jamoa radiosiga xabar bergan. Ammo baribir chiqib ketgan guruhga qo‘shildi. Vaqt o‘tgan sari oyoqlari “ochildi”, ikki jamoadoshining ham oldingi guruhda bo‘lishi unga ruhiy tayanch berdi. Shu ishonch va sabr oxir-oqibat tog‘ cho‘qqisida g‘alabaga aylandi.

Yaqinda uch oy sportdan butunlay uzilib qolgan odam uchun bu natija – deyarli mo‘jiza. Dunbarning o‘zi ham bunga ishonolmayotganini yashirmadi.

210 kilometrlik jang va Movistar nazorati

Velez-Malaga’dan Penas Blancas’gacha bo‘lgan 210 kilometr – umumiy hisob bo‘yicha kurashda qolgan ikki asosiy kunning biri sifatida kutilgandi. Shuning uchun startdan boshlab temp baland bo‘ldi, poyga bo‘shliq bermadi.

2022 yilda aynan shu ko‘tarilishda g‘alaba qozongan Richard Carapaz pelotondan taxminan bosqich o‘rtalarida hujum qildi, oldinda ketayotgan guruhga ko‘prik tashlashga urindi. Ammo bu reja ish bermadi, uni qaytarib olishdi.

Kun o‘rtalarida, nihoyat, 20 nafar poygachidan iborat katta guruh uzilib chiqdi. Movistar uzoq muddatli, og‘ir kurashdan so‘ng peloton ustidan nazoratni qayta qo‘lga kiritdi. Oldinda esa uzun tekis yo‘l, so‘ngra – 18,8 kilometrli, o‘rtacha 6,5 foizlik, ba’zi qismlari ikki xonali foizlarga chiqadigan hal qiluvchi ko‘tarilish kutib turardi.

Roglic zarbalari, Masning sabr devori

Penas Blancas pastki qiyaliklarida Red Bull-Bora-Hansgrohe tezlikni oshirdi. Maqsad aniq edi: Enric Mas va uning tobora siyraklashayotgan jamoadoshlarini bosim ostida qoldirish. Oldinda oltidan ortiq daqiqa farq bilan ketayotgan qochqinlar guruhida hujumlar, qaytishlar, mayda guruhchalarga bo‘linishlar tinmay davom etdi.

Oxir-oqibat, bosqich g‘alabasi uchun kurashadigan to‘rtlik shakllandi – Dunbarning hal qiluvchi hujumi ham aynan shu yerda keldi. Pelotonda esa boshqa poyga boshlangan edi.

EF Education-EasyPost yana sahnaga chiqdi. Ular tempni shunchalik oshirdiki, umumiy hisobdagi guruh asta-sekin siqilib bordi va oxir-oqibat faqat kuchli oltilik – umumiy reytingning yuqori qismidagi poygachilar qoldi.

Primoz Roglic bir necha bor zarba berdi. To‘rt karra chempion bu bosqichni Enric Mas ustidan vaqt yutish uchun imkoniyat deb ko‘rdi. Carapaz ham hujumga urindi, 12-bosqich g‘olibi Jakob Omrzel ham o‘z navbatida tajriba qilib ko‘rdi. Biroq Mas hammasiga javob topdi. Uning har bir zarbaga bergan javobi, har bir orqaga qaytib tutib olishi – bu yerda endi nafaqat oyoqlar, balki sovuqqon bosh ham ishlayotganini ko‘rsatdi.

Oxirida bu oltita poygachi chiziqdan birin-ketin, bir-biriga yopishgan holda o‘tdi. Natijalar jadvalining yuqori oltitaligida o‘zgarish bo‘lmadi.

Mas chempionlik eshigida

Ba’zan Mas charchoq alomatlarini ko‘rsatdi. Ammo ikki kun qoldi. Uning qo‘lida esa hali ham qimmatli farq bor: u Primoz Roglicdan 1 daqiqa 37 soniya oldinda.

Britaniyalik Oscar Onley yoshlar reytingida ustunligini yanada mustahkamladi va umumiy hisobda beshinchi o‘rindagi pozitsiyasini mustahkamlab, Jakob Omrzel ustidan farqini 1 daqiqa 3 soniyaga yetkazdi. Bu yosh poygachi uchun bu Vuelta tobora yuksalish poygasiga aylanmoqda.

Oldinda – haqiqiy qirollik kuni

Endi navbat shanbaga. Kalendar bo‘yicha ham, profil bo‘yicha ham – bu poyganing eng shafqatsiz kuni. 186,8 kilometr, uchta birinchi toifa ko‘tarilish va bitta hors-categorie dahshatli tog‘ – La Calahorra’dan ilk bor Collado del Alguacil cho‘qqisidagi marraga qadar.

Bu so‘nggi ko‘tarilishning ayrim qismlari 20 foizgacha ko‘tariladi. Bu yerda na taktika, na hisob-kitob yashirin qoladi. Kimning oyog‘ida kuch, yuragida jur’at bo‘lsa – aynan shu tog‘da bilinadi.

Dunbar bugun o‘z hikoyasini yozib bo‘ldi. Endi savol boshqa: Collado del Alguacil tepasida kim o‘z nomini bu Vuelta sahifalariga o‘yib yozadi?