Estevao va Xabi Alonso tizimida ‘Messinho’ning taqdiri
Londonda uni tezda qabul qilishdi. Endigina 18 ga to‘lgan braziliyalik yulduzcha “Palmeiras”dan kelib, katta pul evaziga “Chelsea”ga qo‘shilgach, “Stamford Bridge” tribunalarida yangi sevimli paydo bo‘ldi. Unga allaqachon bir laqab yopishib ulgurgan edi – “Messinho”. Maydonda o‘yinni o‘zgartirib yuboradigan sehrli lahzalari tufayli.
O‘tgan mavsumda shu sehr to‘liq namoyon bo‘ldi. To to‘satdan mushak jarohati hammasini to‘xtatib qo‘yguncha. O‘ng sonidagi muammo uning London bilan ilk mavsumini ham, 2026 yilgi Jahon chempionati haqidagi orzularini ham keskin uzib tashladi. Shunga qaramay, Estevao 36 o‘yinda 8 ta gol urishga ulgurdi, ko‘p marotaba muxlislarni o‘rinlaridan sakratib yubordi.
Endi esa hamma undan yanada ko‘prog‘ini kutayotgan edi. Premyer-liga ritmiga moslashdi, til, mamlakat, bosim – bularning bari ortda qolgandek tuyuldi. Ammo “Chelsea”da yana bir bor murabbiy o‘zgarishi hammasini ag‘dar-to‘ntar qilib yubordi. Endi boshqaruv pultida Xabi Alonso turibdi va u o‘z falsafasini qat’iy joriy qilmoqda: 3-4-3, to‘liq pressing, baland chiziq, agressiv futbol.
Bu tizimda esa tabiiy vingerlarga joy deyarli qolmayapti.
Uch markaziy hujumchi ortida – ikki “o‘nlik”, lekin qanot emas
Alonso sxemasining yuragi – uchlik hujum va ularning ortidagi ikki ijodkor “o‘nlik”. Bu rollarni hozircha inglizlar egallab turibdi: Cole Palmer va Morgan Rogers. Oldlarida esa braziliyalik Joao Pedro markaziy hujumchi sifatida o‘ynayapti.
Natija aniq: asosiy tarkibda qanot vingerlari yo‘q. Estevao esa aynan o‘ng qanotda o‘zini eng tabiiy his qiladi. To‘pni qabul qilib, raqibni birga-bir yengish, ichkariga kirib zarba berish yoki yakuniy pas – uning kuchli tomoni shu.
Alonso esa allaqachon ijodkorlikka o‘tgan: o‘ng qanot himoyachilarni markaziy yarim himoyaga suryapti, portugaliyalik Pedro Neto esa qanot himoyachisi sifatida ishlamoqda. Bu “Stamford Bridge” muxlislariga bir holatni eslatadi – Callum Hudson-Odoi ham bir paytlar Thomas Tuchel qo‘l ostida xuddi shunday majburiy transformatsiyani boshdan kechirgan, so‘ng esa klubni tark etgan edi.
Poyet ogohlantiradi: “Hudson-Odoi holati takrorlanmasin”
Sobiq “Chelsea” yulduzi Gus Poyet bu vaziyatni diqqat bilan kuzatmoqda. U, ayniqsa, Estevaoning noto‘g‘ri pozitsiyada ishlatilishi uning o‘sishini to‘xtatib qo‘yishidan xavotirda.
Uning fikricha, hikoya tanish: Hudson-Odoi qanot himoyachisi bo‘lishni istamadi, o‘zini sof vinger deb bildi va oxir-oqibat ketishga majbur bo‘ldi. Poyetning ta’kidlashicha, Alonso tizimida ham shunga o‘xshash xavf bor – ayniqsa Neto misolida bu allaqachon ko‘rinib turibdi. Portugaliyalik hujumchi qanot himoyachisi sifatida ishlayotgani, Reece Jamesning uni orqaga qaytishga undayotgan lahzalari – bularning bari futbolchi ichida “o‘ynash uchun har qanday rolga rozi bo‘lishim kerak” degan fikrni shakllantiradi.
Estevao esa bunday himoyaviy majburiyatlarni xohlamaydi. Uning kuchi – oldinga uchish, bir lahzada o‘yinni keskinlashtirish. U qanot bo‘ylab “yuguruvchi” emas, raqib himoyasini yorib kiruvchi ijodkor.
Poyet fikricha, bu endi Xabi Alonso oldidagi eng muhim boshqotirmalardan biri: yosh braziliyalikning hujumdagi iste’dodidan maksimal darajada foydalanish, shu bilan birga jamoa balansini yo‘qotmaslik.
Hujum olovda, himoya esa yonmoqda
Alonso davridagi ilk o‘yinlar “Chelsea”ning yangi yuzi qanday bo‘lishini aniq ko‘rsatdi. Hujum – tomosha. Gollar chiroyli, yaratilgan vaziyatlar soni – hayratlanarli. Jamoa oldinga shiddat bilan otilmoqda, Palmer va Rogers orqa chiziq bilan hujum o‘rtasida ko‘prik vazifasini bajaryapti, Joao Pedro esa jarima maydonida doimiy tahdid.
Ammo narigi tomonda boshqa raqamlar turibdi. Atigi ikki uchrashuvda juda ko‘p gol o‘tkazib yuborildi. Hisob 4:3 bo‘lsa – hamma tabassum qiladi, “hujumkor, ko‘ngilochar futbol” deydi. Ammo 3:2 hisobidagi mag‘lubiyatlarda shu raqamlar birdaniga tanqidga aylanadi: “Juda ko‘p gol o‘tkazishyapti”. Aslida, raqam bir xil – uchta gol o‘tkazilgan.
Shu fon ichida klub rahbariyati muhim qaror qabul qildi – darvozaga Jahon chempioni darvozabon, Emi Martinez keltirildi. Maqsad aniq: orqa chiziqdagi yoriqlarni yamash, himoyaga ishonch qo‘shish. Lekin tizimning o‘zi juda agressiv bo‘lsa, bitta darvozabon hammasini hal qila oladimi?
Estevao uchun mavsum: imkoniyat bormi?
Braziliyalik yulduzcha mavsum startini yomon boshlamadi. Premyer-ligadagi ilk turda “Fulham”ga qarshi 3:2 hisobidagi derbida u zaxiradan tushib, so‘nggi yetti daqiqani Palmer o‘rnida o‘ynadi. Keyin esa Carabao Cup ikkinchi bosqichida “Luton”ga qarshi uchrashuvda asosiy tarkibda maydonga tushdi.
Bu – ishonch belgisi. Klub ichida u juda yuqori baholanadi, kelajak ustunlaridan biri sifatida ko‘riladi. Ammo amaliyotda bitta muammo bor: Palmer va Rogers hozircha o‘z pozitsiyalarini mustahkam ushlab turibdi, Alonso esa ularning ijodkorligidan voz kechishni rejalashtirayotgani yo‘q.
Demak, Estevao uchun ikki yo‘l qoladi: u yoki bu ikki “o‘nlik”dan birini siqib chiqaradi, yoki murabbiy uni qanot himoyachisi roliga moslashtirishga urinadi. Ikkinchi variant esa unga mutlaqo yoqmasligi turgan gap. Bu yerda murabbiy va futbolchi manfaatlari kesishadigan nozik chiziq paydo bo‘ladi.
Alonso uchun bu oddiy rotatsiya masalasi emas. Bu – klubning eng yorqin yosh iste’dodlaridan birini qanday yo‘l bilan yetuk yulduzga aylantirish haqida bo‘lgan strategik qaror.
Oldinda – “Arsenal” sinovi va ochiq savol
“Chelsea” hozircha Premyer-ligada olti ochko jamg‘argan. Hujum ishlayapti, natijalar yomon emas, ammo himoyadagi beqarorlik hamon ko‘zga tashlanib turibdi. Endi esa navbat murakkab safarga – amaldagi chempion “Arsenal”ga.
Bu o‘yin Alonso falsafasi uchun ham, Estevao kelajagi uchun ham muhim ko‘rsatkich bo‘ladi. Murabbiy katta raqibga qarshi ham 3-4-3 ni qat’iy ushlab turadimi? Yosh braziliyalikka ishonch bildiradimi? Yoki xavfsiz variantni tanlab, tajribali futbolchilarga tayanadimi?
Bir narsa aniq: “Stamford Bridge” tribunalarida “Messinho” nomi allaqachon sevgi bilan tilga olinadi. Endi navbat Xabi Alonsoda – u bu iste’doddan qanday foydalanadi: uni tizimga moslab o‘zgartiradimi yoki tizimni biroz bo‘lsa-da, shu yigit uchun moslashtiradimi?
