FIFA ichida bo‘ron: Carlos Cordeiro iste’fo berdi
FIFA rahbariyati ichida allaqachon qaynab turgan ziddiyat endi ochiq sahnaga chiqdi. Oq uy huzuridagi World Cup Task Force tarkibida FIFA nomidan ishlagan, tashkilotning yirik maslahatchilaridan biri bo‘lgan Carlos Cordeiro iste’fo berdi. Sabab bitta: Jahon chempionati ulushini xususiy investorlar qo‘liga berish rejasiga qat’iy norozilik.
U o‘z bayonotida ochiq matn bilan aytdi: u Gianni Infantino boshchiligidagi bu yo‘lni qo‘llab bo‘lmaydi va FIFA ichida jim turganlarga ham ovoz chiqarishga chaqiradi. Cordeiro uchun bu nafaqat texnik yoki moliyaviy loyiha, bu – futbolning yuragi bo‘lgan turnir taqdiri.
Infantino rejasi: Jahon chempionati – investorlarga ochiq eshik
FIFA prezidenti Gianni Infantino rejasiga ko‘ra, Jahon chempionati tijoriy tuzilmasida ulushlar xususiy kapital fondlariga sotilishi ko‘zda tutilgan. Investorlar guruhi markazida Joshua Kushner turishi kerak, u – AQSh prezidenti Donald Trump kuyovi Jared Kushnerning ukasi.
Bu shunchaki moliyaviy injeneriya emas. Bu – futbol tarixidagi eng yirik va eng muqaddas brendni bozor qonunlariga yanada keskinroq bog‘lab qo‘yadigan qadam. Aynan shu nuqta Cordeiro va ko‘plab tanqidchilarni tashvishga solmoqda.
Cordeiro so‘nggi yillarda Infantino bilan birga Oq uyga qilgan ishchi tashriflarda muntazam qatnashib kelgan. Endi esa u aynan shu siyosiy va moliyaviy orbitaga yaqinlashayotgan FIFA yo‘nalishidan yuz o‘girdi.
Yevropa va Osiyo chizgan qizil chiziq
FIFA ichidagi qarama-qarshilik faqat ichki kabinetlar darajasida qolmadi. Yevropa va Osiyo rasmiy konfederatsiyalari allaqachon o‘z pozitsiyasini keskin ifoda etdi: ular Infantino bu g‘oyadan voz kechmaguncha barcha FIFA tadbirlarini boykot qilishga tayyorligini e’lon qilgan.
Bu ultimatumning og‘irligi katta. Jahon chempionati va boshqa yirik turnirlarning sportiy darajasi, global auditoriyasi, telehuquqlar bozori – bularning barchasi Yevropa va Osiyosiz tasavvur qilib bo‘lmaydigan omillar. Demak, gap shunchaki ichki nizo emas, balki FIFA boshqaruv tizimi va futbol geosiyosatining kelajagi haqida ketmoqda.
Pul va tamoyillar to‘qnashuvi
Tanqidchilar uchun asosiy xavotir aniq: xususiy investorlar Jahon chempionatiga kirib kelsa, ustuvorliklar o‘zgaradi. Maydondagi adolat, turnir formati, musobaqaning global qamrovi – bularning barchasi daromad maksimalizatsiyasi bosimi ostida qolishi mumkin.
Infantino rejasining taqdim etilish uslubi ham ko‘pchilikni ranjitgan. Qarorlar yopiq eshiklar ortida, ichki muhokamalar to‘liq ochilmasdan shakllanayotgani haqidagi e’tirozlar kuchaymoqda. Cordeiro iste’fosi aynan shu norozilikning ramziy cho‘qqisiga aylandi.
Endi savol bitta: FIFA Jahon chempionatini moliyaviy super-loyiha sifatida qayta formatlaydimi yoki futbol olami bu bosimga qarshi turib, turnirning sportiy va ma’naviy og‘irligini saqlab qoladimi?
