FIFA Argentinaning uch futbolchisini uzoq muddatga chetlatdi
Dunyo chempionati finalidan keyingi keskin lahzalar Argentinalik futbolchilar uchun qimmatga tushdi. Jenevada FIFA intizomiy qo‘mitasi qaror chiqardi: yarim himoyachi Leandro Paredes 10 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi. Bu – jahon chempionati tarixidagi eng og‘ir jazolardan biri.
Paredes – yilga teng taqiq
Paredes finaldagi yakuniy hushtakdan keyin o‘zini yo‘qotdi. U Spain himoyachisi Eric Garcia’ning bo‘ynidan ushlab oldi, Gavi’ni esa yerga itarib yubordi. Aynan shu harakatlar unga Luis Suárez 2014 yilda olgan jazosiga teng darajadagi diskvalifikatsiyani olib keldi.
10 o‘yinlik taqiq – terma jamoa darajasida deyarli bir yillik uzilish. FIFA milliy jamoalar taqvimida 2027-yil iyunigacha Argentina uchun 10 ta uchrashuv ko‘zda tutilgan. Ularning barchasi hozircha faqat o‘rtoqlik uchrashuvlari bo‘lishi mumkin, rasmiy turnirlar rejalashtirilmagan. Ammo bu jazoni yengillashtirmaydi: murabbiylar shtabi Paredes’siz butun bir davrni o‘tkazishga majbur bo‘ladi.
FIFA Paredes’ga nafaqat maydondan, balki moliyaviy tomondan ham zarba berdi – 90 ming dollar jarima.
Molina va Almada ham jazodan qochmadi
Qattiq zarba faqat Paredes bilan cheklanib qolmadi. Himoyachi Nahuel Molina 7 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi va xuddi Paredes kabi 90 ming dollar jarimaga tortildi. Yana bir futbolchi – Thiago Almada – bir o‘yinlik taqiq va 30 ming dollarlik jarima oldi.
FIFA bu holatlarni “hujum” sifatida baholadi. East Rutherford, New Jersey’dagi finaldagi maydon chetidagi to‘qnashuvlar allaqachon tortishuvlarga sabab bo‘lgandi, endi esa rasmiy hukm ham e’lon qilindi.
Gavi ham jazoga uchradi
Finaldagi keskinlik faqat Argentina lageri bilan cheklanib qolmadi. Spain yulduzi Gavi ham bir o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi. U bu jazoni Nations League doirasida England’ga qarshi, 26 sentabr kuni Wembley’da o‘tkaziladigan uchrashuvda o‘taydi.
Murabbiylar shtabiga zarba: Roberto Ayala chetlatildi
Argentinaning murabbiylar shtabi ham chetda qolmadi. Murabbiy Roberto Ayala uchta o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi va 30 ming dollar jarimaga tortildi. Bu qaror Argentina texnik zonasidagi keskinlik va finaldan keyingi holatlarning qanchalik jiddiy baholanganini ko‘rsatadi.
AFA uchun rekord jarimalar va majburiy loyiha
Argentinaning futbol federatsiyasi – AFA – ham FIFA nazaridan qochib qutulmadi. Tashkilot 110 ming dollar jarimaga tortildi. Sabablar ro‘yxati uzun: England ustidan yarim finaldagi g‘alabadan keyin futbolchilarning Folklend orollari haqida siyosiy mazmundagi banner ko‘tarib yurishi, muxlislarning kamsituvchi, diskriminatsion shiorlari va boshqa intizomiy buzilishlar.
FIFA buning ustiga AFA’ni 100 ming dollarni irqchilikka qarshi loyihalarga yo‘naltirishga majbur qildi. Taqqoslash uchun: Argentina jahon chempionatidagi natijasi uchun FIFA’dan 34 million dollar mukofot puli olgandi. Endi bu summaning bir qismi intizomiy xatolar narxini yopishga ketadi.
Bo‘shamayotgan tribunalar: stadion ham jazolandi
FIFA intizomiy hakamlari Argentina terma jamoasining navbatdagi uy uchrashuvini yarim bo‘sh tribunalar ostida o‘tkazish haqida qaror chiqardi. Stadion sig‘imining atigi 50 foizi to‘ldirilishi mumkin bo‘ladi.
Yana bir stadion sanksiyasi va 100 ming dollarlik qo‘shimcha jarima esa shartli ravishda, sinov muddatiga qoldirildi. Demak, keyingi oylar va yillardagi xulq-atvor bu jazolarning ishga tushishi yoki bekor qolishini hal qiladi.
AFA kurashga tayyor: apellyatsiya yo‘li
Argentina bu qarorlarni jim qabul qilish niyatida emas. AFA rasmiy bayonotida FIFAdan qarorlarning to‘liq asoslarini so‘rab, apellyatsiya qo‘mitasiga murojaat qilishini ma’lum qildi. Keyingi bosqich sifatida, zarurat tug‘ilsa, ishni Sport arbitraj sudi – CAS’ga olib chiqish rejalashtirilgan.
Bu jarayon oson kechmaydi. Paredes’ning 10 o‘yinga, Molina’ning 7 o‘yinga diskvalifikatsiyasi – nafaqat sportiy, balki siyosiy, imij masalasi ham. AFA bu jazolarni yumshatishga urinadi, lekin FIFA oxirgi yillarda intizomiy masalalarda qat’iy pozitsiya tutib kelmoqda.
Tarixiy kontekst: Suárez va Simunic bilan bir qatorda
Paredes’ga berilgan jazo darhol jahon chempionatlari tarixidagi eng qattiq sanksiyalar bilan taqqoslandi. 2014 yilda Luis Suárez Italy himoyachisi Giorgio Chiellini’ni tishlagani uchun to‘rt oyga barcha futbol faoliyatidan chetlashtirilgan, Uruguay terma jamoasi uchun yana sakkizta o‘yindan mahrum etilgandi. O‘sha paytda u yangi klubi Barcelona uchun ham maydonga tusha olmagandi.
2013 yilda Croatia himoyachisi Josip Simunic jahon chempionati saralash pley-offidan keyin stadionda megafon orqali muxlislarni Ikkinchi jahon urushi davridagi pro-natsist shior bilan ruhlantirgani uchun 10 o‘yinga diskvalifikatsiya qilingandi.
Endi Paredes ham aynan shu qatorda tilga olinadi. Bu futbol tarixida qoladigan, unutilmaydigan ro‘yxat.
Yo‘qotilgan final va qimmatga tushgan asablar
East Rutherford’dagi finalning o‘zi ham Argentina uchun og‘ir kechdi. Spain butun o‘yin davomida ustunlik qildi, Argentina esa deyarli aniq gol vaziyatlari yarata olmadi. Enzo Fernandez qizil kartochka olib, jamoasini kam sonli tark etishga majbur qildi. Yakunda Ferran Torres qo‘shimcha bo‘limning ikkinchi qismida yagona golni urib, Spain’ga g‘alaba olib keldi.
Shu mag‘lubiyatdan keyingi asabiy portlashlar endi bir yilga cho‘ziladigan oqibatlarga aylanmoqda. Argentina maydonda yutqazdi, lekin maydon tashqarisidagi xatti-harakatlari yanada og‘ir zarba bo‘lib qaytdi.
Endi savol bitta: bu jazolar Argentina terma jamoasini intizomiy jihatdan qayta tarbiyalaydimi yoki faqatgina navbatdagi keskinliklar uchun fon bo‘lib qoladimi?
