Enes Kanter Freedom WNBA Draftiga nomzod sifatida e’lon qilindi
Sobiq NBA markaziy chizig‘ining markazida bo‘lgan, 2011 yil draftida 3-raqam ostida tanlangan Enes Kanter Freedom yana sport sahnasining markaziga chiqdi. Bu safar parketda emas. U o‘zini 2027 yilgi WNBA Draftiga nomzod sifatida rasman e’lon qildi.
Bu shunchaki hazil post emas, siyosiy va ijtimoiy bahslarning o‘rtasiga tashlangan ochiqcha chaqiriq.
Sophie Cunninghamdan keyingi to‘lqin
So‘nggi haftalarda ayollar sporti atrofidagi tortishuvlar keskinlashdi. Sophie Cunningham ayollar sporti faqat biologik ayollar uchun qolishi kerakligini qat’iy aytgach, bu mavzu WNBA ichida ham, tashqarisida ham kuchli rezonans uyg‘otdi.
Shu fon’da ayrim murabbiy va o‘yinchilar o‘z pozitsiyasini ochiq bildirayotgan bir paytda, Golden State Valkyries forvardi Gabby Williams: “Jamoamda ham, qarshi jamoada ham trans sportchini xush ko‘raman”, degan fikrni aytdi. Liga esa — sukutda.
Aynan shu bo‘shliqni Freedom nishonga oldi. U yillar davomida LeBron James, Xitoy Kommunistik partiyasi va Nike siyosatini tanqid qilib kelgan, o‘zining siyosiy faolligi uni NBA’dan chetlashtirganiga ishongan sobiq markaz endi WNBA siyosatini sinovdan o‘tkazmoqchi.
“Agar faqat o‘zingni e’lon qilish kifoya bo‘lsa…”
Freedom ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilgan videoda studiya stolida o‘tiribdi, ustida to‘q sariq rangli WNBA svitshoti, Nike logosi esa qalin chiziq bilan chizib tashlangan. U shunday deydi:
“Agar faqat kim ekaningni e’lon qilishning o‘zi yetarli bo‘lsa, men WNBA’da o‘ynash uchun zarur bo‘lgan barcha talablarga javob beraman”.
Outkick sharhlovchisi Riley Gaines bu bayonotni “dahocha” va “mukammal” deb atab, kinoyali tarzda: “Qaysi WNBA jamoasi Enes Freedomni skautlik qila boshlashini kutyapman”, deb yozdi.
Freedom 2022 yilda Boston Celticsdan Houston Rocketsga almashtirilgach, tez orada ro‘yxatdan chiqarilganidan beri NBA parketiga qaytmagan. Shunga qaramay, u o‘zini yangi jang maydonida ko‘ryapti.
“Jamoam bilan birga WNBA’ning ishtirok etish mezonlari va o‘zini identifikatsiya qilish hamda inklyuziya bo‘yicha hukumat doirasini sinchiklab o‘rgandik”, — deydi u.
Uning ta’kidlashicha: “Amaldagi ko‘rsatmalarga ko‘ra, men 2027 yil may oyidagi WNBA Draftida qatnashish uchun rasmiy ravishda o‘z nomzodimni qo‘ymoqdaman”.
Lia Thomas, qoidalar va bosim
Freedom bu qadamini Lia Thomas atrofidagi bahslar bilan ham bog‘laydi. UPennda Will Thomas nomi bilan uch mavsum erkaklar jamoasida suzib, keyin ayollar bo‘limida start olgan suzuvchi sport dunyosidagi eng keskin bahslardan birini boshlab bergan edi.
Freedomning savoli ochiq: agar o‘zini identifikatsiya qilish mezon bo‘lsa, nega bu WNBA uchun amal qilmasligi kerak?
Liga yillar davomida inklyuziya va ochiqlik haqida gapirdi. Endi esa shu shiorlar real holatda sinovdan o‘tmoqda. Agar u o‘zini ayol deb tanitsa, unga “sen kimsan” deyishga kimning haqqi bor? Qoidalar hamma uchun bir xil bo‘lishi kerakmi yoki ayrimlar uchun alohidami? Freedom aynan shu ziddiyatni yuzaga chiqarishga urinmoqda.
“Men masxara qilish uchun chiqqanim yo‘q”
Freedom o‘z bayonotiga keskinlik bilan birga ehtiyotkor ohang ham qo‘shdi:
“Men bu yerda hech bir jamoani yoki shaxsiy tanlovni masxara qilish, mazax qilish yoki hurmatsizlik qilish uchun emasman. Faqat amaldagi qoidalar hamma uchun teng qo‘llanilishini so‘rayapman — bu qoidalar WNBA o‘yinchilari va murabbiylarining o‘zi ommaviy himoya qilib kelayotgan qadriyatlarga asoslangan”.
Uningcha, agar liga o‘z prinsiplariga sodiq bo‘lsa, bu qadamni rad eta olmaydi. Gabby Williams, Minnesota Lynx murabbiyi Cheryl Reeve, Valkyries murabbiyi Natalie Nakase, Seattle Storm markazi Stefanie Dolson va ko‘plab WNBA muxlislari erkaklarning ayollar sportida ishtirok etishini qo‘llab-quvvatlab kelgani haqida eslatib o‘tadi.
Shu fon’da Freedomning murojaati bevosita ularga ham yo‘naltirilgandek eshitiladi.
WNBA uchun murakkab tanlov
Freedom o‘z e’lonini keskin yakunlaydi:
“Jamoam bilan birga bu ko‘rsatmalar teng, izchil va istisnosiz qo‘llanilishini ta’minlashga tayyormiz va WNBA’ning o‘z e’lon qilingan prinsiplariga sodiq qolishiga umid qilaman. Uchrashguncha, training camp’da”.
Endi navbat liga rahbariyatida. Ular ikki og‘ir variant orasida qolishi mumkin.
Agar Freedomni 2027 yilgi draftga rasmiy ravishda nomzod sifatida ro‘yxatdan o‘tkazishsa, lekin birorta jamoa uni tanlamasa, bu siyosiy fon’da kamsitish sifatida talqin qilinishi ehtimoli bor. Agar esa “faqat biologik ayollar” tamoyiliga qaytsalar, o‘zlari yillar davomida targ‘ib qilgan progressiv asoslar bilan to‘qnash kelishadi.
Har ikkala yo‘l ham bosimli, har ikkala yo‘l ham keskin savollarni ochib yuboradi.
Freedom esa o‘zini markaziy figura sifatida qo‘yib, WNBA’ni tanlov qilishga majbur qilmoqda. Endi savol bitta: liga qoidalarini real hayotda qanday qo‘llaydi — siyosiy shiorlar bilanmi yoki sport adolati talablari bilanmi?
