FIFA prezidenti Gianni Infantino o'z lavozimini tark etishi kerakmi?
Uels futboli markazida turgan bahs bu safar maydonda emas, kabinetlarda qizimoqda. Football Association of Wales (FAW) bosh ijrochi direktori Noel Mooney ochiqchasiga shuni aytdiki, Fifa prezidenti Gianni Infantino endi o‘z lavozimini tark etishi kerak.
Bu yumshoq iltimos emas. Bu – futbol siyosatining eng yuqori qatlamidan kelgan ochiq chaqiriq.
"Toj javohirlarini sotish" rejasi va portlagan bosim
Infantino so‘nggi oylar ichida jiddiy bosim ostida qolgan. Sabab bitta: Jahon chempionati va boshqa Fifa musobaqalarining tijorat va chiptalar huquqlarini boshqaradigan yangi kompaniya tuzish rejasi, undan 21 foizlik ulushni xususiy investorlar qo‘liga berish g‘oyasi.
Bu, amalda, futbolning eng qimmat “toj javohirlarini” bozorga olib chiqish edi. Reja bekor qilindi, lekin izi qolib ketdi.
Mooney buni kechirilmaydigan xato, futbolga yetkazilgan zarar deb hisoblaydi. U Fifa ichidagi bu burilish nuqtasini shunchaki noto‘g‘ri qaror emas, balki butun tizimga ishonchni yemirgan epizod sifatida ko‘rmoqda.
Hamkasbdan tanqiddorgacha
Mooney va Infantino bir paytlar bir jamoada ishlagan. Ular Uefa doirasida yonma-yon faoliyat yuritgan, Mooney o‘sha davrni yomon eslamaydi. U hatto Infantino faoliyatidagi ijobiy jihatlarni ham tan oladi.
Uefa bosh kotibi bo‘lgan paytida qilgan ishlari, Fifa tarkibida Arsene Wenger boshchiligidagi texnik rivojlanish dasturlari – bularning barchasi Mooney nazarida futbolni oldinga surgan loyihalar.
Ammo aynan shuning uchun ham hozirgi tanqid yanada og‘ir eshitiladi. Chunki tanqidchi – uzoq yillik hamkasb.
Mooneyning fikri qat’iy: shu so‘nggi “sotuv” rejasi hammasini ag‘darib tashladi. Uningcha, Infantino o‘z o‘rnini bo‘shatishi kerak bo‘lgan chiziq allaqachon bosib o‘tilgan.
Uels – birinchi ochiq qarshilik
Bu mojaro davomida Uels jim turganlardan bo‘lmadi. Aksincha, yo‘l boshlab berdi.
O‘tgan haftalarda Uels Fifa prezidentining navbatdagi muddatga qolishiga qo‘llab-quvvatlovni rasman qaytarib olgan birinchi “home nation” bo‘ldi. Bu, ramziy ma’noda, futbol siyosatidagi muhim signal edi: kichik assotsiatsiya bo‘lishiga qaramay, Uels og‘ir masalada birinchi bo‘lib ochiq pozitsiya oldi.
Shundan keyin boshqa federatsiyalar ham ovozini ko‘tardi. Uelsning pozitsiyasi endi yakka emas.
Mooney BBC Radio 5 Live Breakfast efirida FAW pozitsiyasini yana bir bor aniq qilib berdi: ular Infantino qolishini istamaydi va o‘zgarish bo‘lishiga umid qilmoqda.
"O‘ylab ko‘rishi kerak"
Mooneyning ohangi keskin, lekin hisob-kitobli. U nafaqat tanqid qildi, balki Infantino oldida turgan real bosimni ham tilga oldi.
Uning aytishicha, yaqin haftalarda ko‘plab uchrashuvlar, suhbatlar bo‘ladi. U Infantino hozir o‘z kelajagini jiddiy o‘ylab ko‘rayotgan bo‘lishi kerak, deb hisoblaydi. Atrofidagi odamlar ham uni o‘z lavozimini qayta ko‘rib chiqishga undayotgan bo‘lishi tabiiy, deydi Mooney.
U “bosim bor” degan iborani yashirmaydi. Bu endi fon shovqini emas, Fifa ichki siyosatining markaziy mavzusiga aylangan.
Fifa uchun og‘riqli savol: tizim qayta ko‘riladimi?
Mooney uchun masala faqat bitta shaxs atrofida emas. U Fifa tuzilmasining o‘zini ham muhokamaga chiqaradi.
U “boshqaruv, jarayonlar, tuzilmalar”ni qayta ko‘rib chiqish kerakligini aytadi. Ya’ni, gap faqat Infantino ketadimi-yo‘qmi degan savolda emas; bu mojaro Fifa ichida qanday qarorlar qabul qilinishi, kim nazorat qilishi, qanday chegaralar borligi haqidagi kengroq bahsni ochib yubordi.
Savol endi shunday: bu bosim faqat bir prezidentning iste’fosi bilan tugaydimi yoki futbolning eng yuqori organida haqiqiy islohotlarga yo‘l ochadimi?
Javobni yaqin kunlar beradi. Ammo bitta narsa aniq – Uels allaqachon o‘z kartasini ochdi va endi qolgan dunyo bu stol atrofida qanday harakat qilishini tanlashi kerak.
