Formula 1 Sepangga qaytmoqda: Bahrain Grand Prix in Malaysia
Sakkiz yillik tanaffusdan so‘ng 2026-yilda Formula 1 kalendarida tanish, ammo sog‘ingan manzara paydo bo‘ladi: Sepang International Circuit qaytmoqda. Malayziya oktabr oyida Baku va Singapore bilan birga uch haftalik marafonning markaziy bo‘g‘iniga aylanadi. Paddokda bu trek haqida gap ketsa, ko‘pchilik haydovchilarning ko‘zi chaqnaydi – Sepang ularning nazarida sportdagi eng yaxshi yo‘llardan biri bo‘lib qolmoqda. Mahalliy avtosport muxlislari uchun esa bu nafaqat qaytish, balki uzoq kutilgan adolatdek tuyuladi.
G‘aroyib nom: Bahrain GP, ammo manzil — Malayziya
Aprel oyida Fors qo‘ltig‘idagi mojarolar tufayli Saudi Arabian GP va Bahrain GP bekor qilingandi. Kalendar bo‘shab qolgandek tuyuldi. Ammo siyosiy va sport sahnasidagi yuqori darajadagi muzokaralar vaziyatni butunlay o‘zgartirdi.
Formula 1 rahbariyati, FIA, Bahrain valiahdi Prince Salman bin Hamad Al Khalifa, Malayziya qiroli va ikki davlat hukumatlari o‘rtasidagi uchrashuvlardan so‘ng noodatiy yechim topildi: bekor qilingan Bahrain poygasi Sepangda o‘tkaziladi. Rasman uning nomi o‘zgarmaydi — Formula 1 Bahrain Grand Prix in Malaysia.
Statistlar uchun bosh og‘rig‘i boshlandi, albatta. Ammo sport tarixida bu ilk holat emas. Avval Germaniya Luxembourg GP’ni qabul qilgan, 1982-yilda esa Fransiyadagi Dijon trassi Swiss GP uchun sahnaga aylangandi. Farq shundaki, bu safar “nomi boshqa, o‘zi boshqa” poyga deyarli 4 ming mil uzoqda, Kuala Lumpur yaqinida bo‘lib o‘tadi.
Nega aynan Sepang?
Bu savolga paddokdagi ko‘pchilik javobni allaqachon biladi. 1999-yilda ilk F1 poygasini qabul qilgan Sepang o‘sha paytda yangi avlod treklarining yo‘l ochuvchisiga aylangandi.
Hermann Tilke tomonidan loyihalashtirilgan ushbu majmua keyinchalik Bahrain, China, India, Korea va Abu Dhabi kabi manzillarda paydo bo‘ladigan trendlarga yo‘l ochdi. Keng yo‘l, baland tezlikdagi burilishlar, kengaytirilgan tormoz zonalari — bularning bari haydovchilarni ham, muxlislarni ham o‘ziga rom qilgan.
Sepang qisqa muddatda pilotlarning sevimli manziliga aylandi. Keng trassa va o‘tish uchun ko‘plab imkoniyatlar agressiv kurashni rag‘batlantirardi. Natijada bu yo‘l 2017-yil oxirigacha jami 19 ta Formula 1 poygasiga mezbonlik qildi. Shundan so‘ng kalendardan tushib qolgandi — endi esa yana qaytmoqda.
Geografiya va logistika g‘alabasi
Sepangning qayta tanlanishi romantik xotiralargina emas, juda aniq hisob-kitoblar natijasi hamdir. Janubi-Sharqiy Osiyodagi joylashuvi, Kuala Lumpur xalqaro aeroportiga bevosita yaqinligi va Singapore bilan bo‘lgan masofa bu qarorni deyarli mantiqan majburiy qilib qo‘ydi.
Singapore’gacha bo‘lgan parvoz bir soatdan kam. Shuning uchun Bahrain nomini olgan Malayziya poygasi Singapore GP’dan bir hafta oldin o‘tkaziladi. Uch haftalik marafon Baku bilan boshlanadi, chunki u yerda milliy bayram tufayli poyga shanba kuni o‘tkaziladi. Bu esa jamoalarga Malayziyaga uchib borish uchun qo‘shimcha bir kun beradi. Kalendar tuzuvchilari uchun bu juda qimmatli bo‘shliq.
Ammo bu mintaqaning o‘z qoidalari bor. Singapore singari Malayziya ham tropik iqlim, bo‘g‘uvchi namlik va kutilmaganda bostirib keladigan momaqaldiroqli yomg‘irlar bilan mashhur. Mussonlarga xos to‘satdan yog‘iladigan jala poyga kunini bir zumda lotereyaga aylantirishi mumkin. Strateglar uchun bu — qo‘shimcha boshqotirma, tomoshabinlar uchun esa dramatik sahnalar va kechikkan startlar ehtimoli.
Kalendar oxiri: savollar hanuz ko‘p
Hozircha Formula 1 mavsumni Qatar va Abu Dhabi bosqichlari bilan yakunlash niyatida. Reja o‘zgarmagan: 23 ta poygali yil. Ammo Yaqin Sharqdagi mojaro davom etsa, Yevropadagi bir qator trassalar favqulodda rejada safarbar etilishi mumkinligi muhokama qilinmoqda.
Sepangning qaytishi shundoq ham murakkablashgan mavsumni yanada qiziqarli qiladi. Bu trek bir paytlar yangi davrni boshlab bergandi. Endi esa savol shunday: 2026-yilda u yana Formula 1 tarixida navbatdagi burilish nuqtasiga aylanishi mumkinmi?
