Filadelfiyadagi sinov: Croatia va Ghana to‘qnashuvi

27 iyun, kechki payt. Pennsylvania osmoni ostida Philadelphia Stadium (Lincoln Financial Field) atrofidagi shovqin ichida bitta haqiqat aniq: xato qilishga joy qolmadi. Group L taqdirini chizib beradigan kecha yaqinlashar ekan, Croatia ham, Ghana ham bu o‘yinga nafaqat ochkolar, balki butun turnirdagi mavqeini saqlab qolish uchun kirib keladi.

Croatia – Panama ustidan zo‘rg‘a tortib olingan 1:0. Ghana – England bilan sovuqqon 0:0. Ikki xil yo‘l, bir xil bosim. Endi esa hammasi Filadelfiyada to‘qnash keladi.

Croatia: Dalićning navbatdagi hisob-kitobi

Zlatko Dalić o‘z jamoasini yana bir bor siqilgan bahsga olib kiradi. U Toronto Stadiumdagi Panama ustidan qozonilgan g‘alabani yaxshi biladi: bu chiroyli emasdi, lekin zarur edi. 4:2 hisobidagi Englandga yutqazilgan o‘yindan so‘ng Croatia o‘z shaklini o‘zgartirdi, pressingdagi xavfni kamaytirdi, lekin baribir raqibning past blokini yorib o‘tish uchun bir taym qiynaldi.

Ikkinchi bo‘lim boshida sahnaga chiqqan ism – Ante Budimir. Zaxiradan maydonga tushib, vertikal uzatmalar zanjirining yakunida 53-daqiqada gol urdi va butun o‘yinning ohangini o‘zgartirdi. Shundan keyin esa Dalić jamoasi orqaga o‘tirib, raqib qanotlarini bo‘g‘ib, markazni berkitib, ustunlikni ushlab qoldi. Uch ochko – nafas olish imkoniyati, yana bir urinish huquqi.

Endi esa vazifa murakkabroq. Ghana – Panama emas. Bu yerda birgina xato, ayniqsa to‘pni o‘rtada yo‘qotish, Croatia markaziy himoyachilarini ochiq maydonda Ghana hujumchilari bilan yakkama-yakka qoldirishi mumkin. Dalić uchun kalit nuqta – tayanch zonasi. Luka Modrić va Mateo Kovačić nafaqat to‘pni nazorat qilish, balki orqadagi bo‘shliqlarni yopish, Ghana qarshi hujumlarini ildizidan uzish vazifasini ham bajarishi kerak.

Croatia ehtimol yana o‘zining muvozanatli 4-2-3-1 tizimiga tayanadi. Dominik Livaković darvozada, Marin Pongračić va Josip Šutalo markazda, Joško Gvardiol chapda, Josip Stanišić o‘ngda – bu to‘rtlik Panama qarshi o‘yinda barqarorlikni tiklagan edi. Oldinda esa Modrić va Martin Baturina ijodiy markazni egallab, qanotlarda Ivan Perišić va Mario Pašalić, hujum chizig‘ida Petar Musa bilan raqib mudofaasini chizib tashlashga urinadi. Budimir esa yana zaxirada yashirincha tahdid bo‘lib turadi.

Croatia uchun bu o‘yin – faqat uch ochko emas. Bu Group L ichida avtomatik yo‘llanmani deyarli kafolatlaydigan sakrash maydoni. G‘alaba – olti ochko va Round of 32 uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiptaga juda yaqinlashish demakdir.

Ghana: Queirozning temir devori va o‘tkir qarshi hujumlari

Ghana esa Filadelfiyaga o‘zini boshqacha kayfiyatda olib keladi. Boston Stadiumda Englandga qarshi 0:0 – bu oddiy durang emasdi, bu bayonot edi. Carlos Queiroz o‘zining eng yaxshi fazilatlarini ko‘rsatdi: qat’iy intizom, zich blok, raqibning eng kuchli tomonlarini bo‘g‘ish.

5-4-1 tizimi ishladi. Ghana o‘rta zonani to‘sib, Englandning markazdan o‘tish yo‘llarini yopib qo‘ydi. Harry Kane, Jude Bellingham kabi yulduzlar bo‘sh maydon topa olmadi. Oxirgi daqiqalardagi bosim ham Ghana mudofaasini sindira olmadi – bu esa Queiroz tizimining chidamliligini yana bir bor isbotladi.

Endi esa boshqa masala kun tartibida: nafaqat himoyalanish, balki yutish. Group L jadvalida Ghana to‘rt ochko bilan ikkinchi o‘rinda, +1 to‘plar nisbati bilan turibdi. Yana bir g‘alaba – yetti ochko va guruh bosqichini deyarli ideal tarzda yakunlash. Bu nafaqat chiqish, balki psixologik ustunlik ham bo‘ladi.

Queiroz uchun asosiy o‘zgarish – to‘p bilan tezroq o‘ylash. Croatia yuqori blok bilan bosim o‘tkazganida, Ghana orqada to‘pni sekin aylantirib o‘tira olmaydi. Markazdagi Thomas Partey va Kwasi Sibo to‘pni yutib olishi bilan vertikal o‘tkazish, tezkor paslar, bo‘sh qolgan qanotlarga uzatmalar bilan javob berishi zarur.

Gideon Mensah va Moses Senaya qanot himoyachilari sifatida nafaqat mudofaa, balki hujumda ham hal qiluvchi bo‘lishi mumkin. Croatia to‘liq hujumga o‘tganda, aynan shu chiziqlar bo‘sh qoladi. Jordan Ayew va Antoine Semenyo esa shu zonalarga kirib borib, Iñaki Williams uchun maydon ochishi yoki o‘zi yakunlashi kerak bo‘ladi.

Ghana ham to‘liq tarkib bilan. Lawrence Ati-Zigi darvozada, Jerome Opoku, Jonas Adjetey, Clinton Yirenkyi markazda, qanotlarda Mensah va Senaya – bu beshlik Englandga qarshi sinovdan muvaffaqiyatli o‘tdi. Oldinda esa sariq kartochkaga qaramay, Williams yana asosiy tayanch bo‘lib qoladi.

Maydon markazi: Modrić – Partey dueli

Bu o‘yin chiziqlarda emas, markazda yutqaziladi yoki yutib olinadi. Luka Modrić va Thomas Partey to‘qnashuvi – taktikaning yuragi.

Modrić Panama qarshi o‘yinda yana bir bor o‘zining nechun “maestro” ekanini ko‘rsatdi: ritmni belgiladi, vertikal paslar bilan raqib chizig‘ini sindirdi, hujumlar oqimini boshqardi. Ghana kabi jismonan kuchli, zich joylashgan jamoaga qarshi ham uning har bir qadamida aniqlik kerak bo‘ladi. U raqib markaziy himoyachilarini o‘z ortidan olib chiqib, Perišić va Pašalić uchun bo‘sh zonalar ochishi, Baturinaga ham fazo yaratishi kerak.

Uning qarshisida – Partey. Englandga qarshi o‘yinda u Ghana tayanch zonasini “qulf”lab qo‘ydi. To‘g‘ri tanlangan pozitsiya, raqib pressingiga qarshi sovuqqonlik, to‘pni tezda xavfsiz zonaga chiqarish – bularning barchasi yana kerak bo‘ladi. U Sibo bilan birga Modrićning markaziy taqsimotini to‘xtatmasa, Croatia o‘yinini bo‘g‘ish qiyin bo‘ladi.

Baturina – Sibo: ritmni kim belgilaydi?

Martin Baturina Panama qarshi uchrashuvda Croatia o‘rtasining yuragi bo‘ldi. U chiziqlar orasida joy topdi, oldinga yorib o‘tdi, pressingda ishladi, hujumni tezlashtirdi. Ghana qarshi o‘yinda ham uning vazifasi o‘sha: to‘pni orqadan qabul qilish, bir-ikki teginishda oldinga uzatish, Musa va qanotlardagi sheriklarini tezkor hujumlarga olib chiqish.

Kwasi Sibo esa unga qarshi chiqadigan asosiy to‘siq. Englandga qarshi o‘yinda u markazni yopib, Ghana blokini juda ixcham saqlab qoldi. Endi esa Sibo Baturinani nafas oldirmasligi kerak: orqasiga o‘tishga qo‘ymaslik, to‘pni qabul qilish paytida bosim ostida qoldirish, Croatia o‘yinini majburan qanotlarga surib chiqarish – uning asosiy vazifalari bo‘ladi.

Agar Baturina erkin aylansa, Ghana blokini bo‘shatib yuborishi mumkin. Agar Sibo ustun kelsa, Croatia o‘rtasi bo‘g‘ilib, Dalić jamoasi uzoqdan zarbalar va keskin krosslarga tayanishga majbur qoladi.

Guruhdagi hisob-kitob: bitta xato – butun kampaniyaga putur

Group L hozircha ochiq, lekin murakkab.

England – to‘rt ochko, +2 to‘plar nisbati. Ghana – to‘rt ochko, +1. Croatia – uch ochko, −1. Panama – nol, allaqachon safdan chiqqan. Filadelfiyadagi o‘yin – matematik burilish nuqtasi.

Croatia g‘alaba qilsa, olti ochkoga chiqadi va deyarli aniq tarzda ilk ikki o‘rindan birini qo‘lga kiritadi. Kuchli hisobdagi g‘alaba va Englandning kutilmagan xatosi ularni hatto guruh g‘olibligiga ham yaqinlashtirishi mumkin, ammo real ssenariy – ikkinchi o‘rin.

Ghana yutsa – yetti ochko, guruh bosqichini yuksak ohangda yakunlash va Round of 32ga maksimal ruhiy ko‘tarinkilik bilan kirib borish. Bu holda Croatia uch ochkoda qoladi va eng yaxshi uchinchi o‘rin egalari orasida omaddan boshqa narsaga tayanolmaydi.

Durang esa Ghana uchun ideal: besh ochko bilan kamida ikkinchi o‘rin kafolatlanadi. Croatia esa to‘rt ochko va −1 to‘plar nisbati bilan uchinchi o‘rinda qoladi va boshqa guruhlarning yakunini kutishga majbur bo‘ladi. Tarixiy tajriba to‘rt ochko ko‘pincha yetarli bo‘lishini ko‘rsatadi, lekin manfiy to‘plar nisbati – xavfli o‘yin.

Birinchi uchrashuv, birinchi iz

Tarixiy jihatdan bu qarama-qarshilik hali yozilmagan. Croatia va Ghana rasmiy uchrashuvlarda to‘qnash kelmagan. Demak, Filadelfiyada yangi bob ochiladi.

Bir tomonda – tajribali, katta turnirlarni ko‘p ko‘rgan Croatia, Modrić avlodi bilan yana bir bor pley-off sari yo‘l izlayapti. Ikkinchi tomonda – Ghana, Queiroz qo‘l ostida yana bir bor jahon sahnasida intizom va jasorat uyg‘unligini namoyish etishga urinmoqda.

Savol bitta: bu kechada ustun keladigan narsa nima bo‘ladi – Croatia texnik ustunligi va tajribasimi yoki Ghana jismoniy quvvati va temirdek mudofaasimi?

Javobni Filadelfiya tuni beradi.