FIFA prezidenti Gianni Infantino: Tanqidchilar uchun meditatsiya va futbol tomosha qilishni tavsiya etdi

Fifa prezidenti Gianni Infantino tanqidchilarga javobni stadiondan emas, telefon ekranidan berdi. U shaxsiy Instagram sahifasida 15 slayddan iborat uzun post qoldirdi va unda o‘ziga, tashkilotiga hamda jahon chempionatiga qarshi yo‘naltirilgan tanqidlarni keskin rad etdi.

Uning murojaati bir necha jumlaga siqilgan xabar emasdi. Bu, asosan, “qalam va klaviatura ortida o‘tirganlar”ga qarshi yozilgan, ohangi baland, ochiqchasiga siyosiy bayonot edi.

Naqldan ko‘ra meditatsiya qiling

Infantino tanqidchilarga shunday murojaat qildi: nafrat va yolg‘on mish-mish tarqatish o‘rniga “meditatsiya qiling, ibodat qiling yoki futbol o‘yinini tomosha qiling”. Uning fikricha, ular “nafrat urug‘ini ekish” bilan band bo‘lgan paytda, Fifa “yer yuzidagi eng buyuk sport voqeasi”ni tashkil etgan.

U jahon chempionatini “insoniyatning eng yaxshi qiyofasi” sifatida tasvirladi va 2026-yilgi turnirni “100 foiz xavfsizlik va himoya, faqat quvonch va baxt” bilan esladi. Shikoyatlar, bahslar, siyosiy bosimlar? Infantino ularni fon shovqiniga tenglashtirishga urinadi.

Eron misoli: Fifa bir tomonda, murabbiy boshqasida

Infantino eng bahsli nuqtalardan biriga — Eron terma jamoasining ishtirokiga alohida to‘xtaldi. Eron va hamkash mezbon AQSh o‘rtasidagi keskin siyosiy ziddiyatga qaramay, u bu holatni “muvaffaqiyat” deb atadi. Uning ta’kidlashicha, Fifa “urush holatidagi ikki davlatni birlashtirish uchun tinmay ishlagan” va Eron delegatsiyasi mamlakatga “hech qanday hodisa va to‘qnashuvsiz” kirib kelgan.

Ammo bu tasvir Eron bosh murabbiyi Amir Ghalenoei so‘zlari bilan keskin to‘qnashadi. U o‘z jamoasini jahon chempionatidagi “eng ko‘p ezilgan” terma deb atagan. Bu shunchaki hissiy ibora emas.

Eron delegatsiyasi vizalar bilan kechikishlarga duch keldi, shtabdagi “ajralmas” xodimlarning ayrimlariga AQShga kirish rad etildi, muxlislarning chiptalari qaytarib olindi. Terma jamoa tayyorgarlik bazasini ham o‘zgartirishga majbur bo‘ldi: Tucson (Arizona) o‘rniga Tijuana (Meksika)ga ko‘chdi. Turnir davomida Los-Anjeles va Sietl o‘rtasida qatnovda ham harakatlanish bo‘yicha cheklovlarga ro‘baro‘ bo‘ldi.

Bu faqat Eron muammosi emasdi. Haiti, Senegal va Ivory Coast muxlislari ham Tramp ma’muriyati joriy qilgan sayohat taqiqlari sababli zarba yedi. Somali hakami Omar Artan esa diplomatik pasport va amal qiluvchi viza bo‘lganiga qaramay, “terror tashkilotlari a’zolari bilan aloqadorlik” shubhalari tufayli AQShga kiritilmadi.

Infantino esa boshqa raqamlarni oldinga suradi: “Siz vizadan mahrum bo‘lgan bir necha kishini tilga oldingiz, ammo dunyoning barcha burchaklaridan kelgan millionlab tasdiqlangan vizalarni e’tiborsiz qoldirdingiz. Chunki futbol dunyoni birlashtiradi, bu esa yozda juda ta’sirli tarzda namoyon bo‘ldi”, deb yozadi u.

Nol zo‘ravonlik va real manzara

Infantino o‘z postida xavfsizlik masalasini ham keskin ohangda yopishga urinadi. U jahon chempionatida “nol hodisa, nol zo‘ravonlik, faqat quvonch, his-tuyg‘ular, baxt, birlik va birdamlik” bo‘lganini ta’kidlaydi.

Ammo faktlar bu tasvirni bo‘yab yuborishga yo‘l qo‘ymaydi. Fifa hozircha Argentina terma jamoasi va shtabi ustidan tekshiruv olib bormoqda — ular finalda Ispaniyaga yutqazgach, raqib futbolchilari bilan maydon va tunnel ortida kelishmovchiliklarga aralashgani aytilmoqda. Amerika ijtimoiy tarmoq yulduzi IShowSpeedga nisbatan irqchilikka asoslangan haqoratlar bo‘yicha ham ish ochilgan. Bir nechta o‘yinlarda, jumladan, Atlanta shahridagi Angliya – Argentina yarim finalidan so‘ng ham muxlislar hibsga olingan.

Stadionlarda Immigration and Customs Enforcement (ICE) xodimlarining ko‘rinishi ham katta bahs uyg‘otdi. Futbol bayrami fonida deportatsiya tizimining ramziga aylangan tuzilma vakillari tribunalar orasida yurgani ko‘plab faollar va muxlislar uchun sovuq signal bo‘ldi.

Balogun, qizil kartalar va siyosat soyasi

Infantino tanqidlar oqimida eng qizigan mavzulardan biri — hakamlik va intizom qarorlari bo‘yicha e’tirozlarga ham javob berdi. Ayniqsa, USA hujumchisi Folarin Balogun atrofidagi mojaro alohida o‘rin tutadi.

Balogun olgan qizil kartadan so‘ng avtomatik tarzda bir o‘yindagi diskvalifikatsiyaga duch kelishi kerak edi. Ammo Fifa bu jazoni to‘xtatib turdi va u 1/8 final bahsida maydonga tushdi. Bu qaror AQSh prezidenti Donald Trump aralashuvi bilan bog‘lab ko‘rilmoqda. Erkaklar jahon chempionati tarixidagi 191 ta boshqa qizil kartadan faqat bittasida futbolchi keyingi o‘yinni o‘tkazib yubormagan — raqamlarning o‘zi bu holatning naqadar noodatiy ekanini ko‘rsatadi.

Uefa bu chiziqning allaqachon bosib o‘tilganini aytib, qarorni “mislsiz, tushunib bo‘lmaydigan va oqlab bo‘lmaydigan” deb atadi. Norvegiya futbol federatsiyasi esa Fifa etik qo‘mitasiga rasmiy shikoyat kiritish masalasini ko‘rib chiqmoqda.

Infantino esa bu qarorlarni odatiy amaliyot sifatida ko‘rsatishga urinadi. U shunga o‘xshash holatlar “dunyoning eng yirik ligalarida muntazam qo‘llanilishini” ta’kidlab, “ajablanarlisi shundaki, aynan o‘sha amaliyotni o‘zi ishlatadigan davlatlar bugun bizni tanqid qilmoqda”, deya yozadi u.

Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi esa boshqa bir frontda Infantino foydasiga qaror chiqardi: inson huquqlari bilan shug‘ullanuvchi FairSquare tashkiloti yuborgan, uning siyosiy betaraflik qoidalarini buzgan-buzmaganini tekshirish haqidagi shikoyat IOC etik komissiyasi vakolatiga kirmasligini ma’lum qildi.

Biz sevgi taklif qildik, siz esa nafrat ekdingiz

Infantino postining yakuniy qismi hissiyotlarga to‘la. U tanqidchilarni “sevgi” va “hurmat” ko‘rsatishga chaqiradi, turnirni esa “odamlar oilalar, muxlislar, yagona jamoa sifatida birlashgan” maydon sifatida tasvirlaydi.

U o‘zini jahon chempionatini boykot qilgan yoki uni faqat tanqidlar orqali kuzatganlarga murojaat qilayotgandek tutadi: “Bizning go‘zal o‘yinimizni, his-tuyg‘ularni, nishonlashlarni, kulgi va yig‘ilarni, umidsizlik va quvonchni sog‘inganlarning barchasiga… bolalar, chaqaloqlar, buvilar va bobolar, ota-onalar bir maydon atrofida birlashganini ko‘rishni sog‘inganlarning barchasiga — kechirasiz, siz nafrat va tanqid bilan shu qadar band edingizki, bularning barchasini o‘tkazib yubordingiz”, deya yozadi u.

U yana bir bor qarama-qarshilikni keskin chizadi: “Ular nishonlayotgan paytda, siz nafrat urug‘ini ekish bilan band edingiz. Bizning dunyomizga nafrat emas, sevgi kerak; bo‘linish emas, bag‘rikenglik; motam emas, bayram kerak”.

So‘ng esa o‘sha mashhur “maslahat”ni takrorlaydi: bizni yomonlash bilan vaqtini o‘tkazayotganlarga “bir lahza to‘xtab, o‘ylash, meditatsiya qilish, ibodat qilish yoki futbol o‘yinini tomosha qilish”ni taklif etadi. Uningcha, faqat “go‘zal o‘yin” shunday darajadagi shou bera oladi — “barchani birga aylantiradigan va inson sifatida qayta bog‘laydigan” shou.

Infantino yakunda o‘zini ham sahnaga qo‘yadi: Fifa prezidenti sifatida bu “shou”ga hatto oz bo‘lsa-da hissa qo‘shganidan “behad faxrlanishini” aytadi va bu “ajoyib tuyg‘u” ekanini ta’kidlaydi.

Uning so‘zlari stadiondagi shovqin kabi baland eshitildi. Endi savol boshqa: bu ohang tanqidchilarni jim qila oladimi yoki navbatdagi bahslar uchun yana bir signalga aylanadimi?