Everton va EFL oltin koni: yulduz futbolchilar
Everton navbatdagi bor EFL bozoriga qo‘l soldi. Bu safar – Middlesbrough markazidagi mohir yarim himoyachi Hayden Hackney. Bu transfer yana bir bor eslatadi: Angliya piramidasining pastki uch pog‘onasi – Championship, League One va League Two – ko‘p yillardan beri Premier League uchun yashirin zaxira bo‘lib kelmoqda.
Hackney bu yo‘ldan o‘tgan birinchi futbolchi emas. Oxirgisi ham bo‘lmaydi. Ikkinchi, uchinchi daraja deya kamsitiladigan ligalar aslida yulduzlar tayyorlaydigan zavodga aylangan. Kimdir sakrashni og‘ir kechiradi, kimdir esa yuqori ligaga chiqqan zahoti o‘yin ritmini o‘zgartirib yuboradi.
Quyida aynan shunday 12 futbolchi – EFLdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri Premier League klubiga kelib, elita darajada porlaganlar haqida.
Dele Alli – MK Donsdan kelib, Londonni larzaga keltirgan yigit
2015 yil yanvarida Tottenham Hotspur MK Donsdan bir oz no‘noq, ammo iste’dodi ko‘rinib turgan yosh yarim himoyachini olib kelganida, ko‘pchilik buni oddiy istiqbolli transfer deb qabul qilgandi. Dele Alli esa bu shubhalarni juda tez yo‘q qildi.
2015/16 mavsumida u liga doirasida 10 ta gol va 9 ta golli uzatma bilan portlab chiqdi. Keyingi yil esa butunlay o‘ziga xos sahnaga aylandi: 18 ta liga goli, o‘yin sur’atini boshqarish, tribunalarning sevimlisi bo‘lish. Dele ikki mavsum ketma-ket PFA Young Player of the Year sovrinini qo‘lga kiritdi.
U 2022 yilda Spursni tark etdi, ammo Premier League tarixidagi izini davom ettirib, Everton safida ham to‘p surdi. Uning hikoyasi – League One’dan kelib, eng yuqori sahnada superyulduzga aylanishning tirik namunasi.
Gareth Bale – Southampton qanotidan dunyo sahnasiga
2007 yilda Tottenham Hotspur Southampton chap qanot himoyachisi Gareth Bale’ni olganida, gap asosan istiqbolli “left-back” haqida ketardi. Yillar o‘tib ma’lum bo‘ldiki, bu transfer klub tarixidagi eng muhim burilishlardan biri bo‘lgan.
Bale qanot himoyasidan hujumkor yarim himoyaga surildi, keyin esa to‘liq hujumchi qanotga aylandi. Uning so‘nggi mavsumi Shimoliy Londonda alohida sahifa: 21 ta liga goli, shundan 9 tasi jarima maydonchasidan tashqaridan. U uzoq masofadan zarbalarni oddiy holga aylantirib qo‘ygandi.
Shu darajadagi portlash uni 2013 yilda LaLiga gigantlari Real Madridga olib bordi. Hammasi esa bir paytlar EFL maydonlarida boshlangan edi.
Jarrod Bowen – Hull Citydan kelgan, West Ham ramziga aylangan
2020 yilda West Ham United Hull City hujumchisi Jarrod Bowen’ni olganida, London klubi aniq zarba berganini tez orada ko‘rsatdi. Bowen o‘yin uslubi bilan jamoaning yuragiga aylandi.
U Premier League doirasida “Hammers” safida 65 ta gol urdi, 49 ta golli uzatma berdi. Eng muhim lahzasi? 2023 yilda UEFA Conference League finalida Fiorentina darvozasiga so‘nggi daqiqalarda urgan goli. Klub tarixidagi eng yorqin kechalardan biri – aynan uning oyog‘idan chiqqan zarba bilan yakunlangan.
2024 yilda u klub sardori etib tayinlandi. EFLdan kelib, Yevropa kubogi finalini hal qilgan va keyin sardorlik bog‘ichini taqqan futbolchi – bu yo‘l qanchalik keskin bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Tim Cahill – Millwall jangchisidan Everton afsonasigacha
Everton EFL bozorida ko‘pdan beri mohirlik bilan harakat qiladi. Eng omadli zarbalardan biri, shubhasiz, Tim Cahill bo‘ldi. Avstraliyalik yarim himoyachi 2004 yil yozida Millwalldan Merseysidega ko‘chib o‘tdi va tez orada “Toffees” ruhining timsoliga aylandi.
Cahill 226 ta liga o‘yinida 56 ta gol urdi. U gol urganida Goodison Park qanday portlashini tasvirlash qiyin. Jarima maydonchasiga kechikib kirish, havodagi yutug‘i, zarba vaqtini mukammal his etishi – bularning barchasi uni raqiblar uchun doimiy tahdidga aylantirdi.
2012 yilda u Atlantika oshib, New York Red Bulls safida o‘ynash uchun AQShga yo‘l oldi. Ammo EFLdan kelib, Everton tarixida alohida o‘rin egallagan futbolchi sifatida esda qoldi.
Eberechi Eze – QPR maydonlaridan Wembley cho‘qqisigacha
Eberechi Eze o‘z o‘yinini Queens Park Rangers safida sayqalladi. Championship himoyachilari uning to‘p bilan raqsga tushishini ko‘rishga majbur bo‘lishardi. 2020 yilda u Londondan Londonga – bu safar Crystal Palace tomon yo‘l oldi.
Selhurst Park uni darhol quchoq ochib kutib oldi. Eze o‘zining erkin harakati, nozik texnikasi va yakunlovchi zarbalari bilan muxlislarning sevimlisiga aylandi. Eng yodda qolgan lahza? 2025 yilgi FA Cup finali. Manchester City’ga qarshi o‘yinda aynan Eze g‘alaba to‘pini kiritdi.
Shundan so‘ng u amaldagi chempion Arsenal safiga o‘tdi. Championshipdan boshlangan yo‘l – Wembleyda ko‘tarilgan kubok va keyin elita klubga transfer bilan yakun topdi.
James Maddison – Norwich ijodkoridan Leicester orzusi sari
2018 yilda Leicester City Norwich Cityning ijodkor yarim himoyachisi James Maddison uchun tavakkal qildi. Championshipdagi yorqin mavsumdan keyin u King Power Stadiumga keldi va tez orada “Foxes” o‘yinining bosh miya markaziga aylandi.
Maddison klub safida liga doirasida 43 ta gol urdi, 32 ta golli uzatma berdi. U nafaqat raqamlar, balki o‘yin ritmini belgilovchi, standart vaziyatlarda hal qiluvchi figura sifatida qadrlanardi. 2021 yilda u Leicester bilan FA Cupni qo‘lga kiritdi – klub tarixidagi eng katta sovrinlardan biri.
2023 yilda u Tottenham Hotspurga o‘tdi, ammo EFLdan kelib, Premier League chempionlik poygalarida hal qiluvchi rol o‘ynagan ijodkor sifatida nom qoldirdi.
Michael Olise – Readingdan boshlangan, dunyo sahnasiga chiqqan iste’dod
Hammersmithda tug‘ilgan Michael Olise to‘rt yil davomida Reading safida o‘sdi. U yerda u o‘yin ko‘rish qobiliyati, chap oyog‘ining nozikligi bilan ko‘zga tashlandi. 2021 yilda Crystal Palace uni poytaxtga qaytardi va unga Premier League sahnasini ochib berdi.
Olise tezda o‘z darajasini ko‘rsatdi. Keyin esa sakrash yanada keskinlashdi: Bayern Munich va Fransiya terma jamoasi bilan u global sahnada porladi. Bugun u dunyoning eng yaxshi futbolchilaridan biri sifatida tilga olinadi.
Lekin bu yo‘lning birinchi qadamlarini eslash kerak: EFL maydonlari, Reading formasi va Palace bilan yuqori liga sari qo‘yilgan dadil qadam.
Morgan Rogers – Middlesbroughdan kelib, Villa Parkni hayajonga solgan yulduz
2024 yil fevralida Aston Villa Middlesbroughdan Morgan Rogers’ni olib kelganda, bu transferni ko‘pchilik istiqbolli loyiha sifatida ko‘rdi. Lekin u kutilganidan tezroq portlab chiqdi.
Rogers Villa Parkda hujumkor yarim himoyachi sifatida o‘zini ko‘rsatdi, to‘p bilan keskin yugurishlari, oraliq zonalarda bo‘shliq topishi va yakunlovchi zarbalari bilan Premier League’dagi eng hayajonli yosh futbolchilardan biriga aylandi. U endi Angliya terma jamoasining muhim bo‘lagiga aylangan.
Atigi 23 yoshda. Oldinda yana ko‘p mavsumlar, ko‘p yirik sahnalar kutib turibdi. EFLdan kelgan bu yigit hali o‘z chegarasiga ham yaqinlashgani yo‘q.
John Stones – Barnsleydan Manchester City markaziga
John Stones professional futbolni Barnsley safida boshladi. U yerda atigi 28 ta katta o‘yin o‘tkazdi, xolos. Ammo Everton skautlari uchun bu kifoya qildi. 2013 yil yanvarida u Merseysidega ko‘chib o‘tdi.
Evertonda Stones markaziy himoyada asosiy figura bo‘lib shakllandi. To‘p bilan chiqishi, pressing ostida ham xotirjam qaror qabul qilishi uni zamonaviy markaziy himoyachining namunasi sifatida ko‘rsatdi. Natijada 2016 yil avgustida u Manchester Cityga katta transfer amalga oshirdi.
Bugun u ko‘p sovrinli, ko‘p taktik tizimlarda sinovdan o‘tgan himoyachi. Ammo uning yo‘li ham EFL maydonlaridan boshlangan.
Theo Walcott – Southampton mo‘’jizasi va uzun London bo‘limi
2005 yilda futbol olami yangi ismi haqida gapira boshladi: Theo Walcott. Southampton akademiyasidan chiqqan bu tezkor qanotchi shunchalik shov-shuvga sabab bo‘ldiki, 2006 yil yanvarida Arsenal uni atigi 16 yoshida qo‘lga kiritdi.
Walcott “Gunners” safida 12 yil to‘p surdi, 270 ta liga o‘yinida maydonga tushdi. U tezligi, orqa chiziq ortiga yugurishlari va hal qiluvchi gollari bilan o‘z davrining ramzlaridan biriga aylandi. 2018 yilda u Evertonga o‘tdi, 2020 yilda esa yana Southampton safiga qaytdi.
Uning hikoyasi – akademiyadan EFL, so‘ngra esa uzoq yillik Premier League marafoni qanday kechishi mumkinligining yorqin namunasi.
Ollie Watkins – Brentford alamidan keyin ham to‘xtamagan bombardir
Brentford safida 2019/20 mavsumi Ollie Watkins uchun shaxsiy jihatdan mukammal kechdi: 26 ta liga goli. Ammo klub playoff orqali Premier League yo‘llanmasini qo‘lga kirita olmadi. Ko‘pchilik uchun bu alamli yakun bo‘lishi mumkin edi.
Watkins to‘xtamadi. 2020 yil yozida Aston Villa uni olib keldi va u baribir Premier League sahnasiga chiqdi. U Villa Parkda har mavsum liga doirasida ikki xonali gol ko‘rsatkichini qayd etib kelmoqda. Hujumchi sifatida barqarorlik – eng qimmat fazilat, Watkins esa aynan shuni taklif qila oladi.
Brentford bilan ko‘tarila olmagan futbolchi, ammo shaxsiy yo‘li bilan baribir elita ligaga chiqqan va u yerda o‘z o‘rnini mustahkamlagan.
Adam Wharton – Blackburn markazidan Crystal Palace oltin davriga
2024 yil fevralida Crystal Palace Blackburn Rovers markaziy yarim himoyachisi Adam Wharton uchun kurashda g‘olib chiqdi. Championshipda u allaqachon o‘yinini ko‘rsatib bo‘lgandi: sokin, aqlli, to‘pni toza uzatuvchi, pressing ostida yo‘l topa oladigan futbolchi.
Janubiy Londonga ko‘chib o‘tgach, Wharton tez orada to‘liq Angliya terma jamoasi darajasiga ko‘tarildi. U Crystal Palace bilan FA Cup, Community Shield va UEFA Conference League g‘alabalariga hissa qo‘shdi. Klub tarixidagi eng yorqin davrlardan biri – aynan EFLdan kelgan bu yarim himoyachining ham ishi.
Hayden Hackney transferi shuni yana bir bor ko‘rsatadi: EFL – shunchaki pastki liga emas, balki Premier League kelajagini shakllantiradigan sahna. Savol endi shunday: keyngi bo‘lib kim bu zinapoyadan yuqoriga sakraydi?
